De Conchis cliueriis. Lib. IV. Z7S 



Michaelis perfolutis votis redeuntes, teftas ea qua dixi magnitudine de fuis pileis appenduL Frequen- 

 tiusRomae,quaminquauisaliavrbediuenduntur cum Tellinis ac Pe&inibusfmagnitudinequidem 

 iuglandis, corpore fere orbiculari, glabro, fragili, pe llucido, rotundo. labris ac teftis tenuibus , UuU 

 fc(USi non autem denticulatis. 



C 



adhuc viuae, Tellinis certepofthabendae nonfunt. 



lndigenxcap*rotyvelcapo'oz.o/a4xocant.(l r :<iefaperituiTt Conchularugata.) Nam cappa? nomineltali A 

 t • chamasintelligunt. AetiusDiofcoridemac Galenumfecutus, chamulas voeauit. 



Moueri autem a fe Chamas leias,ac fedem in litoremutare compertum habeo.quae res ei innotefcet, C 

 qui has in vafe aqua oppleto immerferit, quod Veneti plerunque faciunt, vt minus exanimes feruent, 

 neue arenis confpurcentur, aut deteriores euadant. 



Chamarum(inquitDiofcor.)conhcularumqueexiguaaquadecodtarumius,aluumciet, f 



DE CHAMA TRACHEA, BELLONIVS. 



Chamatrachea,valuaseodemmodoquola?uistornatashabet,eftque rotunditate penc orbieulari » 

 conftru&a. hoc tamen inter fe differunt, quod illa laeui quidem tefta: haec vero,afpera claudatur,pedii- 

 nismodo.ftriata: fed Peolren redas habet ftrias , illaverotranfuerfas, crebras & profundas, Dura.eft 

 admodum chamarum afperiorum tefta, fi cum la!uib. conferatur. Ea enim non nik valido icru per.frinr 

 gipoteft, cum tamenaliorum fere omnium laeuium debili digitorum comprefTu, aperiri poflit, Chama //->•* 

 prattereatracheainarenacircalitorareperitunextremaseniminiuriasob teftam duriorem minusre- 

 formidat. Labrahaudquaquam ingyrum (vtPecten ) denticulata,fedMytulorummorela;uiahabet/ 



Moueturvtlimax.vteiusconchamnonnunquamprofundiusfaburrantemconfpexerimus.fortibus ^ 

 nanquefpondylis conftat, quibus teftas mouendoetiamper arenamlumbricorummore confcendit. 



Hieefius carnemeius duriufculam,mali fucci, parumnutrire, facile excerni, marifque falfuginem ^ 

 referre pronunciauit. Diphilus au tem ftomacho gratam eife tradidit: cuius ego fententias expertus fa^ 

 cile aftipulor. 



DE CHAMA (SEV POTIVS CONCHA, VT 

 • • RonddeUopUcet ) m/jra , Bellonms. 



I 6 ,Eft&alialaeuischamaacaeterishocdiftans,quodcumla;uisiit, tamen&roboreteftscuafperafaci-. 

 lecertarepoteft. Cloniiraquidemmaioreft, &plerunquenigricat. Cardinibus quoquc,quib.valuas 

 coniunctas habet, apraedidisetiamdiftert.Prastereanonita vtprimalaeuis in rotunditatem turbina- 

 tur,nec vtPelorisplanaeft.Crenashauditaprofundasinlabrishabet. Quumautem Aelianus in cha-- 

 mis quafdam effe nigras,acreliquagenera alba efteprotulit, hancque vnicam pro maioreteftaeparte 

 nigricare videam, facile mihi fuit conijcere, hanc Aeliani chamam eile, ac fortalfis antiquorum Gjy- 

 cymeridem. Najn &Peioride maior eft& dulcior: nequepiperato guftu percipitur, H&c Hellamm. Nosl cm > 

 Qlycjmertdem Rondeletij cha.mam, efmm magtsprobamus, exhtbmmusfupr^, 



COROLLARIA D E C H A M I S. E T 

 primumingenere. 



