feN OUDHEDEN des AARDBODEMS. 19 



weder wat dikker Laag te voorfchyn en zo gaat het tot op den bodem van de Groe- 

 ve, met ongelyke verandering voort. Het Arbeidsvolk, evenwel, verzekerde my; 

 dat men, hoe dieper komende, hoe dikker Laagen van Marmer vondr ; het welk 

 my ook, oogfchynlyk, dus is voorgekomen: doch hoe de Grond gefield zy, daar 

 het Marmer op legt, hadden zy nog niet vernomen ; dewyl zy met hunnen arbeid 

 nog niet zo ver gekomen waren. 



Alle deeze Plaaten leggen meeftendeels waterpas; zodanig zelfs, dat, als men 'er 

 een Winkelhaak op zetten wilde, die geen Mefrug breedte van de Loodlyn afwy- 

 ken zoude. Zy zyn akemaal zo konftig op elkander gevoegd , dat men zig, in 't 

 eerfte aanzien , niet genoegzaam daar over kan verwonderen. Dikwils wordt men 

 eene tuflchenruimte gewaar; eveneens, als of een onoplettend Metzelaar zyne Stee- 

 nen niet wel tegen elkander aangefchooven, en een ledige ruimte, van een Hand- 

 breed , had overgelaten. Ik heb daar in gekeeken, doch niets gevonden dan een 

 ledige Holte , en iets daar in. Ik weet niet welk een befluit te maaken , noopens 

 deezen wonderbaaren arbeid der Natuur ! Eenige tuüchenruimten zyn of waren met 

 een roodagtige doch taamelyk harde Kley opgevuld. Dit alles bragt my zo in ver- 

 warring , dat ik aan myn voorheen geopperd Gevoelen begon te twyfelen. 



Ik had my, gelyk ook veele andere Liefhebbers , vaft in 't hoofd geprent, dat 

 deeze Steenen niets anders, dan een fbort van Slym ofSlyk waren ge wee ft , welke 

 zig door een geweldige Vloed of Overfirooming met het Water gemengd , en na- 

 derhand weder gezet hadt , en hard geworden ware. Ik heb my voorgefteld, hoe 

 op een Laag van deeze Slyk iets had kunnen valt blyven zitten , en van een vol- 

 gend Zetzel weder bedekt kunnen worden , en daar van begreep ik deeze Steenen 

 Wooningen, der Kreeften, Viflchen , Wormen en andere Dieren, inderdaad af- 

 komflig te zyn. Doch ik vond my in geen kleine verbyftering gebragt, als ik dee- 

 ze Ley in zo veelerley Geflalte , en met zo veele tuflchenruimten afgebroken aan- 

 trof; dat veele Stukken maar twee, drie en meer Voeten lang zyn , en weinigen 

 ter fanote van tien of twintig Voeten voorkomen : ten ware zulks in 't vervolg ge- 

 fchieden mogte, wanneer de diepte van de Groeve nog meer bearbeid en uitgegra- 

 ven werde : zynde inmiddels zeer groote Vlakten van deeze Leyagtige Plaaten door 

 my onderzogt. > 



Een eenige uitvlugt weet ik te vinden; indien het, naamelyk, valt gaat , dat alle 

 Leem , wanneer die van Vogtigheid ontbloot en droog wordt , fcheuren krygt, 

 door zig famen te trekken; gelyk wy zulks, dagelyks, aan de Wegen of andere op- 

 pervlakten des Aardryks , kunnen waarneemen. Maar , zulks niet aangenomen of 

 erkend wordende, dan weet ik niet, wat ik daarvan zal zeggen , of welke oorzaa- 

 ken men daarvan zou kunnen opperen. 



Wat nu de menigvuldig op elkander geftapelde Laagen van Ley aangaat , kan 

 men ook nog wel eenige Ichynbaare redenen aan den dag brengen. Wy zien, naa- 

 melyk , geduurig en leeren door de Ondervinding, dat het Water een Zetzel laat 

 overbly ven , daar het te vooren geftaan heeft , en , men kan befluiten , dat , by 

 eene Overftrooming , (want deeze moet vooraf onderfteld worden plaats gehad te 

 hebben;) het Water, in zyn eerfte Gulp, noodwendig de meefte kleine en Aard- 

 agtige deeltjes met zig genomen heeft ; dewyl het de meefïen heeft gevonden, en 

 dat, daarom, de onderfte Laagen des Marmers ook de dikflen zyn. Daarop is 

 een tweede inloop des Waters gevolgd , welke minder zodanige deeltjes met zig 

 voerde , en dus al voort. Op deeze manier kunnen wy reden geeven van de ver- 

 fchillende Dikten, der nog voor handen zynde en voor onze Oogen leggende Mar- 

 mer-Plaaten. Tot zodanige ongelyke beweegingen des Waters , nu , is niets dan 

 eene zwenking van den Aardkloot noodig, en wie kan tegenfpreeken , dat 'er de- 

 zelve niet kan plaats gehad hebben. Dan ftaat het geheele Syftema op voeren. 

 Wie weet wat de oorzaak is van Eb en Vloed. Miffchien is eene zwenking des 



E 2 Aard- 



