3^4 De Aquatilibus. 



tsippimm. vfitataeft. Et ex ijs quae de Charybdi memorant, que. freti illius periculis fimilia funt, &c. Oppianus 

 libroj.Halieuticorujxiphiamcanicetiamhamiscapijlicetnullaeisinfixafitefca.nudusenimhamus, 

 nec occultatus alinea dependec,duplici recuruus vnco. Supraeum verb,mollem aliquem pifcem e ge- 

 nere alborum, palmos (paleftas) circiter tres fuperius, fummo labroartificiofe alligant. quem dum in - 

 uadens xiphias vorat, partes eis aliqux delabentes circa hamum inhaerent, qmas ille dolo non animad- 

 uerfofimiliterdeiioraturuscapitur&extrahitur.PorrocircaTyrrhenummare.Maffiliam&Galliam, 

 vbi ingentes xiphie. reperiuntur,pifcatores nauiculas ipfis pifcibus tum corpore tum gladio &mucro- 

 ne rollri iimiles fabricant. Illi alios fui generis pifces videre fe rati, non refugiunt,donec a cymbis vn- 

 diquaque circundati fufcinis feriantur , adeo vt effugere nequeant. Fit quidem quandoque vt l • 

 gladiofuo beluanauim penetrando perforet, tumpifcatoresillico fecurimaxillaseius confringunt, 

 & nauim' perforatam clauo obturant, ac pifcem viribus def e&um extrahunt. Quin etiam iinuolis 

 retibus lnclufus aliquandoxiphias capitur ; & ftolidus oblitusque roboris fui admaculas trepidat,nec 

 audetappropihquare. itaqueadlitusextradicaput ciauisautfudibuscomminuuntpifcatores, (Ataui 

 contrariurmAehanm & Rondelettw tradunt, Qifia-n &« Ld.ofHmmopere foi <timere^iUodfiin*ettatnciderttJumm*\ 

 viommadifrumpat,) Hxc Oppianus. Hippuro iuli & xiphia: inefcantur, Idem. Cum thynni drcumreti- 

 ti tcnentur Neptuno malorum depulfori pifcato c$ votafaciunt, ne gladius pifcis , neue delphinus in 

 captiuorum numero iit. nam fepe ftrenuus ahquis gladius, lacerato reti thynnorumgregi irretito adfe 

 exuendum ex laqueis facultatem dedit, Aeiianus de animalibus if . 6. 



XiphiannOceanoIndicointantam augentur magnitudinem, vt validiffimis roftris Lufitanarum 

 nauiumlateraadfefquipal;numaliquandoperforarint,Iouius. Retulitmihi quondamamicus,virdo- 

 ftus & fide dignus, affinem fe habuiife, qui cum in Syriam nauigaret, natantem iuxta nauim hominem * ° 

 viderk mediumab hoc pifce roftro difcindi. 

 F Gladiuspra?pinguiseft,&adipemhabetindorfoinftarporci, Albertus. Ego etiam pinguifTimum 

 velad faftidium efle audiui. Xiohiaj bonitate & pretio filuris (fic fturiones vocat,non redte) ferme funt 

 aequalesjouius. Etrurfus,ThynnipariteracXiphisequumceftrumpatiuntur,veluti noxij damnan- 

 turmenfis. Salfamentis cammendatiilimifunt, Maifarius.Xiphiaspifcis eftmalifucci,&multarum 

 fuperfluitatum, difticilisque conco&u, ac naufeam arTerens, & propterea ab hoc edulio prorfus abfti- 

 nere melius eft. At fi quis nonnunquam eo vci velit, acrioribus condimentis vitiaeius emendet,vi- 

 numque fuperpotet & valde vetuftum & tenue,Symeon Sethi. In fruftra fecatur xiphias.carnem habet 

 aridam.concoquiturdirnculter, fedplurimumnutritfi recle conficiatur, ficuti & caeteri grandiores 

 pifces omnes, vt inquit Mnefitheus. In cibum iinapi conditur.eft enim fapore ingrato, virofo. eius ab - 

 domen caJteris partibus prefertur, Vuottonus. Xiphia: crudos humores generant, Pfellus. ' * • 



