68 Commentatio 



terogeneain cavum dentis cariofi illapfa, adficitur, vel fu- 

 gendo trahitur nudata fibrilla ex nervis per dentium fubftan- 

 tiam difperfis {57) , tanta tamque copiofa excitatur fangui- 

 nis verfus gingivas congeftio, ut non folum pulfus arterias 

 maxillac inferioris (§♦ XII.) manu ad genas admota, uti in me 

 ipfo faspius expertus fum, vehementer percipiatur, fed etiam 

 adeo inflammentur & intumefcant gingivag, ut dentes molares 

 illis fere obtegantur, quandoque autem, fi ea pars, quas den- 

 tes in alveolis cingit, iufto nimis a fanguine ibi quiefcente 

 turgeat, ad fenfum quafi protrudantur & longiores fiant den- 

 tes (58) atque fic a nervis diftraftis & vexatis acerbiflimus 

 oriatur isque plerumque pun&orius dolor (59). Huncita- 

 que edufto fanguine vel humore lymphatico impuriori ibi 

 quiefcente, & mutata (60} infimul, vel diffectione nervulo- 

 rum fublata fenfatione loci dolentis (61) per fcarificationem, 

 aut multum levari, aufepenitus tolli poiTe, a vero haud abfi- 

 mile videtur, Atque ex hoc fundamento alii fuadent, ut 

 evulfus dens cariofus iterum in alveolum fuum reponatur, 

 quia & denuo eidem accrefcit (^ 2 )? & evulfione non fangui- 

 nis lolum ftillicidium oritur cum doloris levamine, fed etkm 

 nervuli ad dentem tendente6 disrumpuntur, dentis fenfatio 

 tollitur & nullus poftea dolor in eo fedem fibi fumere poteft. 



(56) Frid. Hoffmann, 1. c. T.IV. P. II. S. II. Cap.9. p. 472. 



(57) Perill. L.B. de Swieten 1. c. §. 183. 222. & 232. 



(5fc) Blancardus Colled. phyf rned. P. III. Obf. 66. pag. 96. 



£59) Doloris pundtorii ideam & rationem in partibus inflammatis, 

 egregie, uti omnia exponit magnus ille magni Boerhaavii 

 Commentator, faepius iam laudatus L. B. de Swieten I. c. §.382. 

 tum, iaqtiit, maximum vas inter minima* arteria nempe ru- 

 tra anguftijjimus finis , ne quidem decimam partem capilli craf- 

 Jitie aquet, patet, diftraclionem fibrillarum nervearum, per 

 talis vafculi , ab immeabili JciL liquido obftrucli , tunicas di- 

 fperjarum , dolorem excitare debtre talem , ac fi in puntfo mi- 

 nimo torporis harertt; hicque dolor purMorius vocatur, 



(60) 



