IO 



730 DeAquatilibus. 



Triftes cete efl,fiftttlam habet&flatim animalgenerat.Ariftot. 

 A B TN d 1 ceraceum quendam pifcem norunt , quem viuellam nonnulli appellant, qui iniuaui eft carnc,& 

 (F) Xcibo inutilis,mirabiliforma,maxime ob roftrum , quod valdelongum eft,oifeum: vtrinqueaculeatum, 

 raftri modo figutaque.eius aculei validifunt , & delphinorum dentibus fimiles,fed longiores. Os, cui in- 

 fixi funt,latum,tenue,cute afpera, cinerea. Huiufmodi roftrum mifit ad me Guinus Pifanus dodtor peri- 

 tiflimus. Vidi aliud Maflilia;,quod mercator ex longinqua nauigatione attulerat. 

 A Ego in ea femper fui opinione,beluam hanc antiquorum eife n% klu> : quam Plinius & Gaza non mu- 

 tatovocabulo Gracoprlftemnominant, vtdicaturowroT8T?/«Mdeft,afecando, ^fW fec~tor&ferra:& 

 cetaceus pifcis , aroftro fimili ferrse Ytrinque fecanti,idem forraife cum eo, quem Latine vno locoferram 

 Lih.p.eap.*s Plinius Vocauit. 

 cmttA Bello* Nefcio qua ratione impulfus autor libri de aquatilibus priftem calderonum vocetmam il anteriorem 



mum. capitis partem fundo cacabiperfimilemhabet , vt ille ait, qua parte jp&v» id eft, fecare dicetur ? nam ideo 



■sry Uvt nominatur,& a belux fimilitudine nauis oblonga di&a eft priftis.Vergilius ^neid.j. 



Velocem Mnefthem agit acriremige-priflim. Vbi Seruius : Priftis a fectione vndarum dicta eft ; 

 fcinditenim mirumin modum fluctus propter tenuitatem. Grasciautem vgiriv fectionem , ^lska, fe- 

 etorem dicunt. 



DE SERRAMARINA BELLONIVS.. 



Serram(vt Xiphiam,aut Gladium) appellauerunt antiqui cetaceum ac cartilagineum pifcem^magnas k* 

 interdum molis : cuiuscapitiquoddamvelutiroftrumadnafciturpet medium latum , mmucronemde- 

 iinens : adlaterainmultosveluti dentesvtrinqueferratum,inquoaXiphiapra2cipuediffert. Eftenim 

 huicplanatantum,&nullisdentibusdiftincl:aexcrefcentia.ProindeSerra,Indicoacmagnomarifrequens 

 eft,noftrislitoribusignota: imonequeantiquis , necetiamnoftrishominibus, prxterquam foloroftro 

 (quodarnercatoribus ifthue affertur) vfquam comperta. Id autem eftlongitudinis Interdum tricubita- 

 lis,fefquipedalis autem latitudinis , per medium plane cartilagineum ac flexile : afperiufcula,eaque fubci- 

 nericea cute contedum : ad cuius latera o£to & quinquagintadentes propemodum oifeos connumerare 

 poflis.SuntquiSerpentislinguamvulgariquodamerrorenominant. 



D E A L I O C E T O O C E A N I , QJV E M B E L L O N I V S 30 



Priftim-ptitzttGalUvulgo Calderonttm nominant. 



A Secundum aBahenalocum obtinet, qui veteribus Priftes , noftris Calderonus dicitur: his qu6d autc- 

 rioremcapitispartemfundocacabiperiimilemhabeat:illisver6,qu6dquemadmodumferpens,quiPri- 

 ftesdicituromniumfuigenerisferpentiumteretior , acpro longitudine corporis craflior fit : fic & hic 

 Calderonus inter caeteros fui generis pifces talis eife confpiciatur: omnino enimBalenam refert,nifi quod 

 corpore eft magis tereti,neq; ita oblongo. 

