l6 Obfervatio II. 



eandem plurimis craflioribus & terreftribus particulis inficit,- 

 adeoque fpifliorem & viicidiorem reddit, calculorum quoque 

 ex eadem enafcentium fore cauifam, Duplicem autem huius 

 mutationis deprehendimus f ontem ; alterum ipfam peculiarera 

 vaforum falivalium conditionem , alterum vero fingularem faii- 

 vaiis laticis, quodad ipfms mixtionem attinet, naturam. Quod 

 fi igitur vafa falivalia primo fpeftes 7 fecundum ipfas Patholo- 

 gorum demonftrationes omnis illa eorundem conditio, quaehu- 

 mori in illis contento quietem qualemcunque inducit, ipfum 

 quoque liquorem aut particulis gravioribus craflioribusque fce- 

 cundiorem efficiet, aut fluidiori parte privabit. Hunc autem 

 vaforum quorumlibet , inhumano corpore reperiundorum , fta- 

 tum triplici accidere modo , inter omnes vere conllat : primo 

 fi ab aufta in illis vitali contra&ione naturalis eorundem dia- 

 meter imminuitur atque coarftatur , quam mutationem graeco 

 nomine vulgo fpasmum dicunt:, dein fe eadem vi contraftili im- 

 minuta diameter maior evadit ampliorque , quam naturali cete- 

 roquin convenit ftru&urae, quem ftatum itidem graeco atonia 

 vocabulo infigniunt -, tum denique fi vafa, tunicis fuis quomo- 

 docunque disruptis, contentos humores extra fe dimittunt^ 

 et in qualiacunque vicinarum partium diverticula effundunt. 

 Singulariter ergo falivales duftus fi fpeftes, licet eminenti non 

 fint praediti irritabilitate, non omnem tamen irritabilitatem con~ 

 traftilemque vim, adeoque etiam fpasmi admittendi facultatem, 

 ab ipfis abefle , luculentiflime , utfolet, demonftravit illuftris 

 Albe.rtus de Haller *). Atqui ex triplici ifto, quod modo ex- 

 pofuimus, mutatorum vaforum genere, hocipfum, fpafticam 

 nimirum duftus falivalis Whartoniani dextri, in huiusce fine in 

 primis, contrattionem t\ in nollro exemplo adfuifle, ut 



ftatua* 



s). Conferantur magni huiusviri ElemenuiPbyfiologia, Lib VIISeEi. 



III. §. XI L Tom, IL pag. 438 feq Edit« Laufann cIdTdcclx. 

 t), Videfis modo laudati vinUbr. & Tom.cit. §. XIIL ftatim fe<juent, 



pag.^44. 



