DeCaro. Lib. IV. 37? 



vnguentamaioreinpretioenreccEpi^nobilitatisetiarngentibus . Scombros quidem &Mauritania, 



Beticaq; &CarteiaexOceanointrantescapiunt,adnihil aliud vtiles. Laudantur & Clazomenc- garo, 



Pompeijq; &Leptis:ficutmuriaAntipolisacThurij :iamver6&: Dalmatia.Vitiumhuius(^n/«/«*?f, A i eXt 



no *»*>■ t,vt R f 'We/^t^/(;rj/7 ( /;r)eftalex,imperfe6ba,neccolatafa*x. Coepit tamen & priuatimexinutili 



pifciculominimoq; confici,apuamnoftri vocant.Foroiulienfespifcemex quofaciuntlnpum ( /ycofto-r- 



mumapu^rumgenerttnne/ltgo )apve\hnt.TrznCiitdeindein luxunam,creueruntquegeneraadinfinitum 



{icutigarumadcoloremmulfiveterisjadeoquedilutamfuauitatem^vtbibipoiric. Aiiud vero adcafti- 



moniarumfuperftrtionem,etiamfacrisIudeis dicatum,quodfitepifcibus fquamacarentibus, {Ugmra 



non carenttbm : vtjint dmgeneragart , vnum epijctbusfqmma carentthus ,Jeomb'm, nptikyjcottomu : dterum e fqua~ 



> mojls quib»fd*m , Jttdmdicatum , qui ptfcibas mnfqvtamoji^ abjltncnt : vti 'Be/foms quoqmfenttt, <n Pltntj tamtn kttio- 



nemhilmmatjyVtnei^Hermok.rS . ) Sicalexperuenit adoftrea,echinos , vrticas, cammaros,mul!orum io- 



cinera,innumerisquegeneribusadfaporemgula;ccepitfaltabefcere. H^c obiterindicatafint defide- MaJJarim. 



rijsvitae,&ipfatamennonnullivfusin medendo,Hucvfque Plinius.Garum fanies inteftinorum pU Hdme. 



fciumeft. halme ( «au^ ) vero muries 8c falfugo pifcium inueteratorum : hoc eft,ius falfum in quo ier~ Mtirt * ■ 



uantur,quamvulg6falimuriamappeilant, Mairarius. Pluradealeceleges fuprainelemento A.Smari- & * limuna ' 



dem pifcem(quileucomenis,ideftmena albaetiam aGraecisdicitur ) e«rumeife vtfufpicer,nominis „ . , • 



cc • c • ,• ■ r> ' i i • "•' -S ' / ^ • xt i- r i \ RondeUtitts. 



arhnitasracit,(inquitRondeletius, Jcumpjrogarocerrus ( vtGazavertit , Neapoh vulgocerresno-, 



minantur,Venetijsgiroli>&gerruli)dicatur,&aPiinio&Martiali multitudmis numerogerres : 8c 



Antipolihodiegaron. Pr^tereaexhocpifciculooptimumfieri garum,experientiaquemlibet docere 



poteft.Efcombrisoptimumconricitur garum, Athenaeus.Ad faliendumaruem idonei funt fcombri 



garumq; parandum : quiaeorum caro facile conficitur,fpinis caret,vere pinguis eft.quse enim duta,fic- 



ca, macraq; funt, faliri ( ve/ /tquart adgarnm) commodenequeunt.Rondeletius.Garum eftliquamen ex 



pifce hTuro confedtum , C|lius Aurelianus . 



EX IANI CORNARIl COMMENTARIIS IN GALENI 



libros de compof. med . fec. locos , Degarojociorum ve/pnmario , & degari 



Jigmftcsitione & odoretn vnmerfum . 



GarumHifpanum calefadum per ftridlem inftillato, Archigenes ad aurium dolores ?pud Galenum 

 decompoCmed. fec. loc.libro^.cap.i.vDiCornariusin Commentarijs: Garum Hifpanurn ( inqu-it) 

 hicArchigenesappellat,quodinMAfclepiades fpciorum,itemque Nigrumvocat. Hocenim ex om- 



$o nibuslaudatiilimum,&ingentisprecij fuit, efcomb.ro pifce.&hocipiumPliniusquoque pro aurium 

 medicamentoceiebrat. Adfa2torem&nomen.(fiu.evlcusdepafcendoproferpens)aurium,corripofitio 

 I-iifpanorumappellata: GarinigriquodRomanifociorumappellant:aCeti fcillitici, vtriufque fexta- 

 rium.meliis Attici fefquilextarium. ad denfitudinem iuftam coquito, &in vitreo vafe repofi tis vtitor, 

