De Aquatilibus. 



204 



vixportabatur ab homine vno. cuius res teftis ego fum oculatus.Adepslucidus &purus eft,cum defe- 

 catus fuerit.Alter captus eft vltra TraiecLum verfus Hollandiam : cuius caput quadra<nnta reddidit 

 adipis lagenas.Huius pifcis lardum eft,quod ( Ga/lice ) grafpois vocatur. Porro concipit b^alana ( fccmi- 

 naceti)catulumvnum,&nutriteum {Uc~lando.)is multo tempore fequitur matrem,ad tresforteauc 

 quatuorannos.Hicpifciscuminarcloaliquoprofundo concluditur, &nauibuscircundatur,fubmit^ 

 titfe infundum, & fubito emergens naues ( ^.(ufubttnt ) fubmergit. Hzc omniaAlbertus. 



DE C£TO AMBARI. 



Es Todoramentigenus (inquitPvUelliushbro i.deStirpibus,cap.i7. )quodrecentioresGnrcimo- 

 doampar,modoambarnominant.hocdiuerfisinlocis fcaturit,vti Aetius ( imb ^tlmrius^ Symeon i< 

 Sethtm kbrode aUmtntornmfhcnitmibus ) literarum monimentis tradidit. funt autem huius fontes quem- 

 admodumpicis, ( zedj^aCjV , Setfjt , ) bituminis,fulfuris,&fimilium, qui huiufcemodi ambarum eru- 

 cTrcnt. Sed m eogenere praefertur quod fuluum eft, jc^cv , )prepingue . tale in Indica ciuitate,qua? Sela - 

 chitum( Silache,£ymeon)nominatur,vendifolet. Aliudfubalbidum', quod inoppidulo maritimo 



felicis Arabie, cui Sinchrio ( iuxta Sichrim oppidulum,Cardanus.Sethi Sychcon nominat,Sv^gov)no- 

 men eft, gignitur. Tertium atro colore micat, quod viribus infirmius eft. Colligitur hoc ex pifcibus 

 quifontes & ambarifcaturigines deguftarint. Vimhabetexcalfaciendi. humorum lentitiamdigerit, 



ntanoru 

 feuienti 



Ax.elm. 



Succinum . 



Ambarum . 

 Atnb&r. 



Sufttttt. 

 Ambarium. 



Aui r ennacon 

 fundereflore 

 falis cu jucci- 

 »0 'vslambra. 



rumfamilisauthores ( vtSerapio)inmari traduntambar,nonfecusatq;in terrafungosnafcu 

 tibusq;procelIisagitatumpelagus, cumprouolutisimpetuose faxisexpuitinlitus,tum homi- 

 nes qui prsfentiunt maris infultus,ad vadafe conferunt:& quod erudarint ambarum,cono-erunt. Pre- 

 celli t quod in infulis, harum regionum litor^us , eiectum inuenitur,colore carfio ( ca-ruleo,Serapio.) 

 inglobiformamcoa&um. Improbaturquod'ftruthiocamelioui morecandicat. Damnaturquoq; am- 

 barum,quod e pifcium ventnbus exemptumfuerit.Namq;cetaceus pifcisnimiumauidushuiusam- • 

 ban,hocefufibinecem confcifcitipra-fertimdumcopiofius eftur. Azelum vernaculo nomine vocant 

 pifcem . is emortuus rlui tat>& vndis maris emergit.tum infulani conie&is vncis & funibus extrahunt, 

 ambarumq; cefoventreeximunt.Sedquodproxime fpinam dorfi inuenietur coaluifle , longemagis JO 

 prxferturivtpotequod&purius&fynceri^tradaturjlongioremqjmoraminpifcisventrefecerit. Ad- * 

 dunt calfacere & ficcare ambarum,cerebrum & cor roborare,omnesq; fenfus vegetiores efficere:qua- 

 re fenibus & friddis auxiliari. Officinac noftrar ambram chryfeam ( grifeam) vocant . Confundunt fub 

 hoc nominis ambitu fuccinurn magno errore.nam ambarum peregnnum nomen eft,illius duntaxat rei 

 proprium.Quapropter funt,qui fentientes hoc difcnmen,ne committerctur rrror, orientale fuccinu 

 malueruntappellare.Sednosvtaliaqusdam,quodpatriovocantnomineambar, edocti a vetcribus 

