IV VOORREDE. 



„ ben , wordt door de Verfteende Planten 'zeer aan 't wankelen gebragt ; dewyl 

 „ ons veele derzelven ontegenzeggelyk overtuigen , dat zy haar aanweezen geene 

 „ Overftroomingen, maar uitdroogingen van Meiren en MoeraJJ'en van Zoet TVater 

 „ te danken hebben. De Leer zelve van de Verfteening der vreemde Lighaamen 

 3) wint veel velds door de naauwkeurige befchouwing van de Verfteende Kruiden en 

 „ Houten. Beiden hebben ons gantfch nieuwlings geleerd, dat ons het Steenryk 

 5 , Lighaamen van vreemde Ryken zo volmaakt kan voordellen , dat men 'er op 

 „ zweeren zoude , dat 'er een JVerkclyke Verfteening was gebeurd : terWyl doch 

 >, van het voormaalige Lighaam niet het minde, dan alleen de enkele ledige ruim- 

 „ te, welke hetzelve weleer in zyne Steenige Legplaats ingenomen hadt, is over- 

 „ gebleeven, en dat, overzulks, het tegenwoordig daar in leggend Lighaam geen 

 „ Petrefakt, maar een bloote Typolitb, een loutere opvulling van eene voormaals 

 „ aldaar bevindlyke ledige ruimte zy. Byzonderlyk leeren ons veele Soorten van 

 „ Verfteende Houten, dat volftrekt alle, zelfs ook de geringfte weezentlyke dee- 

 „ len van een vreemd Lighaam > haare plaats ruimen, die door deeltjes van een 

 „ vreemden aart zo regelmaatig bekleed wordt, dat het nieuwe Lighaam de volko* 

 i, men/te geftalte van het oude, in alle derzelver trekken, en tevens niet het aller- 

 „ minfte van deszelfs voormaalige deelen behouden kan (*). Heeft de Leer van de 

 „ Verfteende Lighaamen des Dierlyken Ryks daar in haare groote nuttigheid * 

 „ dat zy den Onderzoekeren der Natuur geheel onbekende Schepzelen voorlegt > 

 „ wier nog niet ontdekte Origineelen noodwendige Schakels verfchaffen aan de 

 „ groote Keten der Natuur; en ons een naderen flap op den verwonderenswaardi* 

 „ gen Ladder van het groote algemeene Natuur- Ryk laaten doen : zo kan dit met 

 „ even 't zelfde Regt ook van de Plantaartige Produkten in het Ryk der Verftee* 

 „ ning beweerd worden. De Volckmannifêhe zogenaamde Litboxy/a, de Verftee* 

 „ ningen van Chaumont, van de Sevennifèhe Bergen, en veele anderen in Enge- 

 „ land gevonden , beveiligen dit genoegzaam. 



„ In de behandeling van zodanige en andere Lighaamen heb ik my , in dit Derde 

 „ Deel, van even de zelfde Methode bediend, als ik gebruikt had in het Tweede. 

 „ Myn toeleg is, zo veel doenlyk, geweeft, eene volkomene Natuurlyke Hiftorie der 

 „ Verfteeningen, tot aan den tegenwoordigen tydtoe, te leveren; alles, wat my- 

 „ ne Voorgangers gezegd hebben, ten zorgvuldigften te toetzen; het waare van het 

 „ valfche, het zekere van het onzekere, het waarfchynlyke van het gebeurlykete 

 „ (chiften, en, eindelyk , de gantfche voorflelling zo in te rigten, dat daar uit 

 „ blykt, hoe verre hedendaags de grenzen der Menfchelyke kennij]'e y ten opzigt van 

 „ ieder Soort van Lighaamen, zig uit/trekken ; wat tegenwoordig ontegenzeggelyk 

 „ zeker zy, en wat nog tot nader onderzoek voor onze Nakomelingen overblyve. 

 „ Ik heb derhalve de Ouden van onzen 7 'yd als in 't midden geplaatft, en getragt 

 „ aan te toonen, hoe ver het de Voorvaders in ieder deel van deeze KennifTè ge- 

 „ bragt hebben; wat de Waarneemende Geeft der hedendaagfche Natuur- onder zoe* 

 „ keren daar aan verbeterd, verworpen en te regt gebragt heeft, en wat vervolgens 

 „ van de Nakomelingen nog meer te regt te brengen en in een nader Licht te ftel- 

 „ len zy." 



Dus geeft de Heer Wat.ch een Berigt , aangaande zyne behandeling in 't alge- 

 meen; dewyl het Tweede Deel ook op die manier van hem is uitgevoerd, fpree- 

 kende dan verder aangaande de Supplement-Tafelen, die op 't end van 't Derde Deel 

 geplaatft zyn , aldus. „ Onder de bearbeiding van myne Natuurlyke Hiftorie der 

 „ Verfteeningen, waar aan ik reeds ettelyke Jaaren bezig ben geweeft, werden zo 



„ wel 



O) Ik kan dit echter den Heer Walcii niet volkomen die van het Gefteente grootelyks verfchillende heb- 

 toeftemmen ; want waar komt het dan van daan , dat ben ; waar van de Voorbeelden^ deVer Sdl Plat 

 veele Verfteende Lighaamen hunne eigene Kleur, van ten en Dieren op Leyfteenen menigvuldS zyn " 



