De Delphino. Lib. IV.' s 2 S 



gienteminvadaimaperfecutipifcem, diutius fpiritum continue^e, vtarcudimifiTadrefpirandume- 



micant, tantaqueviexiliunt,vtplerunque velanauiumtranfuolentvento euntium. Vndequi hiero • ^ 4'^'«' '<™« 



glyphicis literis res fignificabant, velocitatemper delphinum expreirerunt; ^uod indicat celeberrima '* '""W ' 



• illa6i:omniPrincipedignLllimafententiaOT-dL~di/3pa5sw ,id eft, feftinalente,qua? O&auio Auguftoadeo 

 arrifit, vt non in fermombus modo quotidianis crebrius vfurparet,verum etiam epiftolis fuis frequen- 

 terinfereret:admonens hisduabus vocibus, vtadremagendam adhiberetur (imul & induft ix cele- 

 ritas&diligenttqtarditas. Eadem TitoVefpaiianoadeordacuit, vtnumifmatis infculpf-nt, quaeal- 

 teraexpartefaciemTki Vefpafiani cuminfcriptionepraeferrent, alteraancoram , cuius medai ceu u- 

 monemdelphinobuolutuscomplecl:itur,ancoratarditatem, delphino celeritatem d^iiynante. Eaa- Lh ' 



10 demdelphiniceleritatemcomparatfagitt? Oppianus: t 



P 17T~t' tOKVXAa : 2^# }% $S \©* W -Ti ^DCAOSOW ■ I StXVWA» 



Abhocdelphiniinnatandoimpetu.ortumeftprouerbium.^^Ti/^v^^^.AWff^^-jdelphinumnar? 

 doces, in eos competens, qui monere quempiam conantur in ea re,in qua cum fit ipfe exercitaci ifimus, 

 nihilegetdodtore. £) 



Veruntamendelphinusetfivelociihunus&fortiilrmus fit, aduerfario noncaret: amiaeenimcum eo Qeh*jt<h $■&. 

 pugnant, &expugnant,vtcapitede amiafufiusexpofuirnus. Idem crocodilos necatinNilo,vttradit phintam:» &> 

 Pliniushb. 8. cap. ij. Vcrumincrocodilomaiorerat peftis, quam vtvno eflet eius hofte naturacou- eret «^- 

 tenta. Itaque&delphiniimmeantes Nilo,quorum dorfotanquam adhunc vfumcultellataineftpen- 

 zo na,abigenteseosprsda, acvelutinfuotantum amue regnantes: alioqui impares viribus jpfi aftuin- 

 terimunt. CallenteniminhoccunCtaanimalia, fciuntq; non modofuacommoda,verumetiam&ho- 

 ftiumaduerfa, noruntfuatela,noruntoccafiones, partefquediflidentiumimbelles. Inventre mollis 

 efttenuifquecutiscrocodilo, ideofe vtterritiimmerguntdelphini, fubeuntesquealuum,illamiecant 

 fpina. Superiusannotauimusdelphinum nonindorfotantu, fedintoto corpore fpinas omnino nal 

 las habere, quamobrem pro fpina, legendum opinor, pinna vel penna , quemadmodum aate culteilata 

 pennamdixit. Sednonfinecaufadubitaueritisqui delphinum& crocodilum diligentius infpexerit, 

 qui fieri poffic, vtdelphinus dorfipinnacrocodilialuumdilace.et. Nam crocodili cutis minuseftm 

 aluoduraquamindorfo,nonramenitamolds, vt culcroetiamperacutopenetrari poflit:delphini ve~.- 

 ro pinna non vfqueadeo duraeft neque acuta, cui tamen vim magnam a celeritate addi non negarim. 

 iV Nondefuntquifturionemnoftrum, veterum efle delphinum crediderint, obdorfi cult llataoifi, . 

 quae clypeos rcferunt,quibus etiam ligna veluti ferta fe ari poifunt. Aque.in ea feutentiafuifle fcio vi- qZdd-% 

 rumdo6fciflimum,cuiusiudiciumin his rebus plurirni facio. pmarmu 



Vulguspifcatorumaitdelphinumbalaena? prseire,&iterprsemonftrare, quod veteresmufculotri- D 

 buerunt. Sedeiusopinionisoccaiionemindeortamarbitror, quod vhibala?na?funt,ibidelphmi& a &dphi*tu an 

 ' miaefrequentes fint, a quibus balaenej dilacerantur. Delphinos iama eft , ii pompilum aut vrgente fam *, t r **ai batw» 

 autcafualiquodeguftarint, ftupidosherifubito,&vinbusdefecrosnullo pofteanegotio marisaeftuin 

 litus eijci, ibique a mergisj czeterifque auibus maritimis dilanian & abfumi. 