 Latinisambarum diximus:ficut&fachar, facharum. Liberumtamenfucritvel ambarvelambarum 

 proferre. Haec omniaRuellius , & mutuatus ab eo Matrhiolus Senenfis. Azel cft pifcis quidam ma<m' 

 Syluaticus.Quoddegenituraceti cumfuafcemina coeuntis abundat, idmarifupernatanscolligitur 

 ambraenomineJorath.Aetiuslib.i^.cap.ijj. ambram fufFumigiomofchato admifcet,&aliquot alijs 

 deinceps fuffumigijs.Ambariuminijciturin thymiamaEfdre apudNicolaum Myrepfum. Sultanus o- 4 

 lim^Egyptityrannus folebatcereisimmiicere ambram, voluptatiatque valetudini fimul confulens. 

 nos, quibus carior eftambra, necopes regrsc, kferis fuccumautthus pofTemus immifcere . nam vt illa 

 regibus, itahsecpriuatis magnificaatq; decora,ac delicijs apta,Cardanus.Succinofragrantioreftam- 

 bra, vt cum pretiofiffimis conferatur mercibus,Idem. Permutatur vncia aureis duobus, Alexander Be- 

 nedi<5bus,cum mufci vnciam fenis aureis emi fcripfiiTet. His fcriptis infpexi catalogos,de medicamen- 



torum precijs in pharmacopolijs diuerfarum vrbium,quos habeo:in quibus magna quidem diuerfitas 

 eft,vbiquetamenferemairispreciumambra*, quam mofcho. Ambra?vnciaLugdunialibiq;in Gallia 

 coronatis duodecim venit: in Germania florenis duodecim. Alicubi tame ( vt Augufte, Vindelicorum ) 

 ambram&mofchumeodem preciovxnundari audio,vtriufq; vnciamflorenisodo.Alibi.vtNorim- Q 

 berg?,ita diftinguunt, vt ambre, grifeepreciumfitfloreniduodeciminfemunciam: communis ver6, 

 florenitres,alibi duocum dimidiofere. MofchivnciamGallicoronatisfepte vendunt,pra?ftantiffimu, 

 ( quem orientalem cognominant ) odonis.C^terum fpermatis ceti vncia,floreno indicant Germani. 



Mirailliusvisadcerebrum , multagraueoletpropterodorismagnitudinem.Tenueshabet craffis 

 partesimmixtas.CreditumeftefTefemenpifcishorrendimonftrofiq;excetaceogenere,cuiuscaputla- 

 pidisreferatduritiem.HicinAfricae Oceano oritur,eiufq; nomen Ambar: vndethymiamatinomcn 

 inditum. Sunt illiustriagenera,colore,odoreatq;ponderefibi inuicemrefpondentia.Album,leuif- 

 fimum,odoratum,optimumq; : nigrum,grauiffimum,odore carens,atq; ignauum:cinereum, omnibus 



hismediocre,Cardanus.InmaricircaMadaiffafcarinfulammaximamditiffimamq;,ceteorandiacapi- 

 untur,ex quibusambrumcolligitur,M.Paulus Venetus. 



Pra?ter Europanim fuccinum,quod Mauri & Offkinae Perfica voce Caraben appellant,aliud eft ( in- 



quitLe.FuchfiLis)quodinAfrica,&itemaliudquodiuAfiagignitur:obidhocAfiaticum,illud verc\ 

 Africanum appellatur: vtrunque Arabes Ambram vocant.Recentioribus quoque Gra?cis «^na & a v u - 

 Gac nominatur.Latine ambarLimdixeris.Colligiturhocexpifcibuscetaceis.nonnullifemen,vel Grx- 

 cavtentes voce,fpermaceti:alij,vtAuicenna,ftercuseiufdemmagnoerrore putant: quumnon fitnifi 

 fuccinumquodbalsna?fiuecetedeuorarunt.VndeliquetAuicennammaximoinerroreverfari , qui 

 fub ambras voce vnica duas inter fe diuerfiffimas res,nempe fpumam fiueflorem falis , & fucc^inum 

 hoc Africanum& Afiaticum,defcribitac confundit.Et ex.eodem etiampofterioresmedici,& horu 

 officina: errandi occafione fumpferunt. Nam illi res has difcernere nec|ueuntes,flore maris Iperma ceti 



vocant; 



60 



