728 



DeAquatilibus. 



vt m Maltha monui. TZtnlhf, ^lyouvou , tt§ »574?, Epicharmus in Nuptiis Iu- 

 nonis. vnde apparet duplicem huius nominisapudGraecos inflexionem 

 effe,vt a re&o *■? »575- genitiuus fit vel ^rf ms»®* vel <&$(&$<&. Phyfeter pro a- 

 nimaliapud Ariftotelem nunquam, fed priftes nominatur. abOppiano, 

 i£liano&$uidaphyfali(phyfeteresinterpretor) & preftidesfimul inter 

 cete nominantur : &pro diuerfis eos habuiffe has beiuas , obiici mihi po- <^3)))|| | | 

 teft.quodvtconcedam, nondumtamenprorfuseueriaeftfentenna mea, "T\\i 1 £ 

 quaphyleterera preftidi vel eandem vel omnino cognatam effe belluam ^J^lj | £ 

 dixi.Suida:nullaauthoritashisinrebus.fua huiiismodi fere ex.<£liano& ^J^wl 

 aliis tranfcripfit : ^lianus & hic&alibiplerunque inhisqujead pifcium 

 hiftoriam pertinent , Oppianum fequitur. itaquetresillinobisoppofiti<^nriJi? 

 authores ad vnum redigentur Oppianum : cui non inuitus concedo de 

 parte fententiae meas : partem retineo , cognatum duntaxat cffe preftidi 

 phyfeterem:&forteplusquamcognatum, vtphyfeter in Galhco Ocea- 

 no,non alius quam Indico preftis fit : qu6d & Piimus fere innuit , his ver- 

 x bis : Maximum animal in Indico mari pnftis & balacna eft,in Galiico Ocea- .«--r^Mfl 

 nophyfeter,&*c. E balamarum quidem genere phyfeteras effeRondele- 

 tius affentitur.quibus fi preftis etiam , vt raihi videtur,afEnis eft , non erit 

 cetus velpifcisille,quem roftro oblongoferraroquelongediflimilem ba- 

 lamispropreftidepingit. Verumhaecomniaexercendimemagis,&voca- 

 bulaqua?dam authorumque loca illuftrandi gratia , quam vt quicquam *■ — ^ ^f)M f % 

 prorfusafIererem,propoiui:&finemfaciam,poftquampaucaadhucexLa- 

 tinis authoribus de hac belua addidero. Qua: pilo veftiuntur,animal pa- 

 riunt^vtpriftisybaliEna^vitulus^Plinius.fedpnftis.bala^na j&aliaqusdam, "^--^))' ™1 ^ £ 

 licetanimalpariant,pilofanon funr.vt corruptus hicPlinij locus&emen- <-!^llW)| } 

 dandusfinquemadmodumRondeletiusoftenditinBalsna C. in maxi- 

 madignationeoperum e marraoreScopa:araricis,Cn.Domitij delubra,in 

 Circo Flaminio Neptunus ipie, & Thetis ,atque Achilles : Nereidesfupra 

 delphinos,chorusquePhorci&priftes,acmu<taaliamarina, Plinius 36.5- 

 Sasuas piftres,& aequoreos canes.Pxdo dixit,vt Seneca cirat Suaforia 1. 



tiunc (Auleten,& eius nz\\ts)vehit tmmanis Triton,& atrula concha 



SxterrensfreU : eui laterum tenus hifpida nanti 



Frons hominem prafert : inpnflm defintt aluus. 



Spumeafemtfero fub peclore murmurat zWd,Vergilius io.i£neidos. 

