De Aftaco. Lib. IIIL jpf 



Carne funt molli & fluida, quamobrem nielius coquuntur fi in feruentem aquam iniiciantur , ma: 

 acetovelophacioadmifto.feru^nsenimaquamoxvtcarnemcontigeriteam firmar,necdiffluerefinit. 



*Aftacifarcophagifuiit&fcatophagi.Cadaueraconfecl:antur.namfiinaquavelequus,vel canis,vel G 

 .tmoduis aliud animal lubmergatur,mox tanquam vultures magnafrequentiaadnacant, necinde rece- 

 dunt priufquam quicquid carriis fiierit afroferinc. Quofpe&aculo quidam aliquando c6motus,quem~ 

 admodum ex boue cajfo apes , ex equo vefpas , ita Aitacos fluuiatiles gigni exiftimauit. quamobrem e- 

 quos mortuos m aquam coniiciendos aliquOties cUtauit, tandeeuentii ab eade fententiadedudus eft* 

 InGallia&maximi&frequeritiffimicapiuntur-. 'fl 



^ ^ Non probo medicos qiii Aftacis eam vim&cibis,&inpulmonumvitijsinelfeexiftimant,quajin G 

 Cancrisinfit.quoniam Aftacicarnefuntpr*humida,diiTipacufaciilima, minimumnutriente. 



Mulro minus probandi qui cancros fluuiariles eifeputent: cum Cancris corpusfitrotundumtefte A 

 Ariftotele,iine cauda,vel cauda corpoti applicata nec excenfa: Aftacus corpore lono-o, Locuftis iiffiilii, 

 quod capite & collo tabellis diftin<5to conftet. 



Lapides in capite habere Aftaci creduntur •, quos Medici quidam ad comminuendunUenum ealcu- & 

 lumin vinoalbopropinant:fedin fenionbus folum reperias-. 



^Deemem Be/iomusl-pjecammarum nominat,nos Oammarum apttdvettresmarirtwft 

 duntaxat effeypjuilldrHmgcneru; tam ofendtmus. 

 Cammarus vel GamrriarUs,Gallis EfcreuiiferRomanis Gammare/Ia8c Gambarus vulo-o Gra*co Cara- A 

 nis vel Caranidia,a Caride nomine detorto appellatur: Cammaro feii Gamaro Padi accolis : apudquos 



rotundioreeftj&magiscrenatoquamnoftriSequanicicorporejCuiusetiampesiinifterdextrocralEor 

 eft.Verumetiam Gammarospufillos , quidamfluuiatiles Aftacos vocanerunt. Geniis alindeft ( inquit 

 Ariftoteles) qiiodmagnitudinecancrUmnonexceditfacie Aftacisfimile. Exquoapparet Arift.or.elem 

 huic pifci nullum nomen propriUm indidiffe Naffi ipfe eodem loco teftatur , quofdam eife inter crufta- 

 tosminutiores,nullispenenominibusannotatos. AthenarusauthoreftGarnmarumLatinedicigenus 

 quoddam Caridis . 6c , Koc.uy.c^ vocat iquillarum quoddam genus . Plinius hiftoriciis Cammartim di- Gi **»*»aVm 

 uerfum a Squilla facit,dum lib.2.7.cap.3. radicem modicam -, Cammaro marino fimiie eiTe ait : quoloco marin ™> ui 

 cognomentomariniadie£ro,SquiUamintelligere videtut: quodex Diofcoridis Gra?caledione capice ^'fo* 11 *' 

 deAconitoprobatur:>;'£v(inquit) W£=^s^T«V^x,^^Vjv^A^)^,hoceft,radicesnigrefcuntinmodum 

 cirrhoruSquilla^.Libroite^i cap. zi.idePliniusCamaruenumeratcufex&feptuagincapiiciugeneri- 

 }0 bus,cumtamenpaulop6ftSquillameodecapitepronuciet,Aftaciq;appellationelib.^.cap.3i.habeat* 

 ColumeilaetiamCammarivoceretinuit cJueminteranimaliaparuiincrementinumerauit.Martiahsr 

 Jmmodici nbtfkua tegttnt chryfendera • Mulh : Concolor in nojha Gammare tance riifah 



Labuntur qiii Cammarum pro caricrofliiuiatiii aifumunt. Siquidem cum Camffiarus ( vtreliquurft 

 Squillarum genus)caudam habeat, Cancer eife non poteft. Nulium enim Cancrarium »enus eaudam. 

 habet.Cammarumergoide{feconftat,quodquidamfluuiatilemAftacumpufillumdixerunt.Naquum 

 de Locuftario genere iftytota facie A ftacum referat, & cancri magnitudinem non excedat > meritocon- 

 cluditur,Gallorum Efcreuiifam,antiquorum Latinorum Cammarum efteMfomus&<4ftacumfL Camma- 

 rum vocatcum vu/go Italorum cfnodfific nomma e vt$,fl«matilis difcrtmen addendum eft. 



