De Balaena Lib. II II. ii^ 



Aquo valde diffentiunt Oppianus,Aelianus,Plutarchus,quilonge diuerfumamufculo non folum ba futum Uhi ' 

 Wum.fcdemmrciiquorumpraegrandiumcetaccorum dudorem defcribunt. Primum Oppianus ZZrutZ 

 libro j. M^mwyjbclau mans immambus duce opus effe docet,tum quianimia corporis mole & p5- 

 dere oppreilae tarde mouentur, tum quia omnes demptis canibus parum acute cernentes facile poffent 

 impingere.-idcircoviarcomesillisadeftparuusquidemafpeau, fediongocorpore, caudatenui, qui 

 anteit viamq; monftrat, vnde fyirn&jifl eft,ducem nominanc.beluis mannis adeo aratus & amicus eft 

 vt quo is velit fequantur,in eoq; vitae falutisq; fpes omnes fitas habeant. Aelianus°de eodem duce harc 

 prodidit. Omne fere cetaceum genus duceadfibimoderandum eget,illiusq; oculis ducibus ad videdu LtbA0 ' ca P' Sj 



vtitur.Isautemduxeft,quemadmodumharumrerumpericiteftantur,longuspifcis,colorealbo,capite 

 praelongo,angufta cauda.Huncne ducem vnicuiq; 'cetaceo natura dederic,an amicitia quadam is addu- 



cem, aliuau- 

 thoribuA lon- 

 ge diuerjos. 



>pram 

 contingit & monet. fic horribiliaformidolofaq; inhibet,fic cibanaconciliat, infidiasq; imCcTtovihul 



pofitasfignoquodamoftedit:atq;quemlocumproptermagnitudinemipfumadJrenonoporteat,pre- 

 fignificat : nequando latenti alicui allifus petrse aut affixus,funditus intereat. Quod mirum videri de- 

 bet,minimam beftiam maximo animali vite. caufam afFerre.Videtur autem cum belua huiufmodi ad ni- 

 miam pinguitudinem pcruenit,amplius nec viderenec audire poue.carmum enim moles & videndi & 

 audiendi viam intercludit,& horu ienfuum meatus obftruit.Nunquam . a.cetus fine hoc duce apparet, 



C^odiiispifciculusquoadneceirariavtitur,perit,illiquoqipereudumeft.HisfubfcribitClaudianus] 

 2.0 Stcruittnrupcsamtffjpifiefidah r MeltM,juicand<u ^wp-dUi ■ sedo,etvnd^ i 



fmmcnfum^uepecus paruo moderamine cattdt Temptrat, <& tanto eonmngp fatdera mohjfro, 



Haee * elianum ex Oppiano mfttuatum effe,facile perfpiciet is qui Oppiani verfus cum iftis contulc- 

 rit. Quare obferuandum eftOppianum ducem balaenarum depinxiffeparuum, longocorpore,tenui 

 cauda: Aelianumvero longumpifcem,colorealbo,anguftacauda,quaefaciunt vtfufpicer Oppianilo- 

 cummendofumeife, 3<x,<q ; tdy~v, ccAr^cvn Uu uc. Si enimparuus eftpifcis, quo pacto loneo corporeeffe 

 dicetur ? Ex Aelianoigiturlegendum crediderim Afi&Ko?i$«;,vel quidfimiie , vt Oppianus & fecum & 

 cum Aeliano confentiat. ( Sujftcatur 'H&idclsttnsapudOpptarmmpro tieuoe /j«&, 'egtndum aaOk^ ®gv. aiam nthd 

 probtbet paru; m aitauid, \d esi powytffiim t finul ejr langtfm effe. Quan quam Pl utarch us h u n.c du dore m d a ruu 



50 pifcemeifeaflirmet.Locuseftinlibello,ytrumprudentiorafintterrenaanimaiiaaquatilibus:Isquem 



gubernatorem (iyi/*4v# ) vdcant,magnitudine formaq, gobiipifciculus,foris quidem auium eumhor- **"****%**' 

 ruere, propter afperitatem fquamadimilisperhibetur.Etgrandiorum cetorum cuipiamfemperhaeret: 

 pra»itq; curfum dingens,ne velinbreuiacoenumueimpingat,velinanguftiasincidat vnde exitus non 



detur. Hunc balaena lubens fequitur veluti temonem nauis. A c cseterorum quidem quicauid intra ba~ 

 ratharum beluae venit,animal feu fcapha,fen faxum,peffumit ftatimperitq;,inalui profundamerfum. 



