264 Commentatio ck colore aeris. 



§. VII. 



Poffibile eft colorem cceruleuw oriri ex mixtione 

 nigri cum alba luce. 



Color in quantum ad oculum refertur, eft fenfatio pecu- 

 liaris in retina a lumine exciuta (§. 2.). Omnis autem fenfatio 

 a caufla externa excitata, dependet a vi corporis extra nos 

 pofiti, & in nervos noftros agentis. Colorum itaque fenfatio 

 a vi luminis produci debet in retinam agentis. Iam vero vis 

 corporis fub eadem matfa diverfa effe poteft, fi celeritas fue- 

 rit diverfa. Verum diverfa quoque effe poteft, manente ea- 

 dem celeritate , fi maffa alteretur. Duplex adeo efle poteft 

 colorum origo. Colores primigenei & lumini proprii , oriri 

 videntur a diverfa celeritate radiorum luminis. Hinc propter 

 diverfam celeritatem, diverfa vi retinam oculi afficiunt, & di- 

 verfos producunt colores. Et celeritasquidem rubri radiima- 

 xima videtur, violacei minima, cum flavi, viridis & cceruleime- 

 dia fit inter illas, uti hoc peculiari libello jam anno 1749. edita 

 demonftrare conatus fum /). Iam pone album lumen, quod fum- 

 mam celeritatum reliquorum radiorum continet , quoniam e 

 reliquis coloratis radiis fimul fumtis oritur, quoad maflam mi- 

 nui. Minuetur inde ejus vis , hinc ejusdem in retinam aftio, 

 hinc fenfatio produfta. Facile irtde apparet v albam lucem eo 

 usque mintii poffe, usque dum eadem inde in retina producatur 

 fenfatio, quae alias a cosrtileo ratlio fuerat produfta. Cumum- 

 bra nihil fit, nifi Iuminis imminutio ab opaco quodani corpore 

 produfta , patet , mixtionem luminis , ejus tantum effe ali- 

 quam imminutionem, quoad maflfom. Hinc apparet, wt^iowwi 

 luminis albi cum umbra producere pojje 'lumen cceruleum. Fac e. g. vim 

 luminis ccerulei fub certaquadam mafla efle = 20. vim albi lu- 

 minis ftib eadem mafTa efle — 100. Iam vero maflam albi lu- 



minis 



i) Verfuch einer nakern ErkUtung v&n der Natur ' der Farben , iur 

 ErUuterung der Farbentheorie des Nexptoft- 



