ZOOLOGISCHE MEDEDEELINGEN 



UITGEGEVEN VANWEGE 



's RIJKS MUSEUM VAN NATUURLIJKE HISTORIE 



Deel IV. 



te 

 LEIDEN 



Aflevering 4. 



XIV. — OVER DE VINVISSCHEN IN DE LANDEN OM DE NOORD- 

 ZEE GESTRAND TUSSCHEN DE JAREN 1306-1918. 

 DOOR A. B. VAN DEINSE, ROTTERDAM. — (MET 6 TEKSTFIGUREN). 



De woorden van Southwell (1), bl. 44: „The occasional stranding 

 upon our shores of some monster member of the order cetacea serves 

 from time to time to reawaken our interest in these wonderful animals", 

 gelden niet alleen voor Engeland, maar ook voor ons land. De laatste 

 jaren, 1914, '15 en '16, zijn wat betreft het aanspoelen van groote wal- 

 vischachtige dieren, al heel belangrijk voor Nederland geweest. Zelden 

 of nooit zijn er in zoo snelle opeenvolging zooveel vinvisschen (Balae- 

 noptera physalus) op onze kust gestrand. Alleen het jaar 1866 met 4 

 exemplaren is met 1914 (5 exemplaren) zoo ongeveer op één lijn te stellen. 

 Er spoelden dus in 1914, 5 vinvisschen in Nederland aan. Het eerste 

 geval was van einde Februari; strandingsplaats, de Zuidkaap van het 

 eiland Wieringen. Dit geval betrof Balaenoptera rostrata, waarover later 

 meer. De 4 andere dieren spoelden in het najaar 1914 aan, en wel den 

 llen ? 13en ? 15en en 28en November, resp. te Wissekerke (Noord-Beveland), 

 Katwijk aan Zee, Hoek van Holland en Bergen aan Zee. Deze laatste 4 

 dus binnen 1 7 dagen ! Het waren alle Balaenoptera physalus. Dezelfde 

 soort spoelde 1 Maart 1915 aan te Castricum en 1 Juli 1916 te Wijk 

 aan Zee. Dus binnen 30 maanden 7 vinvischstrandingen ! Het zeker zeld- 

 zame voorrecht viel mij te beurt van deze 7 dieren, er 6 te kunnen be- 

 zoeken, waarvan 2 zelfs tweemaal. In zekeren zin kwamen de 4 stran- 

 dingen van November 1914 niet onverwacht; zij werden ingeleid door 

 het aanspoelen van honderden baleinen op onze kust, vooral in October 

 en November. Uit deze baleinen, waarover later meer, bleek dat ze af- 

 komstig waren van een soort vinvisch, Balaenoptera. De „gewoonste" 

 soort Balaenoptera op onze breedte is physalus. Het lag dus voor de 

 hand om aan te nemen dat één of meer doode Balaenoptera physalus in 

 zee ronddreven en hunne baleinen geheel of ten deele verloren hadden. 

 Dat dit vermoeden juist was, bleek al spoedig uit de 4 achtereenvolgende 



- . 18 



(27— XI— 1918) 



*ï?*n*1 Mus*" 



