EK OUDHEDEN des AARDBOÖEMS. | 



zy hun wasdom , door tuflchenkomfl van het een of ander beletsel , verhinderd is 

 geworden. 



Wanneer wy eens het Vermaak sullen genieten > van de werking deï Natuur , welke 

 zy by vriezend Weer aan de Venfterglazen volbrengt, grondig in te zien ; zo zullen 

 wy zeer gemakkelyk de waare Denkbeelden van de Wording of Groeijing der Boom- 

 Steenen kunnen verkrygen. My dunkt, ten minfte, dat de aart en wyze der Vormin- 

 ge daarmede zeer naauwkeurig overeenkomt, uitgezonderd, dat dé StofFe der Dingen 

 zelf onderfcheiden is, naardien deze Ysfiguuren uit Vogtigheid of Dampen, dié warm 

 en koud zyn , haaren oorfprong neemen * daar de Boom-Steenen integendeel met 

 lighaamelyke Deelen verbonden zyn. 



Wallerius toont, in zyne Mineralogie of Mineraalkunde , aan , hoedergelyké 

 Boom-Steenen door Konft kunnen gemaakt worden , doch hy verklaart zig verder 

 niet, welk eene Soort derzelven dus te weeg te brengen is. Hy zegt : „ zo men twee 

 ,, Stukken Marmer-Steen neemt , ert op een Papier willekeurige Figuuren tekent of 

 „ fchildert; (de Kleur kan uit Vitriool, Keukenzout, Water, gedeftilleerde Berg- 

 „ Olie en Aluin te zamen gemengd worden, of het kan ook wel maar Inkt zyn, die 

 „ van veel Vitriool voorzien is,) en men vervolgens het befchreven of gefchilderde 

 „ Papier tüfïchen de twee Stukken Marmer legt, dezelven vaft te Zamen bindt, en 

 „ met Wafch beftrykt, op dat geenè Lucht of Damp tot het Papier kan doordringen, 

 „ en de inwendig voorhanden zynde niiet kan uitwaafèmen, en dat men dit , dus bereid 

 „ zynde, eenige Maanden lang in een vogtigen Kelder legt • dan krygt men de Af- 

 „ beeldzels op de Marmer-Steenen, welken men op het Papier getekend hadt. 



Verder zegt hy van de Vorminge der Boom-Steenen : , j op gelyke wyze dringt eert 

 „ onderaardfch Sap tuflchen de Steenen, onder de Aarde hier of daar door, waar het- 

 „ zelve inkomen kan, en fchildert dezelven dus met verfcheidene Figuuren^ alles* 

 3 , naar maate het gehielde Sap zig uitbreiden kan. Doch zo de Schildèry niet alleen 

 „ óp de Oppervlakte^ maar zig ook door den geheelen Steen heen vertoont, gelyk 

 „ in het Fïorentynfcb Marmer ; dan moet de weeke Stoffè ^ uit welke de Steen be- 

 „ flaat, Vooraf met éenige StofFe van een andere Kleur vermengd geWeeft zyn «, of 

 3, de doordringende Damp is van zulk eene fynheid geweeft, dat dezelve door dé 

 „ tuflchenruimten of Pöorèn Van zulk een harden Steen, heeft kunnen heen dringen. 



De Heer Doótor Gesner zegt , in eene van zyne Iaatfte Differtatiën, welke van 

 verfteende Dingen handelt: ,, Ik ben gewoott, dergelyke konftige Boom-Steenen op 

 3, een Papier of Marmer te verbeelden , met behulp van eëne dunne ontbinding dés 

 „ Zilvers in fterk Water , en van Yzer* met by voeging van een Stukje Koper * 

 j, Spiauter enMarcafiët, waaromtrent de manier niet veel verfchilt van die, welke 

 „ de beroemde de Condamïne het eerft bekend gemaakt heeft (*). 



PLAAT IL 



Hier op zyn eenige Afbeeldingen van zwarte Boom-Sièeneh , die £eër hatuurlyk 

 Boflchagien , énkele Boompjes , en geheele Streeken als van Landfchappen vertoo- 

 nen ; uit die by N°. 1. en 3. blykt * dat de Dendrieien hièt altoos üit den omtrek 

 der Steenen , waarop zy ftaan , maar ook wel üit het midden der oppervlakte hun 

 Begin neemen. Van dezelfde gefteldheid zyti die in dé voorgaande Plaat by N°. 4. 

 en 7. Zy hebben echter meerendeels een witte Kies- Ader of iets dergelyks tot eenen 

 Grondflag, waaraan zy zig hegten. Uit deze Aderen zoude men kunnen afleiden* 

 dat zulk een Marmer-Steen in vroeger tyden geweld geleeden heeft, en in ftukken is 

 gebroken > doch door langheid van tyd weder te zamen gegroeid zynde zig herftelct 

 heeft • gelyk de Heer Profefïör Kruger te Holle Zulks , in zyn Werk , genaamd 

 Gefcbiedenis der Aarde in de aller oud/ie Tyden> zeer fraay heeft aangetoond. 



PLAAT 



(*) Mem. de TAcad. Royale des St. 173 1. p 466. Tom. 28, 2p. Hifi-. 1733; p. *& 



A 2 



