's RIJKS MUSEUM VAN NATUURLIJKE HISTORIE — LEIDEN. 203 



factoren in het spel zijn en telkens weer terugkeeren, want dit onderzoek 

 loopt over ruim 600 jaar. Frankrijk, België, Duitschland, Denemarken, 

 Kusland, Zweden en Noorwegen, hebben voor zoover mij bekend is, te 

 weinig vinvischstrandingen gehad, om ook daarvoor, als voor Engeland 

 en Nederland, curven te maken. Zelfs de gezamenlijke gevallen van al 

 die 7 landen, hebben op het verloop van de curve niet dien invloed, 

 dien men zou denken. Zóó sterk domineeren dus Engeland en Nederland 

 in deze. Alle andere landen liggen veel ongunstiger voor strandingen. 



Dat ik het recht heb uit deze 3 curven verschillende conclusies te 

 trekken, moge nog uit het volgende blijken. Toen ik, nu 3 jaar geleden, 

 in het geheel 50 strandingen kende (alle landen tezamen gerekend), heb 

 ik voor het eerst een graphische voorstelling van de strandingsmaanden 

 gemaakt. De toppen in voorjaar en najaar vielen mij toen al op. Zoodra 

 ik 100 gevallen had, heb ik die curven weer gemaakt en de lijnen ble- 

 ven ongeveer gelijk verloopen, alléén de 2 toppen kwamen sterker uit, 

 nu. Met 150 gevallen, weer hetzelfde resultaat, en nu, met bijna 200 

 gevallen (195), wéér dezelfde krommen, die ik al zoo herhaald zag ont- 

 staan. Uit hoeveel boeken, tijdschriften enz., ik de gevallen ook verza- 

 melde, het deed er niets toe, steeds weer dezelfde lijnen. Toeval is dus 

 uitgesloten en na al die bevestigingen kon ik dus rustig hier boven 

 schrijven, dat de curven in denzelfden vorm zouden blijven bestaan, óók 

 als ik nog b.v. 50 gevallen meer kende. Het verloop van de curven zal 

 niet veranderen, hoelang men dit onderzoek ook voortzet. Integendeel 

 zelfs, de curven zullen met nóg meer gevallen van bekende strandings- 

 maanden meer en meer den idealen vorm /\/\ krijgen. Dat in ons land 

 meestal de strandingen voorkomen op het laatst van het jaar, was be- 

 kend. In 1905 schreef Carl Denker (14), uit den Helder: „Eenige ge- 

 vallen uitgezonderd, komen de strandingen in het laatst van het jaar voor. 

 Dan komen de dieren ook op de scholen haring af, die in October en 

 November van het noorden der Noordzee naar het zuiden trekken". 

 Maitland (25), Notices sur les animaux rares, 1898, biz. 31, zegt: 



„ les Balaenoptères qui nous visitent ordinairement pendant les 



mois d'octobre, de novembre et de décembre". 



In mijn Potvisschenstuk (3) heb ik op biz. 28, een curve voor het 

 aanspoelen naar de maanden van het jaar gegeven. Vergelijken we nu 

 deze curve van de Potvisschen, met deze 3 curven van de Yinvisschen, 

 dan zien we dat ongeveer de beide graphische voorstellingen eikaars 

 tegengestelde zijn. Kunnen we, ruwweg, de lijn voor den potvisch \/\/ 

 voorstellen, we moeten diezelfde lijn voor den vinvisch,. /\/\ weergeven. 

 Globaal genomen is dit een feit, die omkeering van de curve. Boven 