Huncautemagnitum,orevelutancoramrecipitintrafauceseiusdormiturum, &quiefcente quiefcit: 

 progrediente rurfus,vt aiitea eum fequitur,haud vfquam diu no&uue deftituens. hoc nifi faci t , errare 

 impingereque certum eft . Periere multae dum velut gubernatore carens nauigium, delatae adterram 

 funt, quodipfiquoq; circa Anticyram vidimus : acpriusetiam haudita procul aBunis cetoeiecto, & 

 ^ Q putrefcente, peftem inuafiffe narrant Hae funt de balaenarum dudore diuerfae veterum fententise. Ego 

 fajpebalsenarumpifcatoresinterrogaui^numpifcisaliquisbalasnas antecederet , qui fabulofum hoc 

 effe mihi afrlrmarunt. 



-Beiuahaecviuoscatulosparit,idquodexdiflecHonecertiffimumeft.habentmares&tefte5&Duden ^ 

 dum,fcemine;& vterum Sc mammas. Qua? cum itafint,iis quse ex Plinio I1b.5j.cap. 15. obiici polfunt re • r**?***^ 

 fpondendum.ficenim fcribit : Quaepilis veftiunturanimal pariunt,vtpriftes,balaena,vitulus. Etmox tm%i$ii&~ % 

 ibid.cap.t4.Pilocarentiumduoomninoanimalpariunt,delphinus& vipera. Quafi veronullaexijs cus:quinom 

 cuiajpilo carent, pariant animal prqter deiphinum& viperam : ac proinde uv^y^r^ , de quonu.nc ao-i- fifyib c*- 

 mus,animalnongignatetiamfi pilonon veftiatur. Atturfiones,orce, phyfeteres,pilo carentesanimal rentiuw f s *\ 

 <0 pariunt ex femine non ex ouo. Sunt quidem plures alii pif cesvt cartilaginei,caleMiue vliis pilis ex ouo { m & T 

 animalprocreantes,etiamipio Plinioaatore eodem modoquovipera, NameadelphinimodoanjiTiaJ parinnt. 

 non gignit,fedexouo prius conceptum, delphinus veroexfeminefiueouo. Quare vterque Piiniilo- Ltb.i.dem/i. 

 cusvt incodicibusexcufislegicur, falfuseft,vel inemendatus , quemex Ariftoceievc&multaaliade- C *P' U 

 fumpiit : Procreantanimalhomo, equus,vitulu'smarinus, &reliquaquse pilis integufltur : atquein 

 genereaquatiliquaeceteappellamus,vtdelphini,&qusecartilagineavocantur:quorumaliisfiflulada- 

 taeft,branchi^defunt,vtdelphinis&balaenis.Videshicbal2enamabeorumqu^pilisintegunturgene- 

 re feiundam,& eadem fenten tia cum delphinis & cartilagineis comprehenfam, quae finecontrouerfia 

 pilis carent, vt fortaffe apud Plinium fic legendum fit : Animal pariunt priftes,bal^na,& quae pilis inte- 

 guntur, vtvitulus.Prsetereailludnonfinecaufaquismiretur.quod belua ifta pulmonibus ipirans fi- 

 ilula careat, ( Qut tetum Britmmcum dtfirtpjiiynort aimm ab hoc 'l\pndelttit ceto, cjuantum vtdea, tribtttt ei foramma , , 

 jg dm magna m capue :percjU£ inqwt,?)umur behmm phtrtmam aquam veluuptrfifiulat eieblaffe,) q uam habeat bal? - Viyjiicemt" 

 na vera,phyleter,orca. quae fiftulacumnonfolumad reijciendamaquam ■, fed ad leipirandumdatafit, 

 buiusvicemufculusrimasfeuforaminahabet,quodroftroficnonoblongo 5 fedobtufiore quamceter^ 

 belu3e,quemadmodumteftudines&vitulimarini. 



Caromufculi nulloeftinpretio,linguafolacommendatur w p 



Pinguitudinismaximacopiaexpartibuscutifubiec1:is,&ex vetrecolligicur,quaeliquefacT:anonc5- E 

 crefcit,obpartiumtenuitatem,eamadlucernarumvfusferuant, Offibusapud Ichthyophagospopu- 

 los tecl:a fepiunttur : nec non horti in Aquitanico htore, vbi frequenter capiuntur,maxime ad oppida il c«ptur&. 

 laquaelinguavernaculaBiarris&Capreto&SJeandeLusnominat^Capiuturilliccircabrumarnoli- L &* ahtwa 

 nea & hamis validiffimis vt fufius defcribit Oppiaus,& ex eo Aeliaus,fcribes balenas duce fuo orbatas, **'• 

 & carneamole oculis imminete, oculos teebris circiifundi, ideo adfcopulos &litorafacileimpingere. 



K 4 Tam 



