$2 De Aquatilibus. 



Cyprinus pifcis fluuiatilis eft Kiranides. Cyprini nigri in Danubio capmntur, Aelianus.Tn lacu Sue ,- 

 nnenfi cum alij pifces abunde, tuni cypnni capiuntur. Carpae plerunque non rninus latae quam longae 

 funt. Craffiores funt quam longiores fecundum proportionem,Albertus. Carpo pifcis eft magnitudi- 

 nis mediocris, decem interdum li brarum, Adamus Lonicerus. In vnguibus egregij accipitris videntur 

 eileve]utilinea3qusdamautfci(luraj 5 &fquama!tanqnaincyprinopifce,Demetrius Conftantinopo- 

 lites.Afquamarumquidemrnagnitudinelepidotusalionominevocaturrquas etfi «pyt/cp^, ideftar- 

 genteas Orpheus dicat:non tamen neceife eftalbas eife : cum de coloribus poetx fepe loquantur im- 

 proprie, & epithetis aliquando abutantur. dixerisautem communehoc fquamarumepithetonelfe. 

 Squamashabetquafiaureas,Authordenat.rerum.Carpaplusfanguinishabetquamcaeteripifces,pro ic 

 fua magnitudine: ideoque minus eife frigidi temperamenti probabile eft, Greg. Mangoldus. Lapillum 

 in capite iuxta linguam habet, candidfi, durum, ad minimi numifmatis magnitudinem,interdumpau« 

 16 maiorem. Habet & in medio capitis fubftantiam quandam maiufculam , crailam , cordis fere flgura, 

 duram fed tenacem & flexilem dum recens eft, fub deniibus mordentis : tanquam in acetabulo quoda 

 repofitam:fimilitervtleucifcusf]uuiat.quemCardonumvocantGalli.DehacfortefenfitEncelius,&: 

 improprie lapidis nomine appellauit, his verbis: In carps faucibus reperitur gemma feu lapis , forma 

 triangulari, magnitudine pro portione pifcis, colcris candidi extra,intus flaui. Lingua (vt vcjcant) fe- 

 paratam a palato,in paruaetiam carpa ducs digitos latam vidi, linguaj in quadrupedibus pro^rie diebe 

 figura: fubftantiaquoque &guftufaporeueiimili. vfumquoquecius &facultatemguftandi,fimiledfc 

 dixerim. quarelinguamappellarinihilprohibet.neq, enim vtlinguavelfitveldicatur proprie,locus % e 



Ijngua* &fitusfacit:cumalia'etiampartesfitudiuerfonomenidemretineant. Csfterum quod apudAthenam 

 kgicur de h oc pifce,Tkv &g -yAurjttv y %, \s&vtw &v « ; , «'»/ \suv tI ^tutx, xe^T^iw, & Natalis interpres Latinus 

 fimiliteradverbutranftulit,iinguaeinonfubore, fedfuboselfe:inepte di&um &deprauatu apparet. 

 legi poterat Tlw 3 yAwfj&v kuto wto ^\uoct, sVijjpr^ t> co^tx,nUrymi/ i h.oe eft,lingua no inferiore parte o- 



Dtnttt. r is , ied fuperiorehabet. Dentes etia cyprinu haberedixerim xx.cvjasvfjtecry «V^r cc^«: hoceft, non 



in ore, iedfubtus. 'intcafauces enim dentesipiluslatent,nequeveloculis diducfo ore, neque taccui 

 immiifodigicoapparent:ilcut & baleroj&alijsquibufdam. Suntautem inmaxillaerecuruaemediode- 

 tesq J uinifereaccnmulati,chceraduminftar,iitu&magnitudineinaequales,cres maiufculi,duoexigui, 

 pra?duri,caui,fuperficie fumma lata, iiue pkna, obtufa, fed iineis quibufdam exafperata, vnus tantum 

 &candidiorca:teris,&fuperficiela'uieftinmucronem breuiffimumfaftigiata. H^cdecyprinidentib. , 

 ftudiofius tradere vifum eft, qu 6d Bellonius nuila eorii rcuntionem faciat. Carpo & alij quidapifces in 

 lateribusgutturismandibulashabent,fubbranchijs,r.ecvliuminoredentem,Albertus.videinBarbo 

 b. Cyprinoquaterna!iuntbranchi3;,dupliciordine,nouiffimaexcepta,Anftoteles. ego quaternasin 

 eo reperi, fed omnes duplices. Lacres in carpa circa calendas Nouem bris reperi turgidulos.. 

