en OUDHEDEN des AARDBODEMS. 7 



ten , door inwendige aandrift en beweeging der Vogten , die in dezelven vervat 

 zyn, de wasdom of aangroeijing van derzelver Lighaamsdeelen voortgezet worde; 

 doch, ten opzigt van de bteenen, kan men zulks met geen waarfchynlykheid bewee- 

 ren. Wy weeten derhalve van geen anderen Wasdom der Steenen, dan dat eenige 

 te vooren een weeke Majfa of Stofte moeten geweeft zyn, welke zig allengs 

 opeengepakt heeft en hard geworden is, en dat gevolglyk ook, hetgene 'er tus- 

 ichen gekomen is, zig daar heeft kunnen indrukken en voor de vernietiging bevei- 

 ligen. Jüssieu, die deeze Gewaflen als Merktekenen van den Zondvloed aanneemt, 

 gelyk uit de volgende plaats in de Mem. de PAcad. de Paris , de iji8-pag. 363. te 

 zien is , oordeelt diesaangaande : „ dat de Gewaflen en Bladen in een dik en Klei- 

 „ jig Water gezwommen hebben, welk Water eindelyk de met zig gevoerde Aar- 

 „ de boven op het Blad heeft doen zakken, die zig naar de gedaante van het Blad 

 „ gevormd, en deszelfs Indrukzels aangenomen heeft, waarop het Blad allengs 

 „ verrot zynde, die Aarde, met de Indrukzelen voorzien , en door lymagtige Stof- 

 „ fe nog meer verbonden , nedergezakt zy, en in eene nog weekere Aarde het 

 ,, Spoor der Indrukzelen , welken zy zelf ontvangen hadt, overgelaten hebbe. 



De tweede Manier van Generatie of Wording der Steenen is: dat aan eene een- 

 maal begonnene Zelfftandigheid, van welker Begin wy naauwlyks eenig denkbeeld 

 hebben, zig altoos uitwendig iets aanhecht en dus het Lighaam dikker maakt; ge- 

 lyk men dit in Keifteenen en andere Steenen, door Proefneemingen , kan waar- 

 neemen. De oude onbruikbaar gewordene Gangen in de Bergwerken zyn de fterk- 

 fte bewyzen daarvan , en de Voorbeelden of de Ondervinding beveiligen , dat, ter 

 plaatfè daar voor twintig of dertig Jaaren gearbeid werdt, en men met Karren be- 

 kwaamlyk ryden kon, na verloop van tyd de Wegwei een half Elle en nog meer, 

 verfmald of naauwer is geworden. Men moet zig hier echter niet verbeelden, dat 

 de BergftofFe , Spaath of Erts , zig uitgezet en den Gang enger gemaakt heeft. 

 Neen: de aangroeijing is van buiten gefchied, gelykerwyze de Natuur in het Eau- 

 manshol, in \ Carlsbad, in het Sultzbacbfcbe en op ontelbaare andere Plaatfen meer 

 te werk gaat , en uit het afdruipend Water [Stalaótieten , dat is] harde Steenen, maakt. 



Men kan wel niet ontkennen, dat het eene ten uiterften moeijelyke Zaak zy, 

 de eigentlyke manier van Wasdom der Steenen te bepaalen; doch het is ontwyfel- 

 baar, dat dezelven eerft eene Vloeiftoffe moeten geweeft zyn, alzo men verfchei- 

 dene Dingen daarin opgeflooten vindt; want hoe kon dit mooglyk zyn, zo zy niet 

 in hun Begin iets wateragtigs en vloeibaars geweeft waren. 



De Heer Henckel, zeer ervaren zynde in de Mineralogie, of kenniflè der Mi- 

 neraalen, heeft zig de Voortkoming of Groeijing der Keifteenen zo onbegrypelyk 

 voorgefteld, dat hy uitriep: ó Kei/leen! 6 Kei/leen! ivie heeft u voortgebragtf Maar 

 zoude het evenwel niet mooglyk zyn, eenige Denkbeelden te verkrygen, hoe de 

 Wasdom derzelven gefchiede : te meer , daar wy zeer zeker overtuigd zyn , dat 

 de Steenen grooter worden , gelyk de Heer Hamberger zulks door Proefneemin- 

 gen beweezen heeft, wanneer hy eenen Steen in een Glas met Water leide, en, na 

 Verloop van eenigen Tyd, den Steen daar niet weder uitneemen konde. My dunkt, 

 dat men van het Begin of Wording derzelven nog wel een Denkbeeld voor den Dag 

 kan brengen : want miflchien kan ieder deeltje van Stof of andere dingen vermo- 

 gend zyn, om zig aan te zetten, en dat het dan verder daar mede gaat, gelyk met 

 de Roeft aan 't Yzer. De Stoffelyke beftaanlykheid zelve , beken ik , is zwaarder 

 te bepaalen; doch, aangezien by de Ontbinding der Keifteenen blykt, dat zy we- 

 der in Water kunnen overgaan, het welke een Aardagtige zelfftandigheid of Zout 

 bevat , zo kan men niet geheel zonder grond befluiten , dat zy daar uit ook haar 

 oirfprong hebben gehad. Peirescius zoude waargenomen hebben, dat de Key-en 

 Vuurfteenen van eene flymige ftoffe, welke in \ eerfte week w r are, en zig behan- 

 delen of kneeden liet,, oirlprongelyk zyn. 



B 2 De 



