ZOOLOGISCHE MEDEDEELINGEN — DEEL IV. 



Nat. Ilist. der Zoogende dieren, deel 3, 1800, Leyden, Honkoop en 

 Du Mortier. Dr. E. D. van Oort was zoo vriendelijk mij op dit boekje 

 attent te maken. Bijzonderheden worden niet verteld. De Potvischstran- 

 dingen van 1531, 1577, 1598, 1601, 1603, 1617, 1635, 1641, 1761,1762, 

 en 1763 staan er ook in. 



Xo 17, 1617. Het ware te wenschen dat van meerdere nummers zoo- 

 veel bekend en bewaard gebleven was, als van dit! Een uitgebreid vers, 

 twee uitstekende afbeeldingen, drie wervels en de schedel (zonder onder- 

 kaak, en eenigszins geschonden) bezitten we hiervan. Nog onlangs is de 

 stranding van dezen Potvisch herdacht in de N. Rott. Cour. van 22, 27, 

 29 en 30 Januari 1917. Dit geval was toen net 300 jaar geleden. Door 

 Schlegel, Zoogdieren, 1870, bl. 97, ben ik op dit dier opmerkzaam ge- 

 maakt. Herhaaldelijk heb ik het vorige jaar en dit jaar, 1917, den 

 schedel in de oude kerk te Scheveningen bezocht. Zeer verplicht ben ik 

 den Heer Piet Hoogenraad aldaar, die mij steeds even welwillend en der 

 zake kundig, voorlichtte en hielp. Den 20«ten April 1916 lieten wij twee 

 uitstekende foto's van den schedel en de drie wervels maken, die nu 

 ook te vinden zijn in 's Rijks Museum van Nat. Hist, te Leiden. Vóór 

 den schedel in de kerk hangt, op een bord geschilderd, het helaas niet 

 geheel complete vers. 



In een oude geschiedenis van Katwijk van Adrianus Pars, 1745, staat 

 dit vers ook. Eveneens in de Riemer, Beschrijving van den Haag. Dan 

 nog in de Katalogus van den „Atlas van S tolk", deel II, bl. 81, onder 

 No 1327, en in Timareten, „Verzameling van Gedenkstukken", deel II, 

 bl. 312 en 323. Geen ander Potvisschenvers is zóó vaak in de litteratuur 

 vermeld als dit. 



Heel anders is het met de twee afbeeldingen, die van dezen gestranden 

 Potvisch werden gemaakt. Langen tijd wist ik van geen afbeelding, totdat 

 Dr. Hofstede de Groot in het Avondblad C. van de N. Rott. Cour. van 

 27 Jan. '17 schreef, dat Willem Buytenwech een teekening en een ets 

 van dit dier maakte. De ets draagt op een ton, geheel links, de letters VB. 

 Eerst in 1902 is ontdekt dat Buytenwech de maker was. Vóór dat jaar 

 werd zij op naam gesteld van E. van de Velde. De teekening is in het Pren- 

 tenkabinet te Berlijn ; de ets is o. a. te Amsterdam, Prentenkabinet. Beide 

 kan men gereproduceerd vinden in het Jahrbuch der Königl. Preussischen 

 Kunstsammlungen, bd. 23, 1902, bl. 113, Afb. 12. Zij schijnen zeer zeld- 

 zaam te zijn, want in de zoölogische litteratuur wordt er nergens melding 

 van gemaakt en in den „Atlas van Stolk" komen ze niet voor. Ets en 

 teekening komen vrijwel overeen en zijn uitstekend uitgevoerd. Beide 

 zijn van onderschriften voorzien. 



Nu nog iets over de drie wervels en den schedel. Eerstgenoemde zijn 



