De Salamandra, Lik I II L 823 



C O R O L L A R I V M. 



D e hocanimaiiinlibroDe qiiadrupedibus Ouiparisfcripfi,Lacertiaquaticinomme:& Bellonii A B 

 deeodemfcriptumacMidiineiusdemlibriAppendice , capite de cordulo. Lacertus aquaticus , quem 

 vidiviuum fuperioribus annis (circanoftramquidem vrbem paluftribusToeis , prarfertimcircalacusri- 

 pasabundant)infineAprilis,oculisaureolis,exiguum,ouisplenumfubfureis.b)canchiasnullashabebat,vt 

 Cordylus eile non poffit.fedneque lacteum vllum humorem emittebat compreflus aut vulneratus:quod 

 taraeneumfacere&Belloniusfcribit, fimiliter vtSalamandra, &ego aliasinalio obfefuaui. Pulmo- p»^ 

 nem quoque nullum m eo reperi : habere tamen non dubito. quod autem non inuenerim in vno & per- 

 cxiliilloipartim hebetudini vifus mei , partim horrori , pra quo venenatum animalculum diutius tradta*- 



io re nolebara , attribuo. Bellonius circa fauces quiddam veluti carnofum ad lingua; radicem ei extubera- 

 reait. idipfumanpulmoiit, perfcrutandum. refpiratenim eam partem mouendo , quodforisapparet* 

 iicutiinranis:hocobferuauiincaptoquemmanutenebam,01imcuminvitreumvas,vnumhuiusgene- 

 ris conie&um,in aqua feruarem viuum , ore femper fere fupra aquam prominente, vtranas,deprehendi i 

 quod refpiratione nimirum indigeret. Pulmonem quidem ei in efle Rondeletius etiam atteftatur. Nu- 

 menius Cordylum w$ vKov ,inrer pifcium efcas ( quibus inefcantur)cum pirene & herpilla marinis nomi- 

 nat, Athenajo tefte.at lacerto aquatili , vtpote venenato,pifces inefcare nemo (opinor) velit. Cordylum K&W®'. 

 quidem venenum hahere veterum nemo fcripfit,ne eorum quidem qui de venenis ex animalibus tra&a- 

 tionem profeili iunt. Eorumcerte qux brartchias habent ( quas & cordylo Ariftoteles tribuit) venena- 

 tum nulliim inuenias(pra?terquara aculeo : ) nigris quibusdam pifcibus, vt in Armenia , exceptis , vitio 



ao nimirumabaqua, inquadegunt, autprohibitaperfpiratione,tracl:o.Seddecordylonosetiampluradi- 

 ximusfupra Elemento C. &inlibro De quadrupedibusouiparismoxpoftranas. Itali quidam Salaman- 

 dram hanc beftiolam vocant , fimiliter vt terreftrem : aliqui Maraiandolam, transpoiitis nimirum literis, 

 &formadiminutiua: niiiquisa Marairo(Iicviperam vocant)dedu&umhocnomen malit: quodlicet 

 minirna quadrupes , viperae tamen inftar venenatafit. Noftri Salamandram terreftremvocant SflloUtt 

 . velalapidibus @fcmmoftC hyemeeniminlapidibusabditanacentj prasfertim vero incauernistoforum 

 nonproculabaquis. aquatilem ver6 SiSafftrmolle. Hippocampum CrsecihodiQaaaiJkvocmt , quidam 



5 alamandram marinam,Rondeletius. 



Anteriorumpedumdigiti funtqu-aterni,pofteriorumquini : quodpi&orum negligentia in noftra, g 

 Bellomj &Rondeletij quoque figuris nonobferiiauit. 



30 Salamandrisaquaticisimperitipharmacopok&impoftoresquidamprofcincis^gyptiis^non dubio q 

 veneno,eoq; fepticoiinter remedia vtuntur.Pro fcincis fepe venduntur aquatica: lacerts quas noxia; funt, 

 Adamus Lonicerus. AiHrmauit mihi vir bonus & fide dignus,ex proximo vrbi noftrs vico,vicinurn quen- 

 dam fuum in potu paruulos iacertos aquatiles hauiiire : & cum ajgrotaret, vnum viuum ore ab ipfo reddi- 

 tum eire,emnquepaul6p6ftobiifle. 



