DeGladio. -Lib. IV. 383 



Rondeietius & Bellonius tradiderunt, non eft obfcurum: nam & internae partes eedem ei funt: & eau- 

 ^a fimiliter Luna: crefcentis fpecie: & zeftate ceftro vtthunnus diuexatur. 

 XIPHI^ ROSTRI DESCRIPTIO ACCVRATA, AD SCELE- 

 tofiy Io. faio mtd^cv Angto au?hcre 3 in epitfola adnos. 



Xiphie pifcis fummam roftri partem,que gladio fimilis eft,ad naturale roftrum depinximus induftria 

 loannisBettinobilisapud nospi&oris.Imaenimroftripars, oculus,&reliquumcorpus vetuftateab- 

 fumptafunt. Parsillaroftrifuperior, totaofleaeft&dura. Siccaetiamnoftraeft. Superficiefuafumma 

 &:extimaleuiterafperaeft:intima&prona,la2uior. Componitur exduobusoffibus, auae abvltimo 

 fuofinemucronatoadcaputvfc]ueitaconiundafunt,vtvnumquideiretotoprocef|u videantur. Vbi 



10 adcaputperuentumeft,paulatimfediuidunt&diducunt.itavtfuperior parsad craniumconfjciendii 

 latius affurgat : alterum, palati os facit,rect-oque ductu a lato in acutum tendit, pari cum fuperiori lon- 

 gitudine. Mediumrictura& hiatumintervtrunque osbonafuaparteoccuparunt cerebrum atqueo- 

 culi,quaeiamvetuftatedeleta funt. Reliquumadhuc occupatinmodumcuneimateriaqua*damruf- 

 fa,cariofa,pinguedinequadam vncl:uofa,etiamintantavetuftate,mediomodofehabensinterdunim 

 &molle, friabilis, ita vt digitis facile deteratur, materiei illi cariofae,quae i» falicum putrediue viiitur, 

 monabfimilis, iutertextis quibufdam membranulis continentie, caufla. Aque & eapartequafefmdere 

 ©ccipiunt, offi fuperiori incumbit media fua partealterum os tenue & mucronatum , eo modo quo va* 

 ginis gladiorum incumbit alteraad cuitrum excipiendum vaginula. Ab eo raucrone ad extremum ro- 

 ftrumjin mediolatitudinis fua; fpatio, fulculus quidaeft,vti in multis enilbus ferreis videre eft. vtrinqj 



xo eiusfulcijleuiterinfummodecurritadvltimumferemucronemalterfulculusjfednonitaalteimpref- 

 fus autexcauatus vteft medius ille. In ihtimafeu pronafuapartefuturamquandam habet,in mediala r 

 titudine per omnem longitudinem fe attollentem. Confpicua tamen hxc non ita funt, niii in ficco ro- 

 ftro,propter5TE?^sfr: &cutem,quibusobducunturadhucxecentia, vtinhocnoftro quantumuisficco 

 quibufdam 111 locis, maxime vbi fe diuidit, apertum eft. Gladius ipfe fine pelliculis, colore eft obfcure; 

 pallido. Vnde tamen diuifio illaincipit, femper eft nigrior vnctuofitate materia?,qua; in ipfp ri&u mter 

 os vtrumquecontinetur.Longumeftosilludnoftrum(quodpamixiphia?roftrum videtur effe ) ji fme 

 adfummumcapitis,pedestres&femifiem.Sedadhiatum(quotenusgladijarmatihominisrefertfigu- 

 ram) pedes duos, palmos tres. Pendit libras tres, vjicias duas, ficcatum iam & annofum. 



