* 
. DE MIRACYLOSIS NATVRISINEVROPA LIB.L 40$ 
minis pratereat, vrbem veró oftendat. Sed . 
Lectori hoc difpiciendum relinquo. 
mere on ol e em 
INI Pus um Hifpania flumen Betis, 
À. à quo & prouinciz nomen inditum. . 
Tugienti faltu exoritur,tefte Plinio. Strabo 
veró & Stephanus Byzantinusex Argenteo 
monte , qué Feftus Auienus Argentarium 
vocat , prope Caftulonem dicunt erumpe- 
.1&, Sed idem Strabo ex Orofpedà monte 
oririauctor eft, Ariftoteles veró , aui/fui 
ignorantiam fecutus, lib.1. Meteororum, 
" vnàcum Danubio ex Pyrenzis montibus 
putat fluere. Polybius veró vnà cum Anà 
€x Celtiberià credidit oriri , qui tamen am- 
nes nongentisinter fe diftant ftadijs,au&tore 
|Strabone, Modicus autem primo impetu 
fertur Batis, fed multisftipatus fluuijs,qui- 
bus aquas famamque ingratus aufert. Non 
procul à mari grandem lacum efficit , qui 
Fefto Auieno Ligufticus vocatur. Meminit 
& Suidas Liguftci in Hifpanià , fed quid 
cffet,non expreffit, Atque hinc, tamquam 
vno fonte , geminus exoritur : quantufQue, 
vnico alueo venerat , tantus fingulis fe mari 
miícet ; licet temporisiniurià alterum eius 
eftium, quod ad meridiem vergebat, obli- 
matum nunc fit. Diffentir tamen à paffim 
receptà hac opinione clatiffimus vir Ioan- 
hes Genefius Sepulueda,& geminis oftijs in 
mareadhuc ETE &uo dicit erumpere: 
infraenim Hiípalim conftat quatuor infu- 
| las ab hocamne effici , fed duas effe przci- 
puas, alteram fedecim, alteram vigintiocto 
circiter millibus paffuum longitudine pate- 
re. Minor illa,hxc Maior abindigenis dici- 
tur, quarum inferiorem Bxtis quafi duobus 
brachijs complexusalluit ; donec Oceano, 
breui finu terras víquead. infulam intranti 
occurrat , quz duo brachia Oceanum dex- 
trà lzuadue influentia , veteres duo Bztis 
oftia effe dixerunt. Hinc Strabo : Betis Lifa- 
YiAm partitus in Qceanu exit inter cutus ofla 
Sotercepta in[ula centum, vel(vt quidam tra- 
dunt) amplins fladyjs à littore distat. Feftus 
veró Auienus triplici fe oftio mari quon- 
dam infudiffe auctor eft: 
- Sed in[ulam 
artejfus amnis,ex Lieuiticolacn —— 
Per aperta fu[us vndique adlap[u ligat. 
Neque isie tractu fimplici prouoluitur , 
Fuufoe fulcat fubiacentem ce[fitem: 
|». Nriaoraquippe parte Eoi luminis —— 
Inufert in agros, ore bis gemino quoque.» 
cMeridiama ciuitatis alluit. — 
Vulgó Guadalquiuir, id eft fanis; magnos, 
vocatur, Olim vero ab incolis Cirtiü appel. 
.. latü;au&or eftTitus Liuius 1.28, Marzips in» 
. Quit, fuperato Bati, quem incola Cirtium ap- 
pellant , duas opuleutas cinitates. ffue certa 
mine in deditionem accepit. Stephanus veró 
Byzantinusabincolis zspzày. fcribit vocari, 
fcd perperàm vtrobique: ,: vc in Epiftolicis 
Q uzttionibusobferuauit I. Lipfius, & Cer- 
tim ex manufcripto Liuio fubftituir. Fuit 
etiam T'arreffus antiquis dictus, vt ex Hefi- 
choro. oftendit Strabo ;, quomodo eríam 
Ariftoteli citato loco dicitur,quibusStepha- 
nus fuffragatur,qui T'artefli amnis prope vr- 
bem .Tatteffum meminit , vnde & Feítus 
Auienus in lambis fuis: j | 
Ager his adhayet , adluitd, ce[pitem 
Tarte(fsis amnis. 0s | 
Iüdorus Originum lib; 15... Bztis etymon à 
p«9v deducit , quód fcilicet per humilia 
loca luat; Becanus à Belgicà dictione Saez, 
quod vtilitatem defignat;Bztis nomen de- 
riuat,quiaillius aquiscommodiffime lanz 
inficiuntur cuiuscausà maximé commen- 
dantur ab antiquis. Vnde Marrialis: 
Betts olisiferá crinem redimite corona, 
"Aurea qui nitidis vellera tiggit aquis. 
Huc etiam allufifle videatur Iuuenalis Sa- 
tyrà I2. | 
oc Generofi qramints ipfum 
Infecit natura. pecus, fed C egregius fons 
| Viribus occultis , ci Beticus adiuuat adr. 
Refert Philoftratus lib. 5.cap.2.Vitz Apol- 
lonij lyanzi, Bztim Oceani quafi natu- 
ram prz fe ferre: fiquideni increfcente O- 
ceani e ftu, verfus fontes agi;fpiritu quodam. 
ipfum à mariimpellente. Vnde & Statius 
Papinius Sil. lib.2. | | 
vfttollat. vefluos ip aftra fontes 
Graie nobilior qmilite Bats. 
CAPVT L. 
. De Durio. | 
Ds ex maximis Hifpania amnibus, 
ortus in Pelendonibus, tefte Plinio, 
& iuxta Numentaniam fluens;dein per Ar- 
reuacos & Vaccoslapfus, difterminat ab 
Auftrià Vettones, & à Lufitanià Gallecos. 
In Oceanum Actlanticü multis luminibus 
au&us procurrit. Straboni Acpí2c, Ptolo- 
meo vero Age, À ppiano in Ibericis Ae'e1oz 
vocatur , noítrà veró ztare incolis Duero 
di&us. Ifidorus lib.13. cap.2 1. Durium à 
Gracis quafi Doricum cognominatum di- 
cir. Amnis eft egregie pifcofus, & optimas 
alofas& lampetras (quas murznas fluuia- 
lesnonnulli vocant ). & falares maenà fre- 
quentià fundit. Sed pracipue clarus olim 
ob 