 B PriftesduopoftremisannisallatifuntLutetiam 3 quorumalternongentaslibrasgrauis 5 jopuloPariii- 

 no vamiit:alterFranciico regi oblatus,atque ab ipfo fui corporis cuftodibusHeluetiis difperius,permultos 

 infummamadmirationemadduxit. Huiusigiturpifciscum talisfitcutisjadeps.carclingua^pulmones, 40 

 eiusdemqueadeium, &vic~tumnaturas, vt Balasnamementiatur : nihil prstereafubiungerepoifum, 

 quodnoninBalamadi&umfuerit, atquein Orca & Deiphinorurfus expiicaturi fimus. Hoca Balama 

 differt , quod nullas praetenturas habeat,neque tam vafta corporis mole,nguraque fit magis tereti. Itaque 

 exfuperiorepicxuranouam aliquamapud te confingerepoteris,quam tibiproponas,Ha;cBellonius. 



Calderonum a Gallis dictum ( quem Gillius phyfeterem exiftimat , quSdplurimumaquaeeru&eT,) 

 Rondeletius hoc tantum argumento priftem elfe ncgat , quoniam roftrum ei craflius obtuiiusque (an- 

 teriorfcilicetroftri parsfundocacabiperfimilis) a Belloniotribuatur , quamvt eo aquas fecarepoflit: 

 quod tamen veterum nemo deprifte fcripfit. Alias igitur caufas quaercmus , cur non fitpriftes : ex qui- 

 bus vnaforte fueritmagnitudo, Calderononon tanta, quanta in prifte requiritur.alteraquod Calderoni 

 inOceanoGallicononinfrequentesfunt : priftinvero Pliniusinlndicomari maximumanimalfacit,in 50 

 Gallico oceano phyfeterem. Verum hae coniectura: potius quam validae rationes contra Bellonij ienten- 

 tiam funt : validiores tamen quam vnicai!Ia,quae vt Calderonum priftin faceret,eum induxit : nempe no- 

 menprifta; ferpenti commune, cuius formam quoque corporis teretiorem, proque longitudine fua craf- 

 fiorem , quam in aliis ferpenribus , Calderonum referre ait. Ego vero tale nihil quicquam a veteribus 

 frefterferpeni. proditum reperi : nec priftem ferpenrem vllum legi, fed prefterem. Prefter ferpens (inquit Wottonus) 

 aliusvideturquamdipias.hicfiquempercuiferit , diftenditur , enormiquecorpulentianecaturcxtube- 

 ratus. Huiusexemplumpra;clarumeftapud LucanumNariidiusapreftere perculfus. At ^£lianus , Di- 

 pfadem(inquit)audioabaliisprefteremvocari, aliis eaufonem , &c. deanimalibus^.51. Idemhbroi7. 

 cap. 4. quasfio-na&iymptomataabhocferpentemorfos fequantur , edocet. Bellonij iententiamam- 

 pliusconnrmaretnoftra,fedneQaquidemfatis:preftin&nomine&reipfaphyfeterem referre : &quo- ^» 

 niam phyfeter pra: caeteris aquas eru6tat,idemque Calderonus facit,poterit aut phyfeter, vt Gilliusputat, 

 aut preftis videri.Sed rem in medio relinquamus. 



Phytarvs apudPliniuminCatalogopifcium, libro^z.cap.vltimo, (vt Wottonus&Rondele- 

 tiuslegunt. editionoftraiotahabetin prima,)dictionemcorruptameire nondubito. nam & ab alio ne- 

 mine nominatut: & Grammaticinegantinduabusfyllabis proximisintercedentevocali, duasexdenfis 

 confonantibusfcribipoffe. Citharusquidemfuperiusabeonominatuserat:&hocinloconomenaliud, 

 fimiliter a p.litera incipiens,tra6tarionis ordo poftulat : vt funt,Pfygrus,Pforus,Pforopetalus,Pfen:nam & 

 ha;c pifcium nominahoc elemento initiali fcribenda,Plinius omiiit. 



Phyxicinys nominatur apudAthensumhbro ^.cum aliis pifcibus : $vZ'tw& oK&iWi <lmv& oa®-, 



«AdJjgiTil^&C. 



PtCA 





