444 Obfcrvafio LXXXIX. 



dem inMaflilienfi : : s : 3 , in Veneto : : 3 - *N * n nigro : : 3 : 5, 

 in noftrate officinali :: 1 : 4, reperi. Alcali fixum utrumque 

 etiara quadruplum pinguedinis in faponem vertere polfe, fum 

 expertus; fequitur itaque, in Sapone vario variam obtinere 

 principiorum rationem. In more habent, calcem vivam adii- 

 cere alcali, quod ad confe&ionem Saponis adhibenf, hinc in 

 omni fapone communi aliquid calcis obtinet, inde per experi- 

 menta^aGEOFFROi/) tradita, eHciendum, fed fuperflua omnino 

 eft haec calcis ad alcali adie&io ; pinguedo enim optume coit 

 & cum vegetabili & cum fofliii alcali. Si largior alcali quanti- 

 tas cum largiori olei mole mifcetur, illud debilitatum primum, 

 cum hoc coquitur, & quando inde omnes olei globuli alcali re- 

 ceperunt, tum demum fortius ateali affunditur; fecus enim fi 

 inftitueretur labor, denfati a concentrato alcali globuli olei 

 exteriores obftarent, neomne oleum alcali recipiat:, cum autem 

 aliquot libras non excedit omnium mifcendorum moles, agita- 

 tio cum fpatula, utuniformis mixtio contingat, efficit:, maior 

 moles faponis fi paratur, eius partes remittente calore co£unt, 

 expellunt, quae interpofita eis erat , aquam, ipfi fupernatant ; 

 aquam hanc & de falibus , quae adhibita fuere , & de calce ali- 

 quid retinere, facile liquet; minor fi paratur faponis moles, 

 paucus, qui poft iuftam evaporationem remanet, humor, me- 

 diocri clibani calore facile expellitur. Ut fapo bonus, & qui 

 durusfit, obtineatur, necefle eft, ut alcali aqua folutum, & 

 calore agitatum , cum oleo mifceatur ; alcali enim nifi folutione 

 in minimas partes fuerit refolutum , non aequaliter per omnem 

 pinguedinem diftribuitur. Sola quidem digefticne faponem 

 parare docet Geoffroi m^ ; cum autem coftio multum abbreviet 

 laboris tempus , hinc ea digeftioni omnino praeferenda erit, & 

 id quidem eo fecurius, cum aqua nunquam poflit tantum calo- 

 ris gradum acquirere , qui oleo noceat. 



§.v. 



I) loc. cit. ann, 1741, p. 13. m) loc, cit. 



