EN OUDHEDEN des AARDBODEMS- $ 7 



PLAAT XXXVI. 



Ik had het Eerfte Deel reeds met de Plaat van het Groenlandfche Plantdier be- 

 flooten , wanneer my nog eenige merkwaardige Stukken toegezonden werden , ten 

 einde ik die als een Aanhangzel daar byvoegen mogte. Deeze vertoonen zig op 

 de tegenwoordige Plaat , alwaar N.i, de aanwyzing geeft van eenen met zeer 

 groote Aftröieten bezwangerden Steen , welke men niet ligt zo groot in enkelde 

 Stukken vindt. Ook leggen hier en daar kleine Raderfteenen , waar van de mees- 

 ten , gelyk ook die Stukken van Aftröieten , welke buiten den Steen uitfteeken , 

 gemetallizeerd zyn. Alzo dit Gefteente volkomen zwart , gelyk Mansfelder Ley- 

 iteen is, doch niet alsLeijen, maar in onregelmaatige Stukken breekt, zo (chynt 

 het een Ertshoudende Steen te zyn. Dewyl ik het by toeval onder andere Stukken 

 heb gekreegen , zo kan ik niet zeggen , waar deeze Erts t'huis behoort. In het 

 Wurtembergfche , by 't Kloofter Bebenhaufen , worden groote Bladen gevonden , 

 die zig als Marmer polyften laaten , en tot allerley Zaaken gebruikt worden. Het 

 Ichynt echter niet , dat deeze met de voorheen befchreevene eenerley zy : want 

 deeze is brokkelig en ongans, laatende zig ook niet gemakkelyk polyften ; des het 

 een andere Soort van Steen dan de Wurtembergfche moet zyn. 



N. 2, is een Stuk , het welke uit niets anders dan louter Entrochieten of Rader- 

 fteenen beftaat , en geheelenal daar uit famengefteld is. Deeze Steenen zien 'er regt 

 merkwaardig uit; dewyl het naauwlyks te begrypen is, hoe een zo groote menigte 

 van deeze Deelen byeengekomen zyn , van welken nog niet bekend is , van waar 

 2y eigentlyk haar af komft hebben. Zy zyn wel in onze Leeftyd , inzonderheid door 

 Scheuchxer, Rosini en anderen meer, (gelyk reeds op andere plaat/en is aange- 

 merkt,) voor Leden van het Caput Medufa of andere Zee-Sterren aangezien; doch, 

 federt ik het bekende Zee-Dier van dien naam , te deeg , volgens zyne inwendige 

 deelen , onderzogt heb , kan ik myn toeftemming niet geeven aan dat Gevoelen , 

 inzonderheid , nu dat merkwaardige Plantdier is ontdekt geworden. Liever zou ik 

 het Denkbeeld begunftigen , dat zy tot een Soort van dergelyke Plantgewaflèn be- 

 hooren , die in groote menigte , gelyk andere Planten , op den bodem der Zee by 

 elkander geftaan hebben , en , den wasdom uitgezonderd , in volkomenheid , even 

 als afgevallen Boombladeren , by elkander leggende gebleeven , en dus tot deeze 

 Verandering in Steen gekomen zyn. Ik ftel dit , echter, flegts als een Denkbeeld 

 voor: want het is my zeer wel bekend, dat in dit gedeelte der Natuurlyke Wee- 

 tenfchappen zeer veel onbeflift zal blyven (*). 



De Stukken die met N. 3 , 4, tot 1 1 , 12, getekend zyn, behooren altemaal nog 

 in deeze Klafle, en wie weet , hoe veelen men 'er nog zal vinden , die zig van 

 elkander onderscheiden en Soorten op 2ig zelf fchynen te zyn : want , offchoon 

 deeze Raderfteenen dikwils in \ uiterlyk aanzien naar elkander gelyken , is doch 

 hunne Vlakte , daar zy aan elkander zitten , grootelyks verfchil lende. Eenigen zyn 

 met een Roosje getekend, eenigen glad; eenigen hebben kleine infhydingen, gelyk 

 N. 7, en nog anderen hebben Ovaalagtige verfieringen , gelyk N. 4. Even zo is 

 ook het inwendige van deeze Steenen onderfcheiden. Verfcheide Soorten hebben 

 een fyn Gaatje, niet grooter, dan dat 'er een Varkens-Borftel door kan; gelyk het 

 by N. 3 aangeweezen is: daar, in tegendeel, anderen, gelyk by N. 8 zig open- 

 baart, eenen vyfhoekigen doorgang hebben. Terwyl ik eenigen van deeze Stuk- 

 ken, die op de naaftvoorgaande Plaat voorkomen, reeds omftandig befchreeven heb, 

 zal ik my daar mede alhier niet meer ophouden. 



De 



(*) [Dit denkbeeld van den Heer Knorr komt nader met dat vaa den Heer Guettard overeen ] 



l Deel. P 



