De Purpura. Lib. II II. 769 



rant. 11011 dico vocem w^ichSSs ad rem ipfam non quadrare :fed vbi Ariftoteles eadepurpuravtatur, 

 non occurrit:& ii alibi vtitur,non aliunde tamen, quae recitauimus transtuht Piinius. Helicain purpora- 

 rum teftanuncupat Ariftot.lib.j.hift.anim. Theodorus orbem cuniculatim intortum : Vitruuius,in co- 

 lumnisetiamvolutam,Cajlius.Quoniamver6 fuperioribusadditPlinius:Pra?tereaclauatumeftadturbi- 

 nem vfque aculeis in orbem feptenis fere:qui non funt bucciuo,fed vtrisque Orbes totidem, quot habent 

 annos:MaiIarius Marcello infenfior,Liberatus nunc(mquit)eft Theodorus a falia calumnia Marcelii:qui 

 'in fiio Diofcoride vbi de purpuris ioquitur , eum reprehendit : quod vbi in Ariftotele , annos circiter fex 

 purpune vluunt,& fingulis ahnis incrementum eorum patet , per orbes , quibus totidem quot annos ha- 

 bent, conuerterat : non orbes fed volutasinterpretaridebuerat : non animaduerrenshomo nimis fciolus 



10 videri cupiens , quodita Plinius etiam hoc loco Ariftotelem conuerterat. quare Theodorus Plinium 

 Ariftotelis naeliorem quam Marcellum interpretem imitatus,orbes reetius quam volutas conuertit. 

 Namvolut£appellantur,qu6dcirculiiiueorbesilliinterioresvolutimcomplicentur, &abexterioribus 

 fafciola; modo inuoluantur & obtegantur. prima jianque voluta fiue plicatura integitur a fecunda , & fe- 

 cunda a tertia,& iic vfqueadvltimam:quemadmoduminvolutacapituliaVitruiuodemonftratacon- 

 ftat. At qui m purpuris orbes vocantur, omnes deteCfci funt , clauiculatim in faftigiatam longitudinem ex- 

 euhtes,nullo orbe ab altero volutim intecTo. fed vt ad rem redeam , ego potius cuniculatim , & cuniculi, 

 vnacum Hermolao legerem,tum ex Plinioipfo fuperius vbi de concharum generibus loquitur , (inqui- 

 bus magna ludentis naturas varietasjdicente cuniculatim,pe£fcinatim , imbricatim vndata : tum ex Arifto- 

 tele quinto de hiftoria,vt Theodorus vertit. Tempus ( inqult ) viuendi & purpuris , & buccinis longum: 



i0 annos enim circiter fex purpune viuunt , & finguiis annis incrementum eorum patet per orbes , quibus 

 totidem quot annos habent , tefta intorta cuniculatim in crepidinem definit. Et quarto de partibus ani- 



' malium: Quse ex turbinatis cuniculo in anfractum contorquentur. Eft vbi etiam clauieulatim,vt quarto 

 dehiftoria,duobus in locis,interpretetur. primo Facie dixit clauicula; buccinorum, fecundo , Mouen- 

 tur item eadem omnia turbinata parte dextra , non ad vertiginem fiue clauiculam , fed in aduer- 

 fum. Etquarto de partibus animalium : Continent quod papauer vocatur turbinata omniafua cla- 

 uicula. Sic etiam Hermolaus in Diofcoride libro fecundo,vbi ait:Cionia vocantur partes in feuc- 

 cino atque purpura media;,fecundumquas filiceioperimenticlauiculaeft. Caeterum exemplariaanti- 

 qua caniculatim & caniculi legunt.facilis corruptio quinta vocali in primam mutata, Hax omnia Maila- 

 rius. 



3° CaropurpurarumpenitusinGluditur,necvllaexparteconipiciturexceptocapite 3 ArIftot. Purpime& caro. 

 buccina promufcidem fiue linguam firmam , rorofam habent , adeo validam , vt ea teftas efcarum poffint Lingua. 

 perforare,vtafi!iatque tabani quadrupedum tergorapenetrant, Ariftot. 



