De Cancris paruis Lib. IIIL 





161 



DE CANCELLO, QJI IN TYRBINATIS; ET 



ScYLLARO, QJIBREVIOREST, E T I N N E« 



muhabifat , RmcUlenm* 

 €*mtllHsintefta. Cancellusmdus. Tefiavactt*. 



I» 



a© 



OVIcancellifiguram diligentiusinfpexerit , aftacisannumerandumdixerit: quicancelii nomen 

 audierit,cancromm potius generimam Galenus f cancris minimis comparat. Alias locuftis fub- A 



- • j "■>-—-•- ". 1JW u. st uvi_. J iauiu««.uu. I w-i_M,_i5imn.miscomparat. Aiiuslocultisiub- ^ 



ijciendumeirecontendet, quodfimilemeffe .ory*.^_<£o..S.,7 dicatAriftoteleslib44.de hift.aniin.cap 4 Et t rimum 

 aliolocoidemcumteftaceisrecenfet. Nosthoclocoreponerevoluimus , vt mediuseiletintercrafta- l" od f ltrre '\ 

 tos,quilongofuntcorpore(hosenim^^oc-.^^ 



ineo,quod&locuftis&cancrisfimilefit. Interoftracodermavero referri nonpoteft, qula teftas-non : «w, ' 

 fuasingrediatunquemadmodumaliquando&fpongias, fiquandoforamen ineis capaxnancifcipof- P^U.cfefac. 

 iit.Eum Ariftoteles ■.«.»_/. «v vocat,noftribernardlVrmite.eremitamquidem, quodaliosfu<nens,inte- * lirnem - 

 ftaperindeacinfolitudineviuat. bernardumautem , quodplebs noftrabernardosetiam vuleari pro f^ *?"**' 

 verbio fatuos effe diditet:fatuumque eife cancellum,qui crufta te&us,chelas habens,qua. ad vitam tb - Znft™™ 

 cndamfatis eirepoirent,alienas domos qua.rat.in quibus latens viuat. Quod fi nonhjec folum, [ s d po - 21* '" 

 ftenoresetiamcancelli partes fpecraueris, prudentemeffe iudicaueris, quinudas & iniuria. valde op- 

 portunas partes dura & firma tefta muniat.Ligures brancha vocant vel branchna , Prouinciales bioiis 

 cambus. Nosprimum teftamvacuam,deindecancellumnudumrepra.fentamus , vtmeliuspan:icul_e 

 omnes perfpicipolIint:tum cancellum in tefta,parte prion. exerta,altera latente. 



L< Huius defcriptionem quam maxime dilucide poterimus proferemus ex Ariftotele,qui in minuto a- 

 nimaliexplicando diligentiorvidetur fuiife,quaminmultis aliis explicatualioqui digniffimis Can- B 

 cellus,inquit,quodammodointercruftata&teftaceaanimaliaambigit. naturaenimijs qusfpecielo- Lib - 4-* 

 ^ cuftarumfunt,fimiliseft,&ipfeper fenafcitur: quateausveroteftasingrediatiurillicqueviuat, tefta- m fl- anim - 

 ceisfimiliseft.Quarecancellusinterhaecanceps vide tur effe. Formaautem araneisfimilisefW.etei. ^' 4 ' 

 partem capiti & pedori fubie&am , qu* in cancello maior eft.cornicuia duo rufa tenuia g e rit' tiibia- 



centoculiduolongiquinunquamintusconduntur,nequeoccludunturveIutiincancrisJed'fempn- 

 eminent:ijs fubeft os,circa quod veluti capillamenta qua. dam plura. His fu biundti funt pedes duo bi-, 

 fulci,quibus ori cibuadmouetrbinialij vtrinq; ha.rentlateri,&tertius paruus. Thoracis inrerior pars 

 mollistota,&diife&apallidaeftintus.abore meatus vnuseftadventrem : excremtmti,nuUuseft,qui 

 appareat.pedes & thorax duri funt, minus tamen quam in cancris. Nexu nullo teftis adha-ret purpura- 

 rum modo & buccinorum,fed libere & faciie hinc migrat.Ha.c Ariftoteles , qui aiio etiam in ioco ha. c % 

 J0 decancello:Initiogigniturexterra& limocanceilus. deindeinvacuasteftasingreditut: vbicumac- «*' '*" 

 creuerit,inamplioremteftamfubit,videlicetautnerit£eautturbinis, &aliorum huiufmodi , frepeet^ 

 iamparuabiifcina.mgrelfusq; eam circumfert 9 ibidemnutritur &augetur,deinde capaciorem petxt " 



ObferuandumeftAriftotelemalterumhofpitisalienarumteftarum genus facere. LonpioreVr . 111- & 

 quit,quiinturbinibus,quamquiinneritisviuit. Gcnusigiturilluddiuerfuminneritishabit-nVcse j-u j > 

 teraquidemfimileeft,fedexpedibusbifidisdexterparuuseit,finiftermagnas,quomagno p otiiTimLnn 

 graditur.IdemgenusmC6chisreperitur,quibusvtcancelliadh_eret.Idgenusvocant .4/.A-,.o l .Etpau- Genm^. 

 ropoft:<^ibusfinifterpesgrandioreft,ijnunquamturbinatorumh »*»**«&■ 



xat.Liberedicamquoddiumultumq;obferuaui, folacorporislong_tudineduoha.ccanceilorumc.e- ni ' cretu "*- 

 neradifFerreputo, vtcancellusturbinatorumhofpeslongiorfit, quiaeorumte_t.alon.rior fitmerita- ScyU * r ™' 

 60 rum,breuior:quianeritarumteftaeftl«uis,ampla&rotunda. 



Quantumadpedumbifulcorumlongitudinemattinet , inomnibus cancellis quosplurimos vidi 

 femperiiniftrumpedemcrairioremdextroperfpexi, quod non fortuitofedcertararioncmihi videtur ^ B ^ 

 contingere.Cumenimviuantinteftacircacorporismediumcomplicati, quantumdextr_eparticom- 

 preifs alimenti ac proinde incrementi decedit,tan tum finiftra. iiberio^ri & laxiori accrefcit. 



Praetereaviderur Ariftotelestertium genus conftituere,quum dicit : Suntinter cochleas,qua. intra 

 febeftiolashabeantaftacisparuisfimiles,qui velinfluminibusgignuntur , fedeadifferentia, vtprx- ^ 



moUemintrafuamteftamcarunculamhabeant.Formaqualesnamfint,exdi_fedionJbuscontemplare iuim - 

 Qu_equanuisitalint, vnicatamen defcriptione contentus eatrianonadmodumdifFerre fenfilfe vide- fum'"" 

 tur,earumquepaucas&noninfignesdifferentiaseife. 

 ,In mitulis,&pinnis & oftreis cancri valde minutinafcuntur,de quibus nonnull i ea quse prius ex A- A 



O } rntotele 



