's RIJKS MUSEUM VAN NATUURLIJKE HISTORIE — LEIDEN. 209 



winter, door weinig haring, enz. Vandaar dat uitzonderingen steeds voor- 

 komen en men soms vinvisschen ziet op breedten, die men daar, naar 

 het jaargetijde gerekend, niet zou vermoeden, b.v. in Maart bij de Or- 

 kaden. Aangezien de dieren zich zeer snel kunnen verplaatsen, kunnen 

 ze in korten tijd geweldige afstanden afleggen. Gedurende den trek, die 

 dus minstens 30 breedtegraden beslaat, hebben de vinvisschen herhaalde- 

 lijk kans te stranden. Over het algemeen vermijden ze de kust, maar 

 kunnen er, al jagend, vlak bij komen. Dat kan hun ongeluk zijn, speciaal 

 bij eb. Dan kan een oude of gewonde vinvisch door storm uit zijn koers 

 raken, verdwalen, in een binnenzee of baai terecht komen, enz. Meestal 

 stranden ze dan of worden opgemerkt en gedood. 



Verschillende omstandigheden, voor de dieren noodlottig, kunnen sa- 

 menwerken, b.v. zij zijn bij een zandige, bankige kust, hebben weinig 

 voedsel gehad, het is stormweer, met een wind naar het land toe, enz. 

 Deze factoren doen er soms eenige tegelijk stranden. "We zien dus dat 

 de gesteldheid en vorm van de kust, het weer, eb en vloed enz. invloed 

 hebben op strandingen. Het is verbazend jammer, dat we bij al deze 

 strandingen, niet tevens op de hoogte zijn van velerlei meteorologische 

 bijzonderheden. Daaraan is zelden of nooit behoorlijk aandacht geschon- 

 ken en dat zal wel komen, doordat de meteorologie als wetenschap nog 

 zoo jong is. Het vorige jaar is voor het eerst stelselmatig voor enkele 

 gevallen van stranding, de weersgesteldheid enz. nagegaan door S. F. 

 Harmer. Hij spreekt daarover bij strandingen in Engeland, in 1917, in 

 het „Report on Cetacea", n°. 5, bl. 21. 



Het is opvallend, dat op sommige plaatsen gedurende die 600 jaar, 

 zoo weinig, op andere juist zoo buitengewoon veel dieren strandden. 

 Daar moeten redenen voor zijn. Groote baaien, golven, binnenzeeën en 

 fjorden, liggen meestal zeer geschikt voor strandingen, als ze tenminste 

 een voorheerschende wind- en stormrichting hebben uit een hoek, van- 

 waar men vinvisschen kan verwachten. Zeer bevoorrecht met strandingen 

 zijn b.v. de Moray Firth, de Firth of Forth bij Edinburgh, de baai van 

 Londen, de Engelsche zuidkust, en de geheele Belgische en Nederland- 

 sche kust. De eerste drie baaien zijn sterk uitgesproken trechtervormig 

 en dat schijnt bepaald gunstig voor strandingen te zijn. De randen van 

 die trechters omvatten een groot stuk zee en indien een dood of gewond 

 dier in zoo'n trechter komt, zal het allicht door den vloed er verder in 

 worden gebracht. Een mooi voorbeeld, hoe de vorm van de kust en de 

 stroom samenwerken voor een stranding. De Engelsche zuidkust heeft 

 vanuit het Kanaal, mede door den vloedstroom uit het westen, de doode 

 of gewonde dieren al heel gauw. België en Nederland hebben zooveel 

 strandingsgevallen, door de voorheerschende westenwinden en stormen uit 



