428 De Aquatilibus. 



Prqaratio. Sanguifugaepriurquamapplicenturpervniimferediemcolligenda2funt,&conftri£tione( conuerfo- 

 ne capitu earum adwfertordyTlellHnen/is.videne potius dicendnm , comprejfione corporis earum^HA velMiemulgfatur 

 contentmmmfHccus) faciendumeftvt euomant, donecquodinearumventribusinefteffluxerit, fiiieri 

 poteft.deindeparumfanguinisagniautalterius rei ( ammalit alterins^ut laclu ) ipfis obiici&t\ir , vt inde 

 nutrianturantequamadhibeantur, Tumcomprehendanturfpongia,autaliquofimili,vtvifcofitas & 

 fordesearumabrWgantur.Locuspraetereacuiapponentur,cumbaurachlauetur, & fricationerubifi- 

 cetur.Demum cum admouere libuerit,in aquam dulcem proiiciantur , mundentur, & apponantur, A- 

 uicenna.Captae dimittantur die & no&e in aqua dulci,donec famelicae fint, & nihil in ventribus earum 

 relinquatur. Euacuandumeftautemcorpus lnprimisphlebotomia&ventofis: deindefriceturmem- 

 brum infirmi donec rubeat,& fanguifugae iterum apponendae , Albucafis. Adhibentur corporibus,vt 1 © 

 fuperflLium fanguinem exugant.Sed quia etiam venenofa aliquando fugunt , & timendum eft ne vene- 

 noinfe&ifint,priusinollanouapaucofaleafperfaefuntmaturandae , vtvenenumeuomant , & poftea 

 calido fanguine agni parum cibandae,ita quod eo afpergantur , & poft duas horas vel tres poft hoc cor- 

 pori apponendae, Albertus. Sanguifuga vrticis ac tribulis pungitur,vt venenum euomat : fcilicet quod 

 e beftiis,vt bufonibus,aut ferpentibus aquaticis hauferit , Author de nat.rerum.In canna tum haemor- 

 rhoidibusjtum aliis venis locisque,commode apponuntur.Trotulalocumprius vinolauat , cui haere ■ 

 redebent. 



Vttibmtitu Vtlibentiusadha:reant,locuslutocapitis(^Wy^ Auicen- 



adb&reant. na <jj detre&ent mordere & fugere , afpergatur locus fanguine recenti : aut fige acum inlocis,donec e- 



manet aliquid fanguinis:quem vbi fenferint admotae,ftatim adhaerebunt, Albucafis. Sanguine velpo- 2 © 

 tius lacte locus madefiat, Amatus Lufitanus. Adhaerent etiam cauda,non fugunt tamen vt vix queant a- 

 uelli.In aquacalida,(tepida,)& tempore calido,citius ad fugendum fe applicant,Ineertus. Dum mor- 

 dent .& fagunt,dolor quidam,fedexiguus fentitur,tanquampungant fimul & attrahant. 



Vteadant. Cum eas cadere volueris,infperge eis parum falis,aut cineris,aut baurach,aut fetae combuftae,autli- 



lii,aut fpongiae combuftae,aut lanae combuftae, (aut aloes tritae, Albucafis, ) & cadent , Albertus. Sale 

 multo afperfo,ftatim remittunt, Albertus. Violenter reuellendae non funt , ne capita aut dentes in vul- . 

 nererelinquant.faleafperfo,velirroratoacetodeciderevidi: cumcinisfruftraafpergeretur. Audio 

 poifeetiamremoueripiloequinojinterosfanguifugae&cutemdiftrido. fed modus hicminusplacet. 

 Cum iam repleri fugentes incipi unt,emittunt primo humorem quendam phlegmaticum,albicantem: 

 quofcilicetipfaenutriebantur.pofteareplet«cadunt.Deciduntfatietate,&pondereipfofanguinisde- $ o 

 tra&ae,autfaleafperfae. Aliquando tamenadfixarelinquuntcapita,qu?caufavulnerainfanabiliafacit, 

 & multos interimit,ficut Meflalinum e confularibus patriciis cum adgenua admifjfiet.Inuehunt ■ virus 



caui^rui- r e m edioverfo,maximequeruff3eitaformidantur.Lrgofugentiaora(fichabenteditionesPliniivulga- 

 t3e.maIimfugentiumcaudas(forficibuspraecidunt,acvelutiiiphonibusdefluitfanguis,paulatimque 

 morientiumcapitafecontrahunt,necrelinquuntur, Plinius. Si velimus hirudinesappofitaseafdem 

 fubinde fugere vt non decidant,donec nobis iamfatis fuxiflfe videantur : caudas forcipe incidere ( 4>«- 