A l 1 v d Lacerti araphibij genus eft prsgrande & edule 9 cuius pellem nuper ad me miiit vir iingulari 

 dotfhrina&humanitateloannes FerreriusPedemontanus , hisin epiftoladeeodem perfcriptis verbis: 

 Mitto ad te pellem lacerti,quam ad me attnlit ex BreiHila regione vkra Tropicum Capricorni Gul. Hen- 

 rifon Scotiis , quiilluc cum domiho Nicolao Villagagnonio equite Rhodio ante biennium nauigauit , & 

 nupCr ad nos rediit . Pellis ipfafere ad vnam vlnam Gallicam longa eft,fed capite caret. Huiusmodi lacer- 



40 tis lllic vefcuntur promifcue omnes. Et, vt refert meus Scotus , carnes illae non minus funtgratspalaco, 

 quam apud nos teftudines noftra; habentur,Ha:cille. In terraautem & aqua laeertos iftos magnos & edu- 

 lesinregionibusiftisdegere,nuperin Germanicolibro HeiTicuiusdamex eisdem reuerii, legereme- 

 mini. SimilisvideturHigoanalacertusIndicus, cuius Ca:lar Scaligermentionemfacit, Defubtilitate 

 voluminis 185. S.conuenit longitudo , & quod editur, & corium nigrum matulis (candicantibus) di- 

 ftindum. Dorfum ferratum congruerenon puto : nampellis adme miila, extenia erat. Caputnon 

 vidi. 



S A l an x,"2.aKAy%,piCcis bonus^ [jLiTa.*hix.QV ex.iu(& aa-ii iteyi <rthf oT?uirwf,Heiychius & Varinus.Ge- 

 lenius nofter propter nominisiimilitudinem , ialangem coniiciebat efle falmonem.nam &prioresliter# 

 ad nomen ©aim accedunt : & pofteriores ad alterum Germanicum eiusdem pifcis £atf)jj- 



50 SALARpifcisabAufoniodidtusj iine dubitationeiseft,quemvulg6TrutamappelIamus, Gillius. 

 CuiusfententiamGe.AgricoIaquoquecomprobauit.nospluradcTrutapifce, quem Germanitftt $0* 

 rcitvel ^ovmcnominant, infrainT.elemento. Carolus Figulus in libellofuo depifcibusab Auibnio no- 

 minatis:Thedonem(inquit) opinoreirepifcemquemvulg6Trutamnominant,Germaniver6&GalH 

 fotcllam (Gallisvbiquevjititiusputonomen Tr/we;^ eundemque Salarem & Farionemaiiisnominibus 

 dici. Coniirmarihoc Aufonij veriibus poteft,quifunt : 



^Purpureutfe Salar fiellatm tergora guttis. Etnuilojpincenociturptsacumine TToedo. 



Et paulo infra de Farione: 



Tetfe intergeminasfjecies,neuirumj 3 & , vtruncf 3 , Quhieedttm Salmo.nec iam Salar ^mbigutuL 

 Amborum medio Fario (ali'),Sario)zntercepteJub <euo. 



£ Q Audis hicThedonera eile paruulam &adhuc teneram Forellam : qux poftquam fueritgrandiufcula, 110- 

 men fuum amittit,& Salar vocatur. Audis hic etiam ab Aufonio Farionem dici medium inter Salarem & 

 Salmonem, atqueFarionemab Aufoniodefcribiinhuncmodum : FarioeftadulteriorForella , Salare 



maior,& Salmone minor : hoc eft,qux iam defiit eiTe falar,& qu^ nondum eftfalmo,(mare autem ingref- 

 faSalmonis formam airumic,)HiEc ille. Ego Thedonem prorfus diuerfum eife arbitror : ( Vide fupra in 

 Corollario de capitone fl. A. ) Farionem autem ab Aufonio exiftimatum quidem a Salmone setate tantum 

 dirferre,eire Forellam vulgo didum pifcem,Salmoni quidem non diilimilem,fui tamen generis a Salmo- 

 nibus diuerfum. Paulus louius , & eum fecutus Io. Langius medicus in epiftolis fuis Carpionerrt Benaci, 

 Salarem Aufonij eiFe putant.fed cum e ialare Salmo fiat,carpio autem ille,qui Trutarum generis eft } idem 



6 re & nomine pifcis maneat,quomodo erk Salar AufortijPHic fane nihilaliud eft quam paruulus Salmo, 

 «tt ©eMittO, Gerraanis. 



tzz 4 Salena 



