» DE PISCIBVS 



omnibus dicitur.Hunc fecuti Ariftoteles & Galcnus, fenfum patjen- 

 do fieri,& fentire efle aliquid pati ccnfueruntmec id prejer rationem: 

 nam oculi a fplendorc,coloreqj:aures a fono, nares ab odore: lingua, 

 palatumque a faporc: omncs corporis partes , qua? fenfum habcnt a 

 primis qualitatibus jmmutantur&afficiuntur,{i modice&blande, 

 cum vpluptate:fivehcmenter &infigniter,cum magna partium, jn 

 quibus fenfus habitant,iacl:ura & dolore: nam & radij Solis acicm o* 

 culorumpraeftringunt,& tonitrui, tormentorurnq; bellicorum vio- 

 lentus fonus furdos redcfip-Sed vt ab cxtcrionbus fenfuum fedes affi- 

 ci,vt fenfus fiat,ncceffe efbita aliquid interius eft,quod agit, videlicet 

 animus qui videt,audit,odoratur.Fpramina ver6 illa, qua? patent ad 

 animum a corpore,calUdiflimo artificio natura fabricata cft , vt tan- 

 tum fint vix qu$dam,& quafi fcneftrse fenfuum. Qux temere a no- 

 bis adfcripta non funt,led ne quis miretur nos, qui de pifcium a&io- 

 nibus hoc libro agimus,fuo loco de pifcium fenfibus diflerere , quod 

 partim agendo,partim aliquid patiendo efficiantur. Vcrum de nomi 

 num explanationc fortafle nimismulta. Nunc aftipnes partiamur, 

 fcafque pptiflimum , quse ad inftitutum noftrum faciunt. Gubernant 

 animal ( vt in lib.de placitis Hjppo.& Plat.a Galeno dcmonftratum 

 eftjtres diuerfi inter ie generis fiue JWctjufoid eft,facultates, fiue ani- 

 mi partes,fiue lpecies,toti corporiexfuo veluti fonte qua:q; diftribu- 

 ta.Eftenimearumqu2edam.ad alendum animal neceflaria,accurri 

 flirpibus cpmmunis,qu2e iecur vcluti pro fontehabet^canales verp ab 

 hoc in totu corpus fparfos,ipfas venas.Hanc feu appetentcm, fcu na- 

 turalem,feu akricem voces nihil intereft. Altera eft^qu^ non modp y t 

 ftirpibus vita prsedirisjed ctiam vt animalibus,anima eft infita, Hxc 

 fedem in corde habet,ipfo quoque mfiti caloris feu fontc quoda. Ab 

 fioc canales artcria? funt, vocaturqjhaec multis fane nominibus : narn 

 & facultas vitaljs & animofa,fiueirafeibilis dicitur. Tertiaratiocina- 

 trix,in cerebro domicilium habct; vtitur & he^c particulis quibufdam 

 feucanalibus,nempeipfisneruis,fenfummo.tumq; perhosin totum 

 corpus tranlmittens.Ab his tribus facultatibus totidem a&iones pro- 

 ficifcuturjnaturaleSyVitalcSjanimalcs^qu? rurfus in alias actiones dif- 

 tribuuntur f Naturales enim a&ioncs funt attractio, retentio , immu- 

 tatio,expulfio,generatio,aliseqj plures, Animales in fentiendi, loco fe 

 mouendi actiones,& in eas,quze principes di£fce funt ,'diftribuuntur f 

 Kurfusfentiendiadiones,vidcndi,audiendi,odorandi,guftandi,tan- 

 gcndiadionibusconftant.Principes eaefunt,quibusimagines rprurn 

 comprehendimus ? quibus ratiocinamur,& mcminimus.Harurn plu- 

 -imis quide a natura donati funt pifces, quibufda vero priuati. Qna- 

 e acl:ionibus pifccs tum a fefe,tum a cseteris animantibus difcrepant; 

 !e quibus deinccps tradabimus a naturalibus du6to principio. 



Pc 