 Ai£«» mg x ? ^,amputare,quam incidere,potius verterim(oportet , vt Galenus vel Antyllus monet. De- 

 betautemabfcindicaudacumiamfugerecceperunt, (quanquam memini caudas iamfugentibusfe- 

 dasvidere,ipfasquemoxcecidiife,fortequodiamfereplenaeeirent.quarediligentiushocconfideran- 

 dum,)nonantea,neapprehendererecufent.earefe&adumfugerepergunt , faepiufcule digitispertra- 4° 



&andaefunr,vtnonrepleantur&fanguistranfeat. 



Sineceifariaeftiteratiofanguirugarum,mutareeasoportet,fipluresfunt,Albucafis.Acetoperfufae 



aut fale afperfa3,poftquam remoueris aut ceciderint,fanguinem reuomunt. 

 jipothrapia, Confultumeftpoftquam cecidere,cucurbitulamlocoapplicari, &defanguineIoci parum detrahi, 

 }oftqu*mce- vtm0 rfus earummalignitas(/fy«<£ >tf)remoueatur,Auicenna.Cumimpletaececiderint,optimumfuerk 

 aderint. CUCU rbitulam adhiberi,fifieripoterit.Sinminus,vtfilocus anguftioreft,abluaturaceto , deindeaqua 

 multa,&fricetur,&exprimatur,Albucafis. IubebatGalenus eucurbitulamhirudinibusremotisap- 

 ponere,& locum per fpongiam fouere , vt fi quid ab illis venenofum reli&um eifet tolleretur. At no- 

 ftrae hirudines nihil venenofi habere videntur,quamobrem ifta negliguntur,Mundella. ^ 



Modut detra- Cumcecidenintiamplena^permittunteasaliquiin vafequopiamfanguinem reuomere, vt appa- 

 hendi fangui- reat quantum fuxerint : &nifi fumcere videatur,admouent denuo , locuminterim aquamediocnter 

 »«• C alidafouentes,nefanguisdenfetur,vtrurfusfugerepoiTint. Sedquoniam vulnufcula multopoftet- 



iamfluuntjplus.minusprodiuerfiscorporumconftitutionibus, nonfatis certo exeaquamrevomue- 

 rinthirudines copia,modus coniicipoteft. 

 vtUmuUto- Sanguisetiampofteaaliquandiufluit , praefertimfiparumipfaefuxerint. Qupdfifanguisnoncon- 

 hibeatar. ftringatur,gallae combuftae,aut calx,aut cinis,aut tegula laeuiflime tnta fuperponatur , aut alia ex eis 

 qua^ fanguinem conftringunt, Auicenna.Si nimius fanguis profluat, zegi tntum lnfperges , aut gallas, 

 &fimiliaillisexftypticis,donecfedetur.Autponanturfuperlocummedietatesfabarum excorticata- 

 rum,& dimittantur donec adhaereant fabae in loco.nam fanguis fiftitur hoc modo, Albucafis.Sanguifu- * o 

 gaeinteftacombuftaecinisimponatur,Albertus.Poteft&bolo Armeniafifti , vel aloe cum aquarofa- 

 ceaapplicata.Ego vnam aliquando cum appofuiifem manui experiundi gratia, & mox fale mfperfo re- 

 mouiflem,per horam vnam poftea fanguis effluxit,fed parum &guttatim. Aegroto cuidam ex crure tu- 

 mido & vlcerofo hirudines aliquot adhibui,craifo,corpulento & multi fanguims homini.fiuxit autem 

 per biduum fere poftea fanguis e vulnufculis,& bene tulit.Mulier qua-dam cum nimis multas(circiter 

 XX.)hirudinesadmouiifetcruri,doneciamplenaecaderent ( nefciebat enimmodum afperiofale eas 

 pellendi)&fanguisetiampofteaaliquandiucopiofusfluxiifet,inmaximamdebilitatem&penculum 



incidit,cruretamenpoftearneliushabuit. 

 vhiadhibe* Quauispartecorporisadhibentur , venisetiammagnisprovenjefe&ione, in manibus, pedibus, 



nntur 



