442 Obfervatio LXXXIX* 



Americanae, cumannexofungo, lnma^nitudine quidem aufta^ 

 addita tamen linea b y naturalem totius obiefti magnitudinem in- 

 dicante^ & Fig. n. Vefpa Rev. P. Torrubij^ cum plantula 

 ex ventre prodeunte y intuentium ocuiis patet. 



(Hala Norimbergammiffa, ch 22. lanuar. 1765.) 



OBSERVATIOLXXXIX. 

 Dn. D. IACOBI REINBOLDI SPIELMANN. 



Spicilegium circa Saponum biftoriam. 



Graecae originis vox eft Sapo y primi enim Medicorum^ qui 

 eius mentionem faciunt, Galenuso) nimirum & Are- 

 Taeus&)> eum ffd*w appellant. Primus Puniusc) eius me- 

 ininit^ & cum Valerius Maximus^) cinori eundem in coloran- 

 dos crines effeftum tribuat 7 quem de Sapnne^Limxis praedicat, 

 DiOscORiDEsc) vero eius parandi rationem quidem defcribat, 

 voce Saponis autem non utatur, hinc fub finem demum Seeuli 

 primi Romae in ufu efle videtur coepiffe^ Jiaftenus Gailis & 

 Germanis tantum ufrtatus. 



§. 11. 



Primus Sapo ex fevo & cinere ea plane ratione furrexit, 

 quahodie vulgatiffimum eius genus conficitur, Plinio/) tefte; 

 cum autem labente tempore & Chemia magis fuerit cuita, five 

 potius fiirrexerit^ & medentes faponem hominibus intusquo^ue 

 exhibuerintj eiusdem praeterea ita ufus inereverit, ut non me- 

 diocrem in re mercatoria conftituat mercem y varii eum paran- 



dx 



#) <Jc CompoF. Medicarm. fec. foc. Lih. II. & Ub V. &) 3c Morbft 

 imtum. UbAh Csp. 13. c}Ubr. XXVIII. Cnp. 12. d) Ub, II, 

 Caj^ 1. no. §. e) Lib, I. Cap. ig6. /} loc. eit # 





