44 Commentatio 



effe eorpora folida certo caloris gradu foluta, veraque per «ie 

 fluida in mundo fpe&abili ; praeter aerem & sethereni, non 

 reperiri. Singulariafunt cogitata magni Newtoni, Opti- 

 c& p. 302. Aqua^ qu£ efi fal admodum fluidus t1 fapois 

 expers, calore convertitur in uaporem , qui eft genus quod- 

 dam tferis, frigore autem in glaciem, qu£ e/t lapis durus, 

 pellucidus, fragilis k5 ad liqu/indum aptus; atqut bfc qui- 

 dem lapis reuertitur in aquam calore, uapor autem frigore. 



§. XLL * 



Nova porro phsenomena intenfiflimi frigoris artificialis, 

 ope mutuss falium cum glacie contufa vel nive mifcelae ex- 

 citati, laterent Phyficos , nifi hoc ipfo inftrumento innotue- 

 rint/ Celeberr. Boerhaave Cherni* Tom.l.164* nonnulla 

 horum recenfet experimentorum, ad qute leftorem ablego. 

 Stupendi vero funt effe&us fpirituum acido - corrofivorum, fi 

 cum nive vel glacie mifcentur, dum frigus 72. graduum in- 

 fra punftum congelationis producunt. ld, ibid. p. 162. 163. 

 Ego vero, ne quid intadtum reliquiffe videar, quod praefen- 

 tis argumenti ambitum concernit, quorundam falium miftu- 

 ram cum nive hoc anno repetii, quorum effeftum in adiecta 

 tabula (z), le&oris oculis fubiicio. Quo ex tentamine li- 

 quet, boracem frigus nonauxiffe, fal vero commune frigo- 

 ris maximam intenfitatem produxiffe. Quod ceteroquin haec 



„ „, iv no- 



(2) Amio 1754. d. 20. Ian. Barometro ~ 30. 3. 5. & thermometro in 

 nive punclum congelationis indicante , mifcui in aere libero tres 

 partes nivis cum una parte falium. Pro experimentis adhibui Ther- 

 mometrum Dn. Nollet cuius graduum proportio ad Scalam 

 Fahrenheitii eft ut 2 f ^ : I. Th. Nollet. Th. Fahr. 



Borax pulverifat. - 3jj. 



f, Sal Carolin. 



Sal Toeplicenf. - - - - 3ij : 

 Sal Egranum - - - - - - " ij : 



Sal Tartari ^ij 



Sal Ammoniacum - - - ~$i) 



Sal Gemmae ... - - ^jj 

 Sal Com. Hallenf. - - - 3ij 



c. 



0. 



I — f . c. 



^rV 



1 >1_ p. c. 



*t * 4- P- c ' 



1 ~ p. c. 



2 ~ — p. c. 



1©! X- p. c. 



22} T -f-p.e. 



I2| ~ p. C. 



27 - -p.c. 



16 7-i p. c. 



35 ->P- C - 



17 f-p.c. 



31 h : p- c - 



