92 Obfervatia XXIK 



cfam, fupereft,brevem adhuc de caufa terrae motuum dTgreflio- 

 nem .fubjungere. Oriri eos a tempeitatibus fubterraneis , jam 

 dudum Plinius t) agnovit, qui neque aliud, inquft y eji in terr a trc- 

 mor, quam in nube tonitru. Francklini aliorumque neoterico- 

 rum experimentis fatis eviftum eft r materiam fulguris cum ele- 

 ftrica iaomnibus convenire, atque unius ejusdemque effeatti. 

 vitatis & celeritatis; ideoque a veritate haud alienum efle cenfeo^ 

 caufam terrae motuumefficientemefTeeleftricitatemcommotam 

 u). Ubi itaque abignis eleftrici a£Hvitate,materiaeinflammabiles 

 & quae fulphureae funt profapiae r uti aiphalturri* lithantraces , 

 turffae r pyritae r naphthae variaque bitumina in vifceribus ter- 

 rae ubivisobvia, fervent & accenduntur^ vapores generantur 

 feu flatus bituminofb- fulphurei r qui in antris fubterraneis coa- 

 fti, ubi nullus eis conceditur exitus , non folum terrae tremo- 

 rem & fuccuflionem excitant, verum etiam aquis lubterraneis 

 remixti r earum aeftuationes, incalefcentias* perturbationes , & 

 in colore naturali mutationes creant T per fpontaneos vero ter- 

 larumhiatus exhalantes^ meteora generant, profct tunc atmo- 



fphae- 



t) I.c.Lib.II. Cap. 8*. 



») Hasc hypotheks debetur Excell. Krugero , qui eaaJeiM plenius & 

 pro more fuo elegantiffime expofuit loco fupra (lit.. n) cit. $. 6w 

 pag. 13. Atque duo inprimis huic fententiae favent argumenta : 

 primo quod ingens illa celeritas , qua fiepius terrae niotus fuper 

 magnam globi noftri terraquei partem, eadem fere hora, immo 

 eodem momento, uti id d. 1. Nbv. ann. MDCCLV. & d. r$. 

 Febr ann. MDCCLVI. contigit , extenditur, optime explicari 

 queat ex celerrima illa eleclricitntis communicafione, de qua jarai 

 Illuftr. Newtonus in Phifof. natural. princip. mathemat, pag. 

 ult. corpora, inquit, eleclrica agunt ad diftantias majores , tam 

 attrahendo^ quamrepeUendo: accedit fecundo , quod, cum aqua 

 fit corpus eleclrigerrimum , haud obfcure pateat ratio , quare lo- 

 ca maritima quam maxime horrendis terrae motibus concutiantur* 

 Conf. quoque Commentar. de rebus in Scient. naturali & me&- 

 dna geftis* Lipf. Vol, V. P. I, pag. 10«. 



