410 ZOOLOGISCHE MEDEDEELINGEN — DEEL V. 



XII. - POLYCHAETE ANNELIDEN UIT HET ALKMAARDER MEER. 

 DOOR Dr. R. HORST. (MET EEN TEKSTFIGUUR). 



Nereis diversicolor O. F. Müll. 



Zooals te verwachten was, werd deze euryhaline soort, die in de Zui- 

 derzee ') algemeen verspreid is, ook hier in vrij grooten getale aange- 

 troffen; er waren jeugdige exemplaren bij, met niet meer dan twaalf 

 paren parapodia. 



Polydora hoplura Clap. 2 ) 



Te midden der bovengenoemde wormen vond ik het achtereinde van 

 een Polydora, die in den dorsalen bundel der laatste 1G segmenten naast 

 een of twee gewone, haarvormige borstels een groote, vischangel- 

 v or mi ge borstel bezit; dit werd het eerst waargenomen door Claparède 

 bij eene soort, levende in het kalkskelet van Balaniden in de Golf van 

 Napels en door hem Polydora hoplura genoemd. Volgens Claparède komt 

 deze haakborstel voor in de 15 achterste segmenten, terwijl Carazzi 3 ), 

 die de soort later heeft onderzocht, meent dat dit wisselt tusschen de 

 laatste 10 tot 20 segmenten. De afwijkende borstels van het 5 e segment 

 zijn volgens bovengenoemde onderzoekers gevorkt, evenals bij Polyd. 

 ciliata, evenwel met stompere punten ; daar van ons exemplaar slechts 

 het achterste gedeelte van het lichaam voorhanden is, kan ik hieromtrent 

 niets mededeelen. Opvallend is bij het exemplaar van het Alkmaarder 

 meer de aanwezigheid van een groote hoeveelheid staafjes-klieren (folli- 

 cules bacillipares), waarvan Claparède geen melding maakt. Een aan 

 Polyd. hoplura verwante vorm, Polyd. hamata, werd door Langerhans 4 ) 

 ontdekt in de kalkbekleeding der strandrotsen van Madeira ; zij onder- 

 scheidt zich van eerstgenoemde daarin, dat de abnormale borstels van het 

 5e segment niet gevorkt zijn en de vischhaakvormige borstels van het 

 achtereinde minder sterk gebogen en kleiner zijn. Toch meent Carazzi, dat 

 beide species identisch zijn ; hetgeen echter door Mesnil 5 ) o. i. terecht wordt 

 bestreden. Wordt vermeld van de kust van Frankrijk (Dinard) en Engeland. 



Polydora ciliata werd door mij in de Zuiderzee aangetroffen 1 ). 



1) Tijdschr. Ned. Dierk. Vereeniging (2e Ser.), dl. XI, 1910, p. 139. 



2) Claparède, Annél. polychètes du Golfe de Naples : Mem. Soc. de Physique et d'Hist. 

 nat. de Genève, t. XX, 1868, p. 58, pi. XXII, fig. 2. 



3) Mittheil. Zoolog. Station zu Neapel, Bd. XI, 1895, p. 20, taf. 2, fig. 6 en 7. 



4) Die Wurmfauna von Madeira : Zeitschr. W. Zoologie, Bd. XXXIV, 1880, p. 92, pi. IV, fig. 4. 



5) Les spionidiens des Cotes de la Manche : Bullet. Scientif. de la France et Belgique, 

 t. XXIX, 1896, p. 236. 