Nam eius bifurcabrachia,duabus tantum articulationibus fntercipiuiituri qua* dtio pedes vtrinque * 

 40 fornculisinextremo denticulati fubfequuntunreliquiquaterninon diflinduntur.Caudamquoque vt 

 Cammarus quinis tabellis loricatam i pinnulaique in extremo quinas habet : ambobus idem ferendi & 

 cxcludendi modus : iifdequeamboComibus,dencibus,roftrisimucronibus,tibijs,&externispartibus 

 prsditifunt,quodidemde iiiternis dicerepar eft.Poino Cammari ventriculumj Mutis vndecunq; am - 

 bit:multifalio eius ftercus eife creduntrego vero eius hepar eife puto.Mulcornm ciborum capaxeft fto- 

 machuSjtam miro artificio fabrefadus > vteriamin eius fundo alceni os comperias fuis maxlllis.ac den- 

 tibus refertum.Tot in lateribus branchias habet,quot pedes. Porro vtrmque in cammaris fpiraculum 

 feu foramen fubcorticeadlateraoris videas jperquodaquam oreacceptamreferunt: Quidamporr6 

 calculiinCammaricapitereperiuntur,quOsCarcinisnominevocauerunu 



C O R O L L A R I V M. 

 S ® Aftacus rl.Flandrice dicitur Kreuits: Anglice" (rett&iQv-ZiJi) C<-awJJhe.Ced marinum etiam Angli vocant ^ 

 afia(je/tjJe.Vvoxima.eii vox GermanicaKr^ .Illyrice Kak; Ariftoteles caneros caudatos vocacgamba- 

 ros,(aftacospotius:)magnosver6marinos,locuftas.nosvulgarimagis qua viicaco(fcriptoribus)nomi- 

 necancrosdicemus,quos vulgusgeneraliter cancrosappellat:omniafcilicet mollioris tefteanimaliaj 

 qnx multos pedes habec&recrorium nacado incedur, ambulrindo aute antrorfiim nituntiirj Albertus-. 

 Putauerim ego (inquit MatthiolUs Seneniis) gammaros (vulgo didos) Galeno appellari gammarides» 

 mutuato,cum Romam veniill't,a Latinis vocabuloiquod eo carerent Grsci^Haec ille. Sed Rondeletius 

 Ktfe/a^we/WaGalenonominaraslibro i i 1. dealim. facult. acammaris fquillarumgenerisnihildirferre 

 putat.Sunt & alia pifcium nomina vtriufque terminationisjqux nihil differre videmur,niii feXu forte: 

 4o vtthynnus,thynnis:perca,percis:cantharus,cantharis:phycus,phycis:carabus,cara'his.De cacrorum 

 ab aftacis & locuftis difcrimine,& nominibus Germanicis,lege infra in Caiicro, in Llemenco C. . 



Abudataftacifl.iiiHelueticis&alpinisregionibusiinri 3 



orumgeneru:alij nobiles cognominantur -j Eddh.-ebs, maiores nigriorefq : alij 5'rft///kn^-,ideftfaxaciles: 

 Sc Tkutk-ebsneCcio vnde dicuntur. reperiuntur inriuis faxoiis , minores , parte fupinaalbiores •, prona 

 nigriores:elixi non vndiqnaque rubefcunt,fed partiffi albicant;Dentes in ore venu-iculi oftenduc, fer« 

 ratos.ReperiuntUr binilapilliglobidimidiatifigura,incacrorum (aftacorUm) fluuiaciliumcapicibus» 

 Georg.Agricola.Videnturillifummo vencricUloadiundiiGammarus ( Aftacus ) lapides candidos gi- 

 gnitinoculis:corticedepoiito duriore,ffioliemindUit:tuncquclapidesfiutmaximi,abfumptamateria 

 corticis in lapidibus, Cardanus. Putoautem hoc& fluuiatili & de marinoaftacO rede accipi. Cre- 

 , fcut eis in pleniluiiio globi dimidiati duo lapidu inftar fub oculis incerius, AlbertMn faemellis prsci- 

 pue,citmfyphar exuerunt. Gerrjiani vocancK^/^Wjqu^dquaiiformamhabeautoculi» velKrebs^ 