40 Xt)'j«»j, genus oftrei. Suidas- A verbo %<*'», %<*, quod eft %t*$£ ( hoc eft capio ) fit %oclvui , vt a %£« , %£«iW: j^ 

 'pw, 'psdveo, Ab eodem verbo yjo fit etiarn %,*i^>j,'TOi3'^a^v,'^T«>t«^v:-^, vtex Athena?oliquet,Euftath.Sed 

 videripoteftchamaaverbox,wderiuariinvtrauisfignificatione: hoceft,fiuequoniamorahiant, fiuea 

 capacitate. caua quidem &c capacia bmnia, hiare videntur: iicut 8c caua animantium ora hiant,cum ac- 

 cipere aiiquid auent. 8c licet conchae omnes tum cauae tum ad capiendum aptae fint,chamis tameri pri- 

 uatimhocnominiscontigit,fortetanquammaiufculis, 6ccapacioribus. Xnulaj y/ i py^oc,'rbij>-AsiKoTi^9' 

 xoyyjus jyq ueityvx, Galenus in Gloflis : himirum pro vafis genere , capaciore quam concha communis 

 fit. Caeterum pro yj[fix^i(f[a, (^«^ vel x>J^^'f>nihil quam cauernam fignificat)legerirn ego ^i^ul^x, 

 hoc eft figlinam. vt concha figlina (a figulo facta) maior intelligatur,quam marina & naturalis concha. 



• namineodemlibrofichabetGalenus, K^yy^lw Ktrjcu Ijy, x'4W-3JA«oi'4')Ao7'wx,e^»u./^@-'. hoceft, Concha 



f^ ceramis>idemquodceramisfimpliciterfonat. Sic&Latinevasfiglinum,autfiglinum fimpliciter di- 

 cas, nihil inteteft. Ks£«usuVfigulus eft: dyy+cv xipxutouv, vas figlinum. xipjLuk forte de minorib. tantum, 

 vtconchisdicitur qualianoftri vocant iigil, quidam vulgo crucibula: Graecietiam thermaftridem, 

 nam $t^x^k Hefychio vas eft fimile cancro quo vtuntur aurifabri. Vt aute .a^uukvro vafe figlino ac- 

 cipitur: fic pro argenteo cc\yv?V 3 pro aureo yjwn^ vtrumque dupliciter. 4)'«a>) enim vel additur vel fub-' 

 auditur. riempe oxytona haec nomina in jt foeminina Graecis funt, fed vim adiectiuam habent,termina— 

 tioneveromafculinam,aquaformentur,nullam.nameorumafculinaadiecl;iuaine©- vel «x,fcemininar 

 faciunt in irrw eircunflexu,vt otp-yv^^^uo-!?. - s & y^xuis^, nifallor. legimus enim Kioocuia. &c xi(>ccpi7vapu& 

 Grammaticos.Chama Latine efFerri poteft, aut chame,aut chema, aut cheme.& diminutiui3,chamula2 

 vt a concha, conchula. Apud Plinium compofita videtur chameleos , chamepeloris , 3cc. quaf quiderrE 



g Graecafunt, &Graecisincompofitionenonvfitata. quodfi quisitavolueritvti,cafus obliquos etianij 

 ex integre inflexis componat, vt chamenleon dicat, Sc chamasleas, &c non vt quida recentiores, cha— 

 meleon,&cham^leas,inepte. fedomninopftabitdiuiiis vocabuliserTerre.Chamafcemininueft,^^» 

 id eft laeuis, communis generis Atticexommuniter mafculinum eft, & faemininum facit A«'«.quare 8c 

 Xyim A^ ©-, & x,»ip*i A "* re ^ dicetur. Concha generale nomen, interdum ad chamas apud veteres con- 

 trahitunvtoftendimusfuprainConchaingenere. Gazanonmodochamamteftacei3animal hiatulara 

 conuertit. fed etiam chamem pifcem alicubi flmiliter.nos Graeca vocabularetinere praeftiterit.Contra 

 -eum qui channam pifcem cum chama conchaconfudit, Rondeletij verba,qui voluerit,leget in Ghan- 

 na. X»]^*?, olyfay Suidas. fed corruptum effe tum rocabulum tum interpretationem conijcio : ^ucia e- 

 «imboni authpres paroxytonum fcribunt in accufandi cafu multitudinis, n6 pro pifce, &d£ conchis, 



Spar.-» 