 E t al ibi : — -poflrema tmmani corpore prtftis, 



de S4yllamonftro.alias piftrix,ahas pnftes legitur. Priftes(inquit in Indice 

 fuo Vergiliano Erythraus,) beluse funt marinae. Dicitur & piftrix, piftricis, 

 perx.&r.poft t.Ciceronisaucloritate, quiin Aratumait: Andromedam^ 

 tamen exploransfera quaererepiftrix. & alibi , Sparfam ( Spiniferam jfubter 

 caudam piftricis adhaefit. Quatuor item aliis ex eodem loco recitandis te- 

 ftimoniis fuperfedimus,quia hsec duo fatis efle vifa funt,in re pr«efertim (vt 

 mihividetur) nondubia. Hocigiturfignumcccleftecetum Gra;ci,&vul- 

 gusaftrologorumnominat. Higynusitemapudnos piftricem : quam & 

 prifticem Pontanus in Dialogo,cui Aclio nomen eft,memorare non dubi- 

 tauit. Hanc eandem eife cum prifti,ex eo etiam facile eft intelligere , quod 

 Plinius nunquam piftricis,fed pnftarum (prifttumpotius in genttiuo plurali: 

 nam Pltniusfemper prtftes nominat) quatuor in locis meminit , earum con- 

 iuncla mentione cum balamis : qua; quia(vt puto)inter fe magnitudine fe- 

 re requantur , inde quidam , quod Pompeius ( Feftus ) libro 2.referr, Bal-e- 

 nambeluammarinam , ipfam dicunteilepiftricem, ipfumeile&eetum. 

 quanquamPliniusabalaenapriftas (priftes) femper diuerfas accipit. Quo 

 magismiror Nic. Perottum Cornu copia; authorem, eodem in libro pofteaquam eorum inepdas merito 

 fatisirriferat,quipiftrin,nonpriftimfcribunt:piftricemdicipoffenonadmittere.Abhuiusautebchizfi- 

 militudine priftim quoque appellauit nauim Virgilius.quare & naturse ferar,& naui fimul vnde appellata 

 eftjfatisfaciens , priftin velocem dixit , & immani corpore appellauit. ficut etiam alludens ad etymon, ( a 

 Seruio pofitum,) ait : fic ipfa fugafecatsquora priftis : Vt minus fcite diftinguat Honoratus, quum fcri- 

 bit,Seruius : Si nauem intelliges,ha2cpiftris,huius piftris facit : fi de belua, hax piftrix, piftricis. Sed bo- 

 neSerui,grammaticorumcorypha?e,Chimaera, Scylla,&Tigris,cumcademnominanauiumfuntapud 

 poetam,nonne voluit ea cumfuis monftris & beluis,aquibus funtappellata,in omnibus conuenire ? An 

 non ciim belua ha?c ex mari,vtapud Higynum& Aratum eft,pro figno in coslum relata eft ? nomen quo- $ 9 

 que,quod fupra ex Cicerone didicimus > marins piftricis retinuit. Quid, tot illaalia ccelo collucentia fi- 

 gna,quibus ipfum & pingitur & illuftratur : nonne ex terris in ccelum,prout erant earum rerum, quas fi- 

 gurant,nomina,fuftulerunt ? &c. Piftricem autem funt qui velint eam eife beluam,quam vulgo Capido- 

 lium,de olei copia,quod caput eius exprimentibus vberrimereddit,Hacl:enus Erythr£eus. Quoties Ara- 

 tusy.«T®-habet,aCiceronefempervertiturpiftrix,Perionius. Etferapiftrix Labitur,Ciceroex Arato» 

 Etrurfus: Neptumapiftrix Totnlatet Vergiliusquinto/Eneidos priftis pro naue quater dixit, inno- 

 minatiuo,genere fcemin.&femel priftiminaccufandi cafu. Deprifte belua mar. Polycharmus etiam & 

 Athenaus (non Toljcharmus,fed Epicharmut apud Athen<eum •%■$»&&( nominat tantum. apudtundem-vpv? 

 tnnquam pocultnomen non ettam helu<zj.egitur > quantum memini) mentionem faciunt. fic autem a fe&ione 

 vndarumappellatur (Seruio:fednullimv^erumauthortmtemumto.)Ccinditcnim mirum in modumfla* 



aus 



2)»'))| 



frj jtW^ 



4» 



5* 