 C Cypriai piices litorales funt, Opoianus: gregales, & in arenofis locis viclitant, Vuottonus. De car- 

 pafertur,qu6d cum fceminaeiusgrauidam fefentit,& tempus pariendiinftat,motu oris (oretnnuenspul- 

 Ju lem, vt adtuuet partturan,: tuxc ifth m loco femwis lac emtttert , cft. odfemwajufapishsrre yftattm ouapariat infobo" 

 lemprofutura, Author dc nat. rerum: <ji-,t & etjmologiam eiuoque rtduulamaddit, carperam appellari , quod carpens, 

 viaelicetmafiulifefmnspariat) mafculum excitet, vt lac fpargat: & ita demum eam parere. Eft autem laq 

 (genitura ) huius pifcis valde fpiifum. Quod autem quidamdicunt fceminamlacorefufcipere, 

 & inde.futuraconcipere cua, omninofalfum & alibia nobis improbatum eft, Albertus. Cypri- ** 

 nos r tincas,anguillas,apuas, eputredine, feuabfque feminegenerari cercum eft, CardanusinVarijs. 

 Audioinpifcinis feu viuarijsquibufdam carpasreperiri,inquibusneutrumfexum agnofcas, incibo 

 fuaucis.Qmerendumanha*fintqu£eabfquefemineprocreantur. Cyprinus,balerus,& caeterifere o~ 

 mnesvadismtruduntfefecumparcuriunt, Ariftot. Parituracarpaadripam, vbi tepidior eftaqua, fe 

 redpit,&ouaemittit. fequuntur autemeammaresduo: quigeniturafuatanquam linteolo ouaexci- 

 piunt, &adlocatutacommodaq;educationifeucuftodia:deducunr,Greg.Mango!dus.Cypriniquin- 

 qtiies 

 anno 



pr 



demgeneris eodemdie, &poft, magnitudinemilijht, Ariftot. Eta!ibi,Tufolumouafua cuftoditcy- /o 

 prinus, cum ea congefta repererit. Cum autem cyprinus hoc faciat quod & Ariftoteles teftatur , & ex- 

 perientiapifcatorumin carpanoftraobfeiuatumafflrmat:mirerisPliniumfcribere,iilurum folumo- 

 mniumsditacuftodireoua.Carpscerebrumadaugmentum&decremetumLunaecrefcereveldecre- 

 fceredicitur. quodetfi omnibuspifcibusaccidat,huic camenpiaeca?teris:ilcutinter quadrupedeslu- 

 po& cani, Authorde nat. rerum. Cyprinus canis exortupotiiTlmumfidcratur,& tonitruo fopi- 

 turmagno. fedhocleuiuseiacciditquam glanidi, Ariftot. 8. xo. Quemlocum Plinius fic tranftulit: 

 Fluuiatiliufilurus (^y^^^^ai^a^canicul^exortufyderaturj&aliasfLdgure^ronj/rwo )fopitur. hoc 

 & inmari (<^>ijh>eiesn;hrfdemari:ffdexprcfefibdefluHtattUbMhacjmbensagtt) accidere cyprinoputant.Se- 

 mirjifiSc^/^carperafnonnunquamirtannoprimonatiuitatisnigervermiculusquidampoft auremta- 

 biflcusinnafcitur: &hocf£epiuspoftAuguftum,ea'quetabemoritur. remediumeius eftaquadulcis& 60 

 fluuialis, Author. denat. rerum. VideinCorollarioDe vermibusaquatilibus. Ariftoteles ballero& 

 tilloniexfluuiaLilibusac lacuftribus vermem (helmintha, lumbricnm)innafciaitfubCane: quoilli 

 infirmatiadiummcimaquiEefi-eranturi&illicarftu^viSolis^intereant. Lucijs & carpis ( vtexperito 

 quodam pifcatore accepi ) peftis aliquando ingruit, vnde tumores etiam in corpore ipforumappareiK: 

 .p, carpisetiamfquama?decidunt. itaquepereuntplei'iqueomnesinfecbi prxfertimciiin pifcirtaautvi- 

 ^ ^ uariopluresconiunclifuerint. Carpispriuatim (anguisinterdumcircacoftas coagulatur,quodvel ex 

 colons, quialb.ifthiceifedebebat,mutationeapparet. SicafFediincibo etiaminialubresiunt,etiam 

 fi vulgusidnonobferuet. Ethimorbipraecipueaccidunt, cumannusficciorfuetit, & aquaeirnminu- 

 t?.lnPalatinaregioneGermania;,inlococuinomenaMichaele&campo,velagro,(Af«/?f/i/e/«)infof-. 

 fa circa arcem carpam eife, quae centeiimum vit x annum attigerit, ex hominc fide digno cognoui Car- 

 paniherbasdepafcunturcumfluuijauc^ialueosexceduntjPlatina. IMarenji 



