32o 



De Aquatilibus. 



Xiphias pifcis eft cetaceus , aliquado decem cu- 



bitorum magnitudinem attingens innoftromari, 



roftro mucronato , maxilla fuperiore ad duorura 



eubitorum longitudinem accedente , valde dura& 



oflea,gladij figuram referentejqu? ob id :j$& dici- 



tur, id eftgladius, vnde totipifci nomen. Inferiore 



maxilla breuifTima, trianguli forma. Dentibus ca- 



ret £/<£&£ , fed horum vice quatuor oifa oblonga 8c 



afperainpalatohabet. Oculirotundi funt &pro- 



minentes, ante hos foramina. Finnas habet duas 



a i branchias, in medio fere ventre vnicam. Magna 



aliam inmediodorfo,&:paruam non procul acau- 



da.Extremumcorporispriufquam caudaincipiat, 



latum&planum:incuiusplani medio erigitu:\tu- 



berculum,vndeincipitcaudacref.;eritfs!urisLg:i- 



ra,thynnimodo,fedlaticr. Reliquocoporeeftro- 



tundo, cuteafpera, fiacaudafurfumman.usduca- 



tur: fin contra,la;ui. Dorfum nigricat, iplendefcit- 



que panni fericiinftar. Venter candidus eftplaneq; 



argenteo & fplendente colore, maximein aqms. 

 lib.2. dehift. Branchias o&onas & duplices habet,tefte etiamA- 

 cap.iy riftotele. Internre partes esdern cum internispar- 



tibusthunni. 

 ** Carne eft longe candidiore quam thunnus , non 



infuaui, fedconco&udifficili, multumnutriente. 

 C&D ^ftateaboeftroitadiuexatur,quemadmodum& 



thunnuSjvtinterram &nauesinfiliat. Subpinna 



vero harret exiguum animal: quia ob pinnae articu- 



lurn cutis illic mollior teneriorque fit, faciliusque 



illincfanguineexugerepoffit: &ita tenaciterhae- 



ret,vtnullacorporisagicationepofIit excuti. Ro- 



ftroxiphia?tantuineftrobur,vteo naues perforen- 

 Lib.32.c*p.2. tur.Trebius Niger, vtrefertPlinius, xiphiam,id 



eft, gladium roftro mucronato eife tradit,ab hoc 



nauesperfoifasmergi inOceanoad locumMauri- 



tania?, qui Cotta videtur non procul a Lyco (Lyxo, 



Vuottonus, alias Lixo) flumine. 

 *■ Pifcem hunc maxime pertimefcunt pifcatores 



noftri: fi enim in retia inciderit , roftro , fummaque 



vi omnia difrumpit, vt multo pJusdamni adferat 



quamlucri,quodexeiuscapturafperare poflic. 



COROLLARIVM. 



A Gladiusnoncetuseft,fedpifciscetaceu£. Grxch 



"*'''' xiphias dicitur & inflectitur, vt JEneas: no xiphius, 



vtlupus , ficut recentiores quidam imperite vfur- 



pant: quanquam in Hefychij di&ionario, inquo 



innumerafuntcorrupta,legitur:H!4>/«<,»^v?OTi«-, 

 ^aSwA©- ,|«p<flf iyioiuK , Apud eundem pro :. fcribi- 

 tur etiam <rn. <rK«pioKpro ^cpixc. 2x./<£©-, |/cp@- , of ^tfy/ 

 TiiyXs&esch&VyCcfcQi 3'7nTHoii$olov. Athenaeus quoque 



exEpicharmoracpiWnominat. ^£lianus deanimalibusi^.^.exMeffcniaMenandrihos verfusreci- f 9 

 • \L'olv pi jqi/jjf ,>p« jraiJjVjtc rkv yjjkluj Attuotcv , uavip kx7aiu>V9[aov Q<rou 3 Q*i\,<{2^cf.<pii>u)v TtsovfycplxKiwU» 



Gladii, alias 

 canes dtfti. 



tat: 



Galeott. 



Verfus quidem poftremus apparet corruptus. kvrx o% ixfivdot o-kotxaov wlg^ y-eu^uum &iA<p7- 



volqr -, Kvvou;T. 3 Kjuei wSi (xei(pve*.y<n Kijioc 3 Homerus Odyffeae m, de Scylla. Thynni (inquitPolybius, 

 vt Strabo recitat libro i. ) cum gregatim praster Italiam a&i elabuntur, & Siciliam attingere prohiben - 

 tur,inmaioresincurruntbeliuas, vtpotedelphinos,canes,aliofque cetaceos pifces. Ex quorum ve- 

 nationegaleotas,quos &xiphiasaiunt, &canesnominari, (x\ ^ tiQioK Atji<Jty ?j&, kiwck (peco-i 3 Srabo, *« 

 ^£i<ptte<poio-- 3 '^KtweKxoiA£cniv 9 Euftathius )pinguefcereferunt. Latinusinterpresineptius h^ctranf- 

 tulit. ScribiturautemGra?c^^A£ww, vtx^i/sj??, primainflexione parifyllaba. Quanquam Maffa- 

 rius galeos etiam in redo proferri putat, vnde genitiuus galeotis formetur. Huius pifcis ( inquit ) Pli- 

 niusmeminitlibro xxxii. cumdixit : Nihileftvencnatiusvfquamquaminmaripaftinaca,vtpo- 6"« 

 tecumradioeiusarboresnecaridixerimus.hanctamen perfequiturgaleos, idem & alios quidempi- 

 fces, fed paftinacas praecipue. Nam & Oppianus trygona, id eft paftinacam : & xiphiam , hoc eft gla- 

 dium, fiuegaleotem, diras pugnasinterfecommitterefecundoveluminetradidit;quodquidemretu-> 

 limus, vt errorem Sipontini, aliorumque refelleremus. no enirn galeus, hoc eft muftellus, fequitur pa- 

 ftinacam, & alios pifces vt ait Plinius , cum fit generale, non ipeciale nomen, vt autor eft Ariftoteles & 

 Galenus: fedgaleo-, quemxiphiam fiuegladium vocaiidiximusinhodiernumdiem Grascis xiphiam, 

 &noftrispifcemfpathamcognominatum,Ha:cillc. quiinhocfallitur quod Oppianum fcribit libro 

 z. pugnas inter paftinacam 6\:gladium meminiife, cum is fimpliciter, Scgladio 8c paftinaca;, vtrique fua 

 armanaturameifelargitamdicat , huic incauda,illiia roftro, vt in b. recitabimus. Mihi fane re- 



ctus 



