24 Torleiv Hannaas. 
Det er forvitnelegt at me kann fylgja farvegen etter den 
norske fela so langt attende i bokheimen. Men elles er det 
ein annan ting som syner oss likso klaart at hardingfela maa 
hava djupe røter i norsk jord. Det er den musikken ho hev 
bore fram: slaattarne vaare. 
Her er det fulla vandt aa finna visse tid-feste; for me hev 
so lite med gamle slaatte-uppskrifter. Det eldste er ein ein- 
staka liten halling fraa 1695.) So kjem det nokre faae slaattar 
fraa 1700-talet; men fyrst med Ludv. M. Lindeman (1812— 
1887) fær me riklege uppskrifter av norske slaattar, og av 
norsk folkemusikk i det heile. 
Det kann ikkje vera tvil um at dei eldste lag i folkemusik- 
ken vaar maa vera eldgamle. Naar det gjeld folkevisorne er 
det klaart som dagen. Ord og tonar maa ha fylgst aat i lange 
tider, visst ikkje sjeldan heilt fraa di visorne vart dikta. Lat 
oss berre tenkja paa den tonen Lindeman fann til visa um 
Roland og Magnus kongen. Han er venteleg likso 
gamall som visa sjølv”) Og det same gjeld mange andre, 
t.d. draumkvæde-tonarne. 
Naar me kjem til slaattarne er saki ikkje fullt so greid. 
Der hev me godt som ikkje gamle tekster aa stydja oss til 
heller. Men reint musikalsk syner slaattarne likso gode alders- 
merke som visetonarne. Baade i takt og tone-byggjing er dei 
so gamalvorne og so ulike all annan europæisk musikk, at dei 
maa ha livt sitt eige liv i lange tider. 
Den magt fela og slaattarne og dansen hev havt i folkelivet 
vaart, det viser Og at røterne maa liggja djupt i fyndeheimen. 
Like eins det store rom felespelet hev fenge i folkedikting 
og folkeminne. Attaat dei gaatorne som fyrr er nemnde, skal 
eg berre minna um eit æventyr som Veslefrik med fela, eller 
um den ring av mytiske segner som tidi hev lagt ikring mange 
av slaattarne vaare. Sume skal vera fraa den tid kristen- 
domen var ny i landet, som Skjaldmøyslaget fraa Sætes- 
dal”) og ”Kivlemøyarne” fraa Telemarki*). Andre er 
knytte til segnerne um svartedauden, som ”Førnesbrunen” 
1) Sjaa nedanfor. 
*) Sml. V.H.Siewers i Panum og Behrend: III. Musikhistorie II, 897. 
3) P. M. Søegaard: I Fjeldbygderne (1868), s. 47. — Johannes Skar i 
»Fedraheimen” 1878, nr. 12. 
*) Andreas Faye: Norske Folke-Sagn? (1844), s. 232. 
