3 E R A N A 



; Jxanis. 



MiVSTRI 



IIIL 



T A, (I D 



07 



G. Venenumsx 



*ti i&.remedta, 



E T YENEJ 



c&>~Bufone aqu£t:li ) Rondeletim. 



Ihter ranas (lint quas in paluftribus locis.& putri fceddoque 



II mo oppletis,& nafcuntur & viuunt , qua? paluftres redle dici pof- 



jfunt. fed quia qusfluuiatiles funt,in paludibus etiam & in aquis fta-* 



gnantibusreperiuntur, ad huius difcrimen illam venenatam co- 



gnominauimus,qu2eBufo aquatiiis vocatur,a Gallis Crapaudeau* 



a Grascis \ hio£a,7$ a.yjgr' , deniq; terreftris (imopaluftris) <p§ ao©- , fiue 



rubetaqua; paluiirem vitam in terreftrem non commutauit. Ea ru- 



betafiuephrynoterreftri.minoreft : cuius venenummalafympto- 



50 rnata.queeademi€quuntur,qu£erubet^qua3Diofcorideslib.<J.cap. 



3 i.fic explicat : #f <w& vel \\ioCa.T<> ayp- 3 id eft , rubeta aut rana palu- 



ftris aflumpta tumores ciet, pallor corpus vehementer decolorat, 



vtplanebuxeumipe6tetur:fpirandi difficultas torquet, &grauis 



halitusoris,ijnguitusque, & inuita interdum genitura profufio 



confequitur.Paulus /Egineta ?f oZqv etiam, & Ixiov , /SaVf ayov appei- 



l3t,cui vires omninofimiles tribuit : qu6d corporis tumoremindu- 



cat haufta,p,ailoremq; intenftim buxo fimilem : quodq; a?gre ipiri- 



tus trahatur,os fceteat,fingultus infeftet,aliquando etiam femen finevoluntateerumpat. Eademquoq; 

 aduerfushocvenenum remediaprasicribuntur.Iuuantur enim quiid hauferunt, iccundum vomitionem 

 muitomeripotu,&arundinisradicisbinis drachmis,autcyperitotidem.Breuiter, cogendi funtvtvehc- 

 mentiambulationi & curfui fe credant ob torporem quo corripiuntur.Quinetiam quotidie lauandi func. 

 Nicander inAlexipharmacis fimile venenum rananlli inefle cecinit,qu^ raulta in arundinetis viuk,quam 

 Calamiten dixi ex Plinio a Grscis npminatamfuhTe.eadem quoq ; remedia adueifus idern venenum pra2- 

 fcribit. 



D E R V B E T A S I V E P H R Y N O, R O N D E L E T I V S. 

 Hanc ran£paluftrivenenat<eftmilem ejfe aitjdeotfejpibl&ramfe non appofmjfe : nos alierim (.quam in po- 

 • fteriore hmtts capitisparte defcrib.it ,) mbeta effigiem exnoftro De QnadrupecUbm Ouiparft 



libro appofaimus. 

 2 R vb e t a proprie terreftris eit,qua? Bufoa Vergilio dici- 

 tur,id eft,rubeta maxima terreftris,ad difcrimen paluftris,de 

 qua modo locud fumus. $? u£& a Grscis dicitur « $<& $a.T<>a- 

 yx,i-a,<>a to i[/.yi§fo 13) <ss0s rh clfo*$,Ti ■7ra§d to yi^&u anrb tj7> hi- 

 pvaStss <p(.<rza? 13? Hm jfeftr&ictir. 



Animal eft,inquk Aetius,magnitudine nihilo minus Te- 

 ftudine parua , exafperatautem & vibrat tergadumfpiritu 

 impletitr,atq; ob id ipfum audentius euadit. Ad laedendum 

 itaque manifefte inlurgk , & faltibus interpofitum fpatium 

 contrahit:rar6 quidem morfum infligens,verum anhelitum 

 j. confueuitveheaientervirulentum inducere,adeovtetiam 

 iianhelitu contingat tantum eos qui prope funt,!edat.Caete- 

 rum qui ab ds hefi funt,his omne corpus intumefcit & difrunditur , ac cito omnino pereuht. Vidi eoui- Htp»ria. 

 dem ha;c fymptomata in muliere qua> periit fumptis herbis,quibus Rubeta venenum fuum afflauerar. 



