Hardingfela. % 
mentet i seg sjølv er berre ei ,Udvikling av den helt moderne 
Violin.*') Og ho meiner at ogso understrengjerne er laante, 
helst fraa den italienske viola d'amore (kjærleiks-fela) fraa 
1700-talet.*) Difor tek ho heller ikkje hardingfela med millom 
dei gamle instrument som ho skriv um. 
Noko onnorleis tenkjer Erik Eggen seg upphavet til 
hardingfela.” Daa den italienske violino kom her til landet, 
tørna ho saman med den gamle norske fela. Det framande 
instrumentet vann inngang i byarne, og dermed og det fra- 
mande namnet, gjerne uttala paa tysk: fiolin. Men paa lands- 
bygderne, allvisst paa Vestlandet, ser det ut til at kultur-røterne 
hev vore seigare. Der heldt folk seg til heime-fela, og ho 
var baade i namnet og i gagnet ætta fraa den gamalnorske 
fidla. Men smaatt um senn vart den norske fela umgjord 
etter framande mynster. Og Eggen meiner at understrengjerne | 
nettupp er noko av det framande. ,At dei skulde ha funne 
paa umlagingi so reint av seg sjølve er urimeligt aa tenkje — 
jamvel naar det gjeld understrengjene; desse hev dei visseleg 
og set fyre seg.“*) Og han meiner liksom frøken Panum, at 
dei er upptekne etter viola d'amore eller ei onnor dilik fele. 
Men han segjer at ,umlagingi og utformingi maa ha gjenge 
fyre sig innan det fyrste hundrad eller halvt-anna hundrad 
aar etter reformationen; for 1695 er hardingfela alt i bruk, 
og hallingen kling baade paa yver- og understrengjer.* *”) 
Den siste som hev skrive um desse ting er Catharinus 
Elling. I ,Vore Slaatter* (1915) kjem han ofte inn paa dei 
tvo slag felor me hev her i landet. Naar talen er um harding- 
fela, held han seg mykje til Olafsen, og meiner liksom han 
at ,denne Form er jo imidlertid kun en Modifikation af den 
almindelige Violin, som visselig har været Modellen.“°) Men 
i spursmaalet um understrengjerne dreg han i same leid som 
frøken Panum og Erik Eggen. Han segjer at fraa tidi ikring 
1550 vart det arbeidt felor med understrengjer mange stader 
i Nord-Europa, serleg i England, og det felor av alle slag, 
') Aarsberetning 1905, s. 154. 
”) Same staden, s. 155. 
%) Norsk Toneblad” 1914, s. 79. 
1) Same staden, s. 79. 
?) Sjaa um dette lenger uti. 
6) Vore Slaatter, s. 1. 
