VOORREDE 



Schoon men al het gefchapene, dat zig op en in de Oppervlakte van den Aardkloot 

 bevindt, al vanouds in drie Deelen heeft onderfcheiden , die naderhand onder 

 den naam van drie Ryken der Natuur bekend geworden en befchreeven 2yn : fchoon 

 men deeze Deelen doorgaans geheel afzonderlyk behandeld heeft, zodanig dat eene 

 befchryving der Dieren, eene der Planten, eene der Mineraalen , elk een Werk op 

 zig zelf /cheen te zyn • heeft men doch allengs ontdekt, dat deeze Ryken der Na- 

 tuur gantfch niet duidelyk van elkander afgezonderd waren, of dat zy geen vafte Paa- 

 ien hebben. Hier door is men genoodzaakt geweefl, Plantdieren te ftellen , dat is 

 Schepzelen, die onderling een Dierlyke en Plantaartige natuur fehynen te deelen, die 

 Dieren en Planten tevens zyn : ja de onderzoekingen der fchrandere Geeften van de 

 laatfte Jaaren , onzer Tydgenooten , hebben dien fchakel zo naaüw toegehaald, dat 

 'er zelfs geen fcheiding fchynt te zyn, tuflchen de twee gemelde Ryken. 



Dat der Delffiojfenfcheen verder van dat der Planten afgezonderd: maar gelyk de- 

 gelven zo wel de GrondftofFe der Planten b als de Planten de GrondftofFe der Dieren 

 2yn, zo heeft men ook al van overlang waargenomen, dat 'er Planten en Dieren 

 voorkomen onder de DelfftofFen. Deeze Lighaamen, die, hoe verganglyk anders 

 ook , door de Natuur hier vereeuwigd zyn , en welken men gewoonlyk Versteen- 

 de Zaaken noemt , verbinden de drie Ryken ondereen, en maaken dat een Liefc 

 hebber zo min een regt Kenner kan zyn van de DelfftofFen , zonder de Dier- en 

 Plantkunde, als hy een regt Kenner kan zyn van de Dieren en Planten , zonder ken- 

 nis te hebben aan de DelfitofFen. 



Deeze Wonderfpreuk , die ik hier opper, zal zig gemakkelyk ophelderen. Men 

 behoeft geen Orakel deswegen raad te pleegen. Mogt men in de Levensbefchry- 

 ving van Tournefort zeggen, dat de Boeken der Kruidkunde over den geheelen 

 Aardkloot verfpreid zyn; ik zeg zulks, niet minder onbefchroomd , van die der Die- 

 renkunde. Zo wel als men hedendaags, door den vlyt der Zeevaarenden, ons on- 

 telbaare Dieren toegebragt ziet , welke aan onze Voorouders onbekend waren : zo 

 wel heeft het zweet der Arbeideren , die de Ingewanden der Bergen doorwroeten , 

 ons veele Dieren doen kennen , daar men anders nog naauwlyks taal of teken van 

 vindt. Dus blykt, dat de Delfftof kunde tot opheldering of tot uitbreiding {trekt van 

 de kennis der Dieren en Planten. 



Wil iemand nader bewys hebben van deeze Zaak , hy veftige zyn Oog flegts op 

 de zeer bekende Ammom-Hoorens , welke tot nog toe niet in een bekwaame groot- 

 te , noch in haare Verfcheidenheden , onverfteend gevonden zyn. De Hoorentjes , 

 voor eenige Jaaren ter grootte van een Speldekop in \ Zand van Rimini ontdekt, 

 bevefiigen wel, dat 5 er dergelyke Schepzelen zyn , doch zy verfchafFen ons op ver 

 ma het noodige Licht niet, dat vereifcht wordt tot befchouwing van die Zo zonder- 

 linge Zee- Hoorens, wier grootte alle bekende Conchyliën byna overtreft en wier 

 verfcheidenheid onuitputbaar is. Hier geeft de nafpooring der Versteende Zaa- 

 ken, dan> een uitmuntend voordeel aan de Dierenkunde : want niemand, die zyn 

 oordeel heeft , zal heden twyfelen , of niet deeze Verfleende Hoorens weleer door 

 Schulpdieren bewoond zyn: nu men voor weinige Jaaren het waare Origineel , der 

 niet minder overvloedige Terebratalieten , aan de Magellaanfche Eilanden gevon- 

 den heeft. 



De Plant- o? Kruidkunde , fchoon nader, zo het fchynt, vermaagfchapt met de 

 DelfftofFen , heeft 'er tot nog toe zo veel nuttigheid niet van genooten. De ver- 

 ganglykheid van deeze Schepzelen gaf minder gelegenheid, om dezelven in haar ge- 

 heel Verfteend te vinden. De indrukzels van Bladen zyn het voornaamfte dat men 

 hier ontmoet, en fchoon dezelven dikwils zo fraay en zo fcherp getekend voorko- 



* men , 