Kotv frafl^w-sry; aw^ci u.iAMPja!^@- <mt3yjocu'n t Archeftratus apud Athenamm, 

 H. a. raAirJrv etiam ftellionem, aliqui felem interpretantur. Vide in Scellione a inter Quadrupedes oui- 

 paras. Item Galeots dicebantur vates quidam in Sicilia.lege ibidem H.a. #*£/<«• etiam comet? genus eft 

 inmucronemfaftigiatiPlinio, Theon? <p>5<p.^3vappellat. s<<J>oft&Wos,ideftenfiforme,velpctius7<W>©- 

 %i<pQei$w id eft cartilago enfem referens, in fine fterni, hoc eft offis medij pecloris, a me dicis appellatur. 

 Deriuatiua quidem nomina rerum in i?x non pauca vfitata funt, vt ab Jy^o-, i«vQ ? c , Jyjfit^ sei,i.<W 3 deho- 

 minc natura pallidi aut rubicundi coloris : fic a £/<?>®- |<$/«<.Trcbius eft in Oceano qui duro naues per- 4Q 

 ,foratroftro,Obfcurus:fedineptiffime:cuml?liniusaTrebioNigrohocdegladiopifcetradireferat. 



Epitheta. t?A>up(§r ij^ii , tycoawp&j Oppianus. AWrj^^py*"^'^ ldem de xiphijs circa ma- 

 re Tyrrhenum. 

 e. Caputxiphispifcisfuffitumcummyrrha velutdaimoniacosfacietadorantcs. Tuautemnarestuas 

 vngue vnguento valido, & nulio modo fies rabidus vel infanus, Autor Koeranidum lib. i. 

 Xipbias UpU. lnxiphialapide, ideftfapphiro, fculpeaccipitrem, &fubpedibus eius xiphiampifcem : & reclude 

 XiphtuherU. f UD lapjderadicem herbx, (xiphij, tdtftgladioh, ) & habe. hicannulus eft caftus , quem fi habueris circa 

 te, in oraculo videbis quicquid volueris. Et fi pofueris eumin animali vel idolo aliquo,oraculum adec 

 deomnibus rebusquasvoluerisfcire, Idem. 



GladiusforjteautgladiocognatuseftTiBVRONvspifcisjdequoPetrusMartyr OceaneaeDecadis /* 

 Tt uronua. tcrt jgjiii, ro g p fi c f cr iiji t: Bainoaprouinciaeft(nouiOrbis,)inqualacus eftfalfus& amarus. Putant 

 autem eife amplas adeo profundafque cauernas eius, vt e mari per eas magni etiam marini pifces emer- 

 gant: inter quos pifcis quidam ab eis didus Tiburonus, qui hominem in iclai dentis ( vtradtus rottri ) 

 iecat medium & vorat.In Hozamam vrbis primari^ fluuium e pelago afcendunt tiburoni,& multos di- 

 lacerantexincolis:praecipuequi fenullo padoabftinent, quin quotidielauandi gratiafe immergant; 

 fiuuio. EtpaulopolbTempeftacesinhoclacuexcitatatjTiburonumlautaconuiuiafunt. Sed&alius 

 quidam noui Orbis pifcis cetaceus eodem nomine didus videtur, de quo fupra leges in Cetis diuerfis» 



$>E GLANIDE, RONDELETIVS. 



%Alttramicommptfcu barbati, ifttam tgp olim ad%pnddetium mijit hk nonpofm % * ° 



in Silttro eandcm meltut exprejjam cxhtbitHrw, 



A 



T\ o . 131 ^^ 8 ?^ ^ 1110051 ?^ 6 ^ 111 ' 1111161111 ^ 11101111 * Glanidepifcemnon eife, Cedci perfimilem: 

 1 J qualiseftquemhicexhibemus, capite crafTo&magno, oredentibus armaco. qualem abono& 

 docto viro figuram accepi, talem exhibeo : (^tquimprtmts libru t vbtde manjuetudineptfctumajrtt, G'anosfi 

 inauttvtd'Jfs stdmanum vewre: )neccertialiquid ftatuo: nunquamenim temeremihiiudicandum, &af- 

 firmaudum aliquid ftatui de ijs pifcibus quos neque Yidi,ueq; diifecui.Pifcem ali um pro Glanide vfur- 



pant 



