De Chaleide- Lib. I V. 217 



^umeftvtdiu*eratur.Ha?cBellonius,qui Harengumquoq;pifcemde genere Chalcidum efTe comicit. 

 Etmox- Haren2imihidegenereChalcidumeflevidentur,quosinMediterraneomarietiamnumca- , , . 



, I c . °_ . y-P - r ... t> i. r 1 r /-• RondeUtuM 



piplanumraaam.EtemmCarnifpriuiitempore,cumRom£agerern,hos lnforovulgo fern confpica- sardonum R9 

 tus fum: non tamen illic Harengi nominabancur,fed Sardoni: promifcue enim nulia habita dirferentie- m&diStmn, 

 ratione vna cum Sardinis vendi folent,vt lic commixti,Sardini vulgo vocentur. Sardini vel Sardellam Harengum ef- 

 maris Meditcrranei,eundemeiTepiu:em quem Celerinum Oceani,nemodubitarepoteft : cuius natura Itnegat.&f-U 

 eaeft,vtpaulo magis in mari Oceano,quam in Mediterraneo excrefcat. Nec yero mihi ipfi quifpiam im r ^£* w< r'^\, 

 pofuiffe me credat,cum dico quotidie Romse Harengum videri,& Celerinum eundem cum Sardina vei chalddis V_- 

 Sardellaeire:hocmihiadiiciendumoper<_pretiumfuit,quod omnes diligencer obferuaui, & ariftas, neriattribuu. 

 quas fub ventre inlinea redt.ahabent,numcraui,fedCelerinoafperiorem,quam Harengo deprehendi. 



1 Lineam itaq; in his afperam tranlucrfis ariftis obfirmatam cemito,qualemLechia &Liparis habent,fed 

 multo valentiorem,Harengo debiliorem,cuius latera nullis teguntur Squamis, Celennis vero contra, 

 afperiores funt hamuli,qui iuter duas fquamas coarctantur.Harengus pra-terea corpore eft multo Ce- 

 lerino fiue Sardonio latiore pra:ditus,ad Liparem pifcem magis accedens. Vterq; lineam fub ventre tri- 

 gintaquinq. vncinulis afperulam habet.Gallianihil iftopifce vulgarius nouit: nec commodiusaliquid 

 quo homines fuaieiunia exaturent. Iconem Harengi adpofui.nam tantaeft iilms cum Sardellailue Ce- 

 lerino affinitas, vt ex pi&ura vix poilint difcerni. 



•• Rondeletii ver6 de pifce que Galli hodieCelerinum vocant>fentetia,fupra in Apua Mcbrade leaes. 



C O R O L L A R I V M., 

 Chalcidem Rondeletius coniicit elfe pifcem illum,qui hodie in magnis Itaiia. lacubus Agoni nomi- A 

 nejinAllobr^ogum verolacubus Celerinnuncupatur: obhmilitudinemmaximam quarapifcis hicla- Celerintts «U- 



io cuftris cum marino Oceaniciufdemapud Gallos nominis habet.Vide fupra in Agouoplura de Chalci- wfceufitip*- 

 de, Rondeletiifcripta.Chalcisnomeneftauis,&pifcis,He(ychius.im61acertietiam, qui alionomine ™ K ** rtnm ' 

 zygnisappellatur:CeHus Rhodiginuscumpifceconfundit, Chalcidice, qtndemjppeliatio adpifcena * " ■ 



iimul &lacertum refertur,zygnis non item.Chaleides pifces Dorion Chalcidicas nominat , Atheneus* cbakidk*. 

 Chalcidem Theodorum non re&e conuertiffe sericam oftenderem,ii vel iam mihi otium eifet, vel mul- 

 tumadreinotioneminrereifet.Egononaudeoeasappellare neq; Meiecas,neq;aliamex iis quas vu!p-o Aema. 

 vocamus Sardinas : Ced tandiu meumiudiciu fuftinebo,quoadremmeiius inquihero : neq; ob aliam 

 caufam chalcidis notionem meam iraplicatam hic ibidem profiteor,nih\vtu mihi raaiorfacuicas inqai- Ancboa*. 



lparij^iJims.KondelctiusHarengUj^ riag 

 5 a Sardinadifferre contraBeilonium oftendit,vt in Harengi hiftoria referemus. -ejy%h--, ( r>y ;< <&4x po- Udremum * 

 tiusjvel T^/xi'4«?jvel T&^*4?f,)~* jMtoJtys>: H-Wxgaw , ^i^fd^g, Varinus, rejy ld[ a , ^«fcefc , Callima- Swdnutiot* 



chus inNomenclaturis gentium Athenams Chalcides &Thriifas & Sardinas fimiles elfe dicit: Oppia- # c «« difierr* 

 commemorationeetChalcidismeminiti&fimiliterColumellajCuminquit^pi- 



teles eritimos , fardinos dixit,Vuottouus ex Athenso,no recte: vide inf.in Erit! mo. Et rurfus, Ariftote 

 les(inquit Athen^us)li.y.^J^xf ^W;x«Af .Gazaex Ariftoteletrichides verticfardinas : Varinus vero 