Trieenis diebus latere circa canis ortum, occultariq; incognito modo , fcribit ex Ariftotele Piinius 

 lib. o. cap. 8. quod eo mams mirum eft, inquit,(i fpirarein aquanequeunt. Neq; ego id verumelfe rre °' c % lta,todel 



.... [ ■ r • r 1 T T I ••111 ir : /T' i r r p : 'fnnrum. 



4° didertm, nifi in fcopulorum (pecubus lateant,m quib. hbere ipirare poilant, quemadmodum faciunt z r »ptio 



1/1 ter 



& vituh marini. ( uc & Mdfwittf{fkHti. ) Solent etiam in terram erumpere , incerca oaufa, ijidem autho- r* m . 

 ribus:fedidceftrodiuexatifaciunt, velutithunni&gladij. Praedolore-igiturin.terram exi!iunt,cniu-s 

 reioculatusfumteftis.reperiipfecfiftrum(iueaiilumdelphino,quiinlitoreiacebat, inh^rentem. Ide 

 eisacciditmugilts velocesadmodumperfjquentibusrquumenimcitatunicurfuminhibere nonpof- 

 funt,interramvfqueimpe'lluncur. Statimtellure tacta moriuntur, ait Piiniuslibro^.cap. 8. Et T * r r&cotn8lit 

 ©uidius: »onfi a ,. :m 



QvemprjfijMmbibilit inierit fluEitts arcms, Vndaliwttlmiferxtn vttatjugdefl'tnit. n»or.*ses. 



Exeonatumfuiife prouerbiumauthoreft Plutarchus : delphini in terra vis, deijs dierum,qui idin quo 

 minus valeant toto conatu petunt, quod delphinus tam ftupendae agilitatis ammal terra? contactum no 

 . patiatur. Sedhocfalfumeifedocetexperientia. Namfceminaquamdilfecuimus, vt eam cum fcecuex- 

 hiberemus,viuadiuiacuit,&delphiniviuianoftratibusLugdunumvfquealiquando deportati funt. 

 Citiusmoriunturfiijidemretibusquibusthunnicapiantur,obidquodinuitifubaquaretinencur,re- 

 fpirationepriuati. Sifagenanoftravulgaricapiantur, noncapiuncur, (furte,mon*mur:) quiafefeeite- 

 rendorefpirant. Multo ocyris moriuntur fiftulaobturata, quod argumento eft magis per fiftulam 

 quamperosrefpirare. Ichthyopolaenoftrilongiusafportare volentes, &viuos feruare, infiftulam 

 vinum inftillant , quod fiftulam non obftruit, fed per eam in os & ventriculum penetrat, & diutms ipi- 

 ritus conferuat. ■ & m ^- t 



Ferunteosdignofcere,quiedelphinisdeguftarint, illosque deuorare: abalijsvero abftinere, qui f fa >ft^f!i7' 

 nunquamdelphinumcontigerunt^ vtederentjtantabeneuolentialt-femutuoprofequuntur. Tradanc adpbmude- 

 etiamveteres, delphinorum operahominesinpilcatu vfosfuifle. VnicumexPlinioexemplutnprofe- g»8w : t. 

 remusv&eolibentius,qu6dinGalliano(lraNarbonenfi folitum fieri narrateoinloco,quia Monte- : .: out humt ^ 

 pelio parum diftat, quique Monfpelienfibus noftris tam notus eit, quam fua cuique domus. Prasterea ^£j^"*** 

 locum Plinij in vulgaribus codicib.corruptis aiiquot locis reftituimus operaGuilielmi Pelicerij Mon- 

 fpelienfis Epifcopiantiquitatisperitiflimi.Locusefthuiufmodi. \ ftin Nemauiienfiagroftagnum,! a- 

 teraappellatum,vbicumhominedelphinifocietatepifcantur. Innumeravismugiiurn ' rtato tempore, 

 anguftisfaucibus(tagniinmareerumpit,obferuataeftusreciprocatione. Qua decaufapr^tendi non 

 pofluntretia,quaemolemponderisvllomodocolerent. Etiamfinonfolertiainfidieturtempori:fimi- 

 lirationeinaltumprocinustendunt,quodvicinogurgiteehicitur:locumq;folumpandendisretib.ha- 

 bilemefTugere feftinant. Qupdvbi animadueitere pifcantes (concurritautemmulcicudotemporig 

 gonra, &magis etiam voluptatis huiusauidajtotufqjpopuluselitorequautopoteft claraore eoneiec 



■Ee - -Simonera 



' 





