's RIJKS MUSEUM VAN NATUURLIJKE HISTORIE — LEIDEN. 201 



lengte van alle landen om de Noordzee gelegen. Engeland, zooveel grooter, 

 rondom in zee en met vele groote inhammen, heeft natuurlijk ook veel 

 meer kansen op strandingen dan wij. Dat verklaart m.i. voor het grootste 

 deel het verschil tusschen curve 3 en de twee voorgaande. Men kan tegen 

 de gevallen van Nederland nog het bezwaar maken, dat in November '14, 

 in Maart '15 en in Juli '16, er 6 „oorlogsstrandingen" zijn medegeteld, 

 die zonder oorlog er niet zouden zijn geweest. Deze opmerking is juist. 

 De dieren van November '14, (Wissekerke, Katwijk, Hoek van Holland 

 en Bergen aan Zee), die van Maart '15 (Castricum) en Juli '16 (Wijk 

 aan Zee) waren alle gedood door schoten of mijnen. In het exemplaar van 

 Bergen aan Zee zijn granaatstukken gevonden en die van Castricum had 

 een uit elkaar geslagen bek en een langen kabel, met een mijn er aan, 

 aan den staart hangen. Ook de andere 4 vinvisschen waren aan groote 

 wonden bezweken. Strikt genomen moeten we dus deze 6 gevallen aftrekken 

 en dan worden 3 maandcijfers anders. 



Maart krijgt dan 1 geval minder; er blijven er dan nog 2 over. Juli 

 ook 1 minder, er resten dan 2 gevallen in die maand. November moet 

 dan 4 gevallen afstaan en behoudt er nog 4. Brengen we dit alles in 

 rekening in curve 3, dan verandert de hoofdzaak toch weinig. De voor- 

 jaarstop blijft op April staan, de najaarstop verschuift naar December, 

 de dalen blijven onveranderd en de kleine, onbelangrijke top (van 3 ge- 

 vallen) in Juli, is wat lager geworden. Overeenkomst met curve 1 en 2 

 blijft bestaan, niettegenstaande 6 gevallen d. i. 12°/ (voor ons kleine land, 

 heel wat!), worden afgetrokken. De onregelmatigheid in de kromme voor 

 ons land, zit in die maand Juli, met nu nog 2 gevallen. Die 2 gevallen 

 beteekenen intusschen op het totale aantal van bekende strandingsmaanden, 

 (33), weinig, en maken er slechts 1 l l6 deel van uit, of ruim 6°/ . Daarbij 

 komt nog, dat die beide gevallen in Juli uit het jaar 1500 en 1501 zijn, 

 (n° 6 en 7), en daarom misschien niet geheel betrouwbaar. Een vergissing 

 van enkele dagen, wat bij tal van vinvischstrandingen voorgekomen is, 

 kan hier oorzaak zijn, dat óf beide gevallen van Juli, bij Juni behoorden 

 te staan, óf beide bij Augustus, óf één bij Juni en de andere bij Augustus. 

 Bij ieder van deze 3 mogelijkheden zou de Julitop vervallen en plaats 

 maken voor een dal. Dit zou ook gebeuren, als Juli 1 geval hield en het 

 andere bij Juni óf Augustus werd genomen. We zien dus dat die kleine 

 Julitop weinig te beteekenen heeft en zeker niet het algemeen verloop 

 van curve n° 3 stoort. De zeer groote overeenkomst onderling van curve 

 1, 2 en 3, is dus duidelijk en zoo maar geen toeval. Vergelijken we nu 

 eens de curven 1, 2 en 3. Bij alle 3 vinden we den voorjaarstop goed 

 ontwikkeld, maar de najaarstop is, eveneens bij alle 3, nog veel hooger. 

 Eigenaardig is ook, dat ongeveer in dezelfde verhouding bij de 3 curven, 