Eftautem Rubeta ranajfimilis , colore fufco , roftro latiore & magis rotundato, quale in fecunda Pa- B 

 ftinaca; fpecie defcripfimus. Ocuiis eft magnis & rotundis.Denique rana; paluftri 2z venenar^e fiuiilis eil, 

 quam ob caufiim picturam eius non appofuimus. Cute tegitur craifa & vix penetrabili, tum q uia dura e fr, 

 tum quia tumida & fbiritu diftenta iciibus cedit, Pulmones intus habet magnos 8z Eotundps , quiq; aere Li& , - 

 multo compleri polfunt.hepar vitiatum, vndeprauum heftiae temperamentum autore Ariftotele : Non- a »£ cIpTz. 

 nullorum,inquit , vitiata omninoiecinora,vt corporaquoque eorundem prauum temperamentum for- G.Fenenum. 

 f Q tianturveiutRubetaE,Teftudinis 3 &fimilium. Neocles&Tim^usfcripferuntRubetasbinaiecinoraha- 



bere : &alterum quidem occidere , alterum alteriaduerfari & falutem afferrei &a formicis non attingi, Lib.3z.caf y. 

 ob id formicis obiiciendum cenfenr , vt pars quam non vorarint venenata fit. Mira dc Rubetis certatmi 

 traduntauthores , qua: Piinius recehfet : fed id imprimis, ex his ranis lienem contra venenaqujefiant ex Veaenitemci^ 

 ipfis, auxiliari. Corveroetiamefficaciusefle. Rubetaapesinterimit.fubiensenimadirusalueiafflat,& 

 obferuans rapiteuolantes.nullo ha-c aflici malo ab apibus poteft. Ex rubeta multis modis venena praepa- 

 rantur,qua:latent aifumentes : quarpra^ftatignoraffe, quare de remediis dicamus.Rubetarum veneno ad- 

 uerfaturfuccusbetonica:,plantaginis, artemifispotus. Itemfuccus ranarummarinarumexaceto&vi- 

 no bibitur contraRubeta? venenum. SanguisTeftudinis ranarum venenisauxiliatur,feruato fanguine iw 

 farina pillulis faccis,& quum opus fit in vino datis. 

 £ Rubetas fuus eft^a natura datus hoftisButeo triorchis,qui eam rapit & deuorat fine pernicie. D 



Vulgus falso credit gemmam vernacula lingua Crapaudine nuncupatam in Rubeta "inueniri,& vene- 8 - Cra ^ iM 

 msrefiftere. £*» m *' 



TerreftrisRubetc-egeneriseaetiameflecenfebitur, qus fubterra vel fubftercoreinuenitur, ranis A KuhetA(h 

 fmiilis,roftro acutiore,cruribus breuioribus , cute tota tuberofii, maculis multis cinereis notata , oculis c itt*fa 

 multumprominentibus&virefcentibus,quipalpebrainferiore teguntur. maxillse inferiorisextremum 

 frequentiffime mouet,lingua,ventriculo,inteftinis,fuperioribus iimilis.Vaiafpermatica a fuperiore parrs 

 oriuntur,circafep*:umtransuerfumaiba.Renescarnofi, veficamagna, retentam in ea vrinxcopiamin 

 metu effundir. In luedioventrenigraquaxlam cernuntur,qua; ouafortaife funt.iucc compreifa arramen- 

 tum emittnnt. Hepar nigrum in lobos duos diuifumiri quo veflcafellis,quod ex viridi nigricat. Puimo- 

 ne$ vt Tgftudin ; . & rana?. Vefcitur formicisjcantharisjiirniiibiisque beftiolis,Hsec Rondeletius.Puto au= 



Yyy 1 tem 





G 