Xiphias Opp. inter pelagios piCces numerat, vt Ouid. quoque. Vide etiam fuperius in b. circaprin- C 



30 cipium.Rarolitusadeunt, Vuottonus. Capiunturinmari&Danubio 3 quod &falfa& dulri aquade^ 

 lecientur, Aelianus. Acdurusxiphiasictunonmitiorenfis, Ouidius* 



Quantavi&pifcesinfeftet, «Sc roftrum in naues adigat, leges inferius, hocins. iliudino. Gladij&r 

 thunniagitanturafilocanis exortu^hictantodoloreinfeftat^vtnonminusinterdumjquamdelphinus 

 cxiliant.vndefit,vtvelinnauigiafsepenumeroincidant,Ariftot. Animaleftparuum, fcorpionis effi- 

 gie, aranei magnitudine, &c. vt di&um eft fuprain Afilo in a. elemento. Sub canis orrum afilum circa 



{)innas habent: alio autem certo quodam tempore, etiam in capite, Euftathius in Odyifeas X.Idem m^- 

 umOppianusfecundoHalieuticorumeleganterdefcribit. 



Ex Aeliano fuperius retuli, (in b. ) quc»d in efurie roftri fui incurfu, non pifees mod6 interficiat , ac JJ 

 voret: fed magna etiam cete propellat & vlcifcatur. Cetus quide aut balama ( der Wallnfch ) agladio tan- 

 '40 qua/n hofte capitali fibi timere, accolar Oceani Germani referunt. De galeotis aut galeota^ potiits pu - 

 gnacumpaftinaca,legequasfu'prainA.annotauimus. Xiphiasbalamam confpicatus vfque adeometu 

 confternatur, vtgladiumfuuminterram, autfaxum, autobuiumaliumquemcunque vadi (fundi) lo~ 

 cumimpingat, &itacapiteinfixofecontineat f Balamavero truncumautaliudquidpiameireputans, 

 negligenspr^ternatat.Solaeautiemmasnideseumconficiunt eoqu^dpellemtenuiffimahabeat.namcii 

 viderinteum, adproperant &exedunr, Oppianiparaphraftescapite47. Retulit loannes Marius Ca^ 

 taneusNouarienfismultarumnotitiainfignis,quiLocrenfi inlitore xiphiarum pifcationi interfuit, 

 eostantaeffeingenijdocilitate,vtGraecanicum fermonem quo illemagn^ Grecia* tradtus vtitur, ab 

 Italicodiftinguere videantur : idque admirandisargumentis deprehendi , quum Gra?cas voces mini- 

 me reformident, ad Italicarum vero fonum repente diffugiant, quod complures Brutij teftati funt, 

 5oIouius. , t £ 



Iftri confluente per hyemem glacie aftricta, pifcatores alicubi ea perfracta veluti puteum excauant : 

 vbivtinftri&afcrobecumpermultialij pifces facile capiuntur, tUmxiphiaSquinecdumconfirmata 

 aetate,necconfirmato roftroexiftit, (^^^teu,d»\iS7ruuiyx£, ^*t» t£kwt?ou t£ <n&j.t-w?nc/liv due g®-, ) 

 Aeiianusi4.i^. Polybius(vtrecitatStrabolibro 1.) Vlyflis errorescircaSiciliamcontigifle coili- 



I^eindeladomanutelo^^u^^^^c^^/^kOvulnus incutit.Tueuulfafmecufpidedecorporehafta, 

 quodtelumfaneefthamatum(^y*«^«^^^K»^oe«i^;&cuihaftilelaxius 

 eadem cufpide alligatus eft funiculus longus, quempifci fauciato relaxat, donec agitatus fuftugiensqj 

 laifetur. Tuncinterramfubducunt,autintrafcaphamaccipiunt,nifiprorfusimmeufumcorpus exi- 

 ftat. (^odfietiam inmare telum excident,haud faneperk^ ^ 



pacl:um,ade6 vt quernagrauitate demer fum,deinde in fublime relatum facile poffit apprehendi, Con- 

 tingit autem interdum & remigem in fcapha ( 24&T*<rK#<ptXcv, id eft per fcapham >propter magnitudi» 

 nemgaleotarumgiadijvulnerari,"&quodvisbeluasvelutiapri(o-u*y^^')ht, & fimiiis -fere venatid. 

 Talibus ex rebus quadam conieduracolligi poffe, inquit Polybius , Vlyffis erroremdrca Siciliam fe- 

 cunduni Hpnierum fuiue, quoniamhLuiufmodi venationem.Scylla? adtribuit, quaj Scyli*e>m<5hu 



viitata 



