4 9 s DISQVISITiO CHIMICA 



§, i. VTjuIluin reperitur fine dubio corpus, quamvis vile, nul- 



•^ liusque fere aeftimationis , quin attentionem phyfi- 

 ci ad fe vertere & indagationem indolis fuae naturalis merea- 

 tur. Veritas haec tam liquida eft , ut eam ulterius confirma- 

 re effet fupervacuum , cum quotidiana experientia nobis 

 maxime luculenta ante oculos ponat documenta. 



§.z. Praefens noilrumfeculum in eo maximeprae omxi- 

 bus antecedentibus emicat , quod ftudia creverint praeprimis 

 in variis terrarum & lapidum fpeciebus, accuratiori negotio 

 perquirendis , ad eorum genuinam naturam cognofcendam. 

 Ufus ex hac notitia non folum redundat ad opera ruralia, fed 

 etiam ad varia opificia & artes, & major, quatn primo intuitu 

 videri poffit; qui tamen ufus nunquam confequicur , nifi fin- 

 gulorum corporum exa&a cognitio accefferit. 



§. 3. Praetereo omnia, quae jamjam in hunc finem a di- 

 verfis celeberrimi nominis Phyficis fa&a fint, & fubjicio mo- 

 do in praefentiarum naturam Silicis accuratioriindagini, quip- 

 pe nondum eo perventum eft, ut illa ita fit eruta , ut omni 

 dubio vacaret. 



§. 4. Henkelius Cel. primus forfan fuit , qui illum fua 

 attentione dignaretur, & ejus ulteriorem cognitionem opta- 

 ret; verumpaucaprobabilia, quae fatisfacerent, reliquit phyfi- 

 cus fui temporis ille magnus, & filex tanquam aenigma inob- 

 fcuro latebat. *) 



§. f. Diu poft Cl. Poerner omnium primus inauditam opi- 

 nionem de filice proponebat obfervationibusfultam, nempe 

 ejusmodi fubftantiam , quae ope acidi vitriolici ex argilla ex- 

 trahipoffet , pro terra filicea effe habendam; & propriamter- 

 ram filiceam fimilem effe terrae ex alumine eduftae , hancque 

 ex argilla pronatam terram huic fimilitudine conjungi, & fic 

 pro una eademque terra aeftimandam. Adducit fequens ex- 



peri- 



*) Henkeh kkinz mimulog % und ctymifibe Scbriften^ S. 340. 