 Afciepiadeseodemlibro&cap.Hocloco(inquitCornarius ) exemplar Gra;cumhabet ictoov ,uUeu>&> 

 jtufAxi^A.iyo^cv o j -7:0 , ( nbfter.codex Bafileae cufus , faimoovj oxy porum quidem genus eile gari , quod 

 aliteroxy-garumdicitur,HermolausexColumellaarFert)fedfalio. nam vxrfovvu legi debet. Nulia eft 

 enim in Romanaac Latinalinguaocitori vox : veru garum optimum Hiipanum ac Carthaginenfe , So- sotiorU garZ. 

 ciorumRom^fuitappellatumznimirumquodganeones&guL-Ededitiiurcones , fociatim eo vteren- 

 tur,ipfumqueinmaxim.isdelicijshaberent.Pliniuslib.p. cap.17.de mullo loquens: M. Apicius ad Miratarj^ru 



40 omnemluxumingenio mirus.infociorumgaro ( nameaquoq; res cognomen inuenit ) necarieos prg- i 'i tt,rtm fi*** 

 cellensputauit. AtveromirumvideripoiTit, hodiegaropenitusexoleto, hocliquorisgenus, prcefer- Hm . ^J*" 19 



v r r 1 -r- 1 ■ r - r • & *■ 1 -* ' fo tt r ,-r P>eitc fuijie. 



timeicombropiice,obprscipuam quqinteriocioscapereturroiuptatem, Sociorumappellatum eile: l 

 quandofaneFliniusalias inteftinispifcium,cssterisque qua^abijciendaeirentfale maceratis id rleri 

 prodit,vtfitillaputrefcentiumfanies:qu^vtiqueresnon videturadeomagniluxuselTe: maxime cum 

 Plinius eodem loco ( lib. 31. cap. 7. ) florem falis appellari dicat,rem odore quoq; ingrato ceu gari : 8c 

 Martialispoetavnguenti odoremin gari fatorem corruptum olfadbu Papililibroy. epigrammatum 

 ait, his verfibus: Vngentumfuer, tquodonyx modoparuagerebat , Nunc poftquam olfecit Papilus, Q at „ m tmo 

 eccegarumeft. VerumeodemitemPlinij capite, apparethuncliquoremcertofaiiscondimentarijge- [*& condtmen 

 nerepre_paratumfuilFe,vtexeo&'iucunditas, & gular inuitamentafintqu^fita.Ec( Qm *qham>) quid ts.ri-.gew 



f° adeomirumfitgariitaexpetitumfuiileliquorem? cumetiam hoc noflro feculo,multa faifamentorum P. rj£ M rr '' 

 genera, apudSeptentrionales maxime, Scvltracitraque Oceanum magnum habitantes in delicijs fint, **'*'* ' 

 qua?mediterraneihomines,&fuperioradeo Germania,penitus nonexpetant, imo etiam faitidiinL', 

 Plinij verbahafcfuntdefale:Condituretiamodoribus additis,&pulmentarij viGem implet,excitans 

 auiditatem,inuitansqueinomnibus cibis,ita vtfitpeculiarisexeointelleclusinterinnumeracondita. 

 Itaeftinmandendoquaefitus&garo.ExhisverbisPlinij, velutdixi, apparet garum certo falis condi- 

 mentarijgenerepraeparatumfuiire. Ca;terumMartialispoetaexfcombri fanguineprimo , qile adhuc 

 fpiranseffudit,garumSociorum quodf^cofumnominatjconftare dixit in Xenijs. Garum Sociorum. 

 Expirantisadhucfcombridefanguineprimo Accipefjecofummuneracara^^/ chara ) garum. Qrnre 

 quod Nigrum hic appellat Afclepiades garum, idem eiTe videtur quod Martialis dixit fecofum , a colo- 



^o revidelicetcruorisappellationibusdedudis. VideturautemPaulus^Egineta lib./.cap. 59. hocipfum 

 garumTrfwT^ijhoceft.primariumjappellare^reliquorumexalijspifcibusrefpeClu.namad infinitum 

 garigeneracreuiiTe Plinius teftatur. Diofcorides non pifcium tantum , fed etiam carnium garum dixit. 

 Democritus apud Conftantinum Cqiarem locuftarum quoq; garum dixit,tanquam gen^ralem muria- 

 rum nomenclaturam , quae poftea tamen fit ad certum iiquorem contra<5ta,ex fcombri videlicet fangui - 

 ne,&certofaliscondimentarijgenereconftantem.adiecl;£eq;certaepofteadiftinguendigratiavoces,vt , 

 fcilicet Hifpanum , Nigrum, Sociorum,Fe.cofum , & Primarium vocaretur. Conitantinus certe Cae- J 

 farlibriio.deagriculturafine^otoi-riov ^oc exthynnohabet, fic appellatum quod vnacum branchijs 

 acinteftinis thynni,etiam cruor faniofus ac fanguis ( vndgmmimm coltifniger acce-kb^vt tdem fii Nigrw, u £u i mtn , 

 h.Langius) fale condiatur, ita vtex his omnibus emanans iiquor garum hajmatium appelletur , Quo 



Ii x loco 



nere 

 araittm 