Purpuras linguam habent pra^longam , femperque vibrantem : per quam potiuntur prarda quam afiTe- 

 €fcantur , Rauifius. Sepiae in mari.fanguinis vicem atramentum obtinet , purpurarum generiinfe&or ille fIqs. 

 fuccus,Plinius. Et alibi : Purpura; florem illum tingendis expetitum veftibus , in raediis habent faucibus, 

 &c. Vide infra in E.Purpuras Venetijs ( verba funt ex epiftola amici ) emi in foro viuentes , profluebat ad- 

 huc pulcherrimus liquor purpuceus 4 yt facile crederem expurpurarum genere has efle conchas. Trachali 

 muricum ac purpuras fuperiores [duriores) partes : vnde Ariminenfes maritimihomines cognomen tra- Tracbah. 

 xerunt Trachali , Feftus. Tracheli,Tf^MAo/,quinam proprie fint & dicantur in teftaceorum genere, 



40 Rondeletij verbis expofitum eft fupra in Perna fpecie Pinna?. Tfa^MA/a diminutiuum eft apud 

 Hefychium in ta^avtIvcu. Qucxrendum an ionia quoque vel potius Ktovta, ,eadem fint trachelis. Vide i e „j a . 

 fupra in iis quas Rondeletius fcripfit in G. id eft , inter remedia. item in Corollario noftro de bucci- 



* noB. 



Vnguis fiue onyx conchylij regumentum eft,ei fimilequopurpuraintegitur,Diofcorides. Sedex ^ rft/ ^ 

 purpuravnguisnominarinonfolet. DehocmultalegesfuprainConchylio,Rondeletijverbis:&non-^ rie . 

 nihil in Corollario B. Quoniam vero pharmacopolaj opercula conchylij , & buccini purpura: ue,non di- BUtu Byz,*»- 

 ftinguunt,& vtraque blattas Byzantias appellant,cumexpurpuris tantumproprieitavocarideberent:^. 

 quasdam hic ex authoribus repetita congeremus. Opercula hax vfu fubftantiaque non dirTerunt , fed fi- 

 gura:qu6ri ex conchyliis longlora, e purpuris (nimirum & buccinis) rotundiora fint. Vires quoque ad re- 



jo niedia minimiim differre verifimile eft,praererquam fi vngui odorisrationepeculiarequidattribuitur. 

 BlattaByzantia ingratidum vritur odoris eft,&caftoreum refert : vnguis vero odoratus , fuauem odorem 

 fpirat : quare & res inuicem diuerfas efle oportet , Fuchfius. at Rondeledus i.n conchylio aiTeritlua^gs- 

 nonmod6 fiiauiter, fedaliquandovehemenrer&grauiterodoratum Diofcoridifignificare:&vnguem 

 caftorei odorem referre idem Diofcorides & Plinius tradunt. Sed cur fuffumigio mofchato & aliis qui- 

 busdamadiiciunturapudAetium,fi eiusmodifunt? Andicendumnonexomniregionevngues beneo- 

 lerefuffitos: & eiusdemgenerisplures forfitanipecies eiTe, vt &laferis, longe diuerfo odore?Plinius 

 purpurarumcauumprooperculoearumdixit : Neruos pra;cifos purpurarumcauum, quo fe operitmt, 

 tufum glutinat. AbAcTuario & Myrepfo BAetTl^&BAaTl/opB^st^T^appeHatur. Eastatequafcribebat 

 Adtuarius blattam,purpuram Indieam : & blatteum , purpureum colorem , periti etiam authoresappel- 



60 larunt,RuelIius. Heliogabalus parauerat funes blatta,& ferico ,& cocco intortos , Lampridius. Galenus 

 Indici conchylij teftam inter oftraca ac teftaspurpurarum ac muricum generatim comprehendit. eorun- 

 dem enim vim habet:& prsterea fuffita, ab vtero ftrangulatas fceminas , & comitiali apprehenfas morbo 

 excitat,quodtamenetiamdepurpurarumteftis GalenusXI. fimplicium pharmacoruin tradit. Memi- 

 nit eius onychis Plinius quoque libr.22. capa.cum air : Inuenio apud quosdam oftracium,quodaliqui o- 

 nychem vocant : hoc fumtum vulua; poenis mire refiftere. At vero ab hac blattai barbara appellatione, 

 blatteus colorpro purpureo didus eft aFl. Vopifco in Aureliano,vbi inquit : Veftem holofericamneque 

 Ipfe inveftiariofuohabuit, nequealterivtendam dedit : &cum ab eovxorfuapeteret.vtvnicopallio 

 blatteo ferico vteretur,ille refpondit : Abfit vt auro fila penfentur. Libra enim auri tunc libraferici fuit. 

 Plinius blatteam colorem onychinum dixit libro 15. cap. 15. de piris : Signina alij a colore teftacea appel- 



Ttt lant: 



