16 Torleiv Hannaas. 
og fanden ei uppfinnar-ære som dei ikkje for vel er rett- 
komne til. 
Hardingfela er visst eldre enn baade Isak Botnen og Lars 
Klark. Torde ein lita paa aarstalet 1652 i den gamle fela av 
Olav Jonsson Jaastad, so var det avgjort at ho var eldre. Det 
vaagar ikkje eg meg til; men eg trur at hardingfela er nemnd 
paa prent ein gong fyrr deira tid. 
Det er hjaa Sunnfjords-presten Christen Jenson i ,Den 
Norske Dictionarium eller Glosebog*, som vart prenta i Kjø- 
penhamn 1646. Denne ordsamlingi fraa Sunnfjord er det eldste 
prenta arbeidet um noko folkemaal i Nordlandi. Og der finn 
me side 46 desse ordi:') 
»Haar-Gie kaldis en Bonde feyle.* 
Det er leidt at Christen Jensøn ikkje skal greida nøgnare 
ut um ordet og tingen. Men no er det ingi raad med det. 
Ein fær halda seg til det vesle som stend der. 
»Feyle* er ordet fele i vanleg dansk rettskriving fraa 
dei tider. Som ein ser talar Jensøn um eit instrument som 
han kallar ei bondefele. Det synest daa liggja i ordi at 
han hev visst um eit anna slag fele og, ei som ikkje var 
bondefele, ei byfele. 
»Gle* er det gamalnorske gigja, f. I millomalderen var 
gigja og fidla tvo ulike spel. Men no er skilnaden burte 
for lenge sidan. I nynorsk er gigje og fele berre tvo namn 
paa ein og same ting, tvo fele-namn. Og ordet gigje liver 
no einast i nokre faae bygder i Sunnfjord og Ytre Sogn og 
Nordhordland. ; 
Men ,Haar-*, kva er so det? Ja, det vil eg lata gamle 
stiftamtmann Christie svara paa. I det store verket , Prøver 
af et Norsk Dialect-Lexicon*, som han leivde etter seg, og 
som ligg uprenta paa Bergens museum, der hev han: 
»Haarr-gia, haarr-gie, 9: en Bonde-Fiolin; (formodent- 
lig af Haar, fra Hordeland, og gia, et Strængeinstrument) 
Tydsk geige.* 
Christie hev teke upp mange ord etter ,Den Norske Dic- 
tionarium*. Som oftast nemner han daa kjelda; men det hender 
og at han ikkje gjer det. Venteleg hev han ,Haarr-gia" og 
1) I den nye utgaava fraa 1915 er det s. 30. Sjaa og merknaden 
min der. 