 (vtpaul6fuprarecitaui)trichades(veltrichides,)chalcidesalitervocarifcribit. itaq; chalcidesctfardi 

 nas verterelicebit,fiue fpecies eadem eit,fnte potius generis proximi fpecies du? diuerf^ : quoiam & ab 



^o Ariftoteletanqua diuerfacnominantur,&aColumellali.8.ca.i7.Sic& chalcides lacuftres feufluuiaci- 

 Jes Ariftoteli,&marinas Oppiani,propternatur^&generisariinitatem,vtrafq; chalcidumnomine jp- 

 h.e appellari dixerim.nam & fardinas vel fardellas lacuftres hodie quaf dam Itali nominant, (quas alii a- 

 gonos,)cummarinasduntaxatvideanturmemorareantiqui.Similiterperc§ tummarina-tu fluuiatiles 

 dicuntur,etfi fpecie diuerhV.Nominatur & apud Galenu fardina,vel fardena, ™ ? IIwy\ Vuottonus.Chal- 

 ciseumfitThriflis & Sardinis fimilis noneffepoteft,vtfalsoMerula putat,egenereRhornboru, Gil-li 

 us.Merulsforteimpofuit,quodChalceuspifcisdefcribaturrotudus&orbicularis. Sedchalceusaiius cBalems. 

 pifciseftqueminFabrodefcribemus,achalcidediuerfus,veterumteftimonio. ChalcidemTheodorus 

 ^ricaminterpretatiu-jaliifabrum.fedpifciseftfpiuiussexdiuerfisgenerib.genituSjficntmulusjN^^ 



S° inAriftotelishiftoriam§.2o.Imperite.a.chalcidemcumchalceo,.i.fabro,confundit. & exdiuerfispa- 

 rentib.gignijideoq; fpurinm eile,temere ac fine authore fcribit.neq; enim hoc aifercdum eftex folo vc^ 

 cabuloquodGazaconfinxitnamHiftoria;animaliumli.5.ca.9.vbi Ariftotelespifcium plurimosfemel 

 annoparerefcribi-t,vt exfufaneis thunnos,chalcides,&c.Gazachalcidesnon vtalibi e-ricas, fedfpurias 

 interpretatur.quemlocuexpiicansNiphus^Spuria^^inquit^chalcidesvocanturj&encajpifcesvulgo^ 

 cum^dcxvocabu^umnufquaopinorvulgarefitjfedaTheodoroadimitationeGra^ciconriclru. Hocia 

 locoAriftotelis (inquit Vuottonus,)videnturexemplariaoiamendofa:namchalcisgregariuseft, noa 

 fufaneus:&ter parit.Chalcis Germanice poterit cucumicribUiw Herin^art , ideft Harengi genus. vel 



*° Ciiaicismarinajem Meeragune 3 id eft Agonus marinus.& chalcis lacuftris,«» ^iune^dtr sigxxmn arr„ 



X*A>c<&x.f r,v j cpi^? <plh d:'.oA>3icP{<x,-,V\\a.n\2LS in Epigrammatis. Chalcidem Ariftoteiis inter Huuiatiie B 

 &4acuftre;genus recenfere videtur hiftori^ 8.2o.Oppianus vagis marinis adnumerat, qui minc petras, C 

 nuncpelagus,nuncIitora fequuntur. Videfuperiusin a.& Rondeletiumin Agono. Vuoctonusvt Suptmi. 

 paulo anterecitauiad finem A.chalcidem non fufaneum effe ait,fed gregariumpi(cem,qusnosoccafio 

 inuitarat , pluradefufaneis , vt Gaza nomiHat,&alia qusedam afterendi , qux ab aliis fcriptoribus • , 

 obferuatanonfunt. Plurimipifces(inquit Ariftot.hiftori^j-.5?.)femelannopariunt:vtiiq[Uosfufane~ XtJ,n "* 

 asex argumento cognominant, quia fufim ( in Gr^co non eft fufira : fed fimpliciter , kuaSvbu J$ 

 X/jtqI qItu> J\tKTv& T^tZM^Qu^jm ) retibus capiantur : vt thunni,llmari^ , mugiles , chalcides, ( fedhas 

 «.libiter annoparerefcribit,vtPlinius quoq^jraoneduisjchremesjpafreress&reliquahuiusgeneris: 



T £trur- 



