De Spongijs. Lib. IV. 887 



f)e fpongijs recencibus hsc Oppianus, interpreteLippio : ExOppmw* 



Jnfixatfcopulisft>ongaspfo(pec~lat acutis : Inttrfe tunbU nafimmr caute virentu Paulo p ft > 



Jrrumpcnsfpongas vibratafake rccidit Vt mejjor, rumpitqm mor^ts y &funefodale$ 



AdmonctiVtfundofubitorctrahatttrabimo* Alibi. u4jponguc<tfis s tetrumquaf[>iratodorem> rft 



r DifltlUtfanics, hominis qu&nanbtu baret, Etfdpeextingutt^ actaboconficttatro. 



Spongiasauteminrecentesacvetcrestantumdiftinguunt,hoceft,in fordidas & mundas: eftque 

 ineismundandisdifficultasmaxima.Dioicoridesinraras, fpiflas & Achilleas difcernit: quarumo* 

 mnium vires exponit. Nos etiam in marem & fceminam a magnitudine & caucrnularum raritate di~ 

 uiderefolemus. 

 jo DEEISDEM, RONDELETlVS* 



Apifclbuscatterisqueanimantibus marinis, tam fanguineprarditisquam fanguinis expertibus,ad Ordmis^mm 

 eatandemdeuenimusquibusparumfenfus,motufqueineft:poftremovero adea qu# ijs prorfus ca- '"* f e 1 Mtmr '* 

 rent, qua?queplantisfimiliafunt,in quogenerefuntSpOngi^: eas enim eiufmodi efte vt fenfu mo- "Sfc^.Mu M *» 

 tuqueomnideftitutasfint prioreparteoperisnoftridemonftrauimus. ReliquaigiturqugdeSpon- 

 gijs dicenda funt more noftro pertractemus. 



DicunturaGr^cisa7royyfl/&raro^y/^:&earumpifcatores, axroyy£Cl,fpongiatores vel fpongiarij. A A 

 ^pongia:naturamolli,laxa&riftula, quaecunquefunthuiufmodifpongiofavocantur. Vnde pulmo- H. a. 

 Bumnoftrorumfubftantiafpongiofaamedicis vocatur, &laxacaroprarhumidaque qil^in vleeribus 

 accreicitaChirurgis.MarccllusmedicusfpongiamappellatqU£eprunoiyhieftriadnafcitur,&qu£in 

 10 ruborofarioagrcfti,quampharmacopo2ihodicSpongiambedegarisnominant. 



SedadSpongiasmarii«asredeamus,quasindiueriageneradiuer(iautorespartitifUnt.Diofcondes, "■ 

 ESpongijsmaresappellauere,inquit,tcnuififtula,fpifras, quarum dunorestragos nominarunt.fce- s P m g' alrm 

 jninas autem,quse contrarias dotrs habent. Arift. quatuor Spongiarum diffcrentias conftituit. Nam **"***' 

 ^lia;rara?,aliaTfpiiIar:ali£etcnuiilimaf, fpifiliTim^, validiffim^q;, quas Achilleas nominabant, Molli- 

 tudinis,duritias,magnitudinisearumdifterentieaioco&fitufumuntur. Qua?primifuntgeneris,ma- 

 gnitudineamplirTimafiunt, vtcirca Lyciam.qu^fecundigeneris,mol]iffim^.qu«rtertij,durioreSr{p* 

 ^ottjo/.) OmncsquaeinaltistranquilUfquegurgitibusfunt, molliorcsefhciuntur:quajinfummisra- 

 xis, & ab vndis procellifque agitatis, duriores. flatus enim ac tempeftates , Spongias & ea qus in raari 

 nafcunturduriorareddunt, &incrernentumimpediunt.Qiiartumgenusearumeft quas aplyfias vo* 

 3° cant,quianunquamlauentur, quafiillotariasvoces,aitGaza. has ampliores quidem meatus habcnt» 

 fedreliquototocorporsdenfasfunt:nihilotamen denfiorcs fuperioribus, fed Icntiores, & omnino 

 pulmonifimiles.EademtraditPiin.cx Arift. Coloredirrerunt:namillota;nigricant,qu*dam croccz L -t ^ >a % 

 luntfinefuco. Artecandid^fiuntjVttraditDiofcor. cmollifllmisrecentesperaeftus (xftatem) tinctf 

 falis fpuma, qua?petriscoha2ret,iniolanturinuerfae. hoceft parte caua furfura fpe&ante, & qua ab- 

 fcilf^ fueriric deorfum. ( -ri $j waov &?■& mw), katw $ h iwvouYi» atqui caua pars, eadem mihi videtur 3 qua 

 amputantur:oppofitavero,gibba.)Si veroa:ftiuaferenirate,(etiam)adlunamfternanturperfuf^ falis 

 ipuma, aut maris aqua, maximu candorem referunt. Tingebantur etiam i.n delicijs aliquando & Pur- iHb%iffl*8fr, 

 pura, tefte Plinio. Tria Spongiarum genera nobis nota hxc funt. Primum earum eft que rarq funt, pa- 

 tentiffimafquehabentfiftulas,quasnuiii alteri rei aptius cbmparare poftum, quam hepati buma-no 

 * membranafuafpoiiat0,&permediumdifte6co,inquo tumcernunturuffinitarum venarufiftule;,qua- 

 ru alie_ funt maximq, ali^ minores, ali^ minim^, tamen fenfui patentes. Vocatur a Gallis grofie efpou- 

 ge. Eiufdemgenerisaplyfiaseileputo, fedpropelimum&fordesnafci, quamobcaufam tam focdidi* 

 funt, vt eluinonpoilint. Secundumgenuseftdenfum, quodpamasadmodumfiftulashabet: &tenufr 

 quodadcraffitudincmcorporisattinet.&molleitantumq; moilitudinediffertaprimogenere,quan- 

 tumftupaeraftiflima aipcrrimaque, adelicatiiiimo&tenuiffimolino. Noftriefpongc femelle appei- 

 lant, & eftcoloremaliarantij.Tertiumgenuseiidenfiffimumi fpiifum, validum, cinereum, akfonio 

 tam ftmile, vt vix nifi guftatu vtriufque diicrimen agaofcas.' Hoc fiftulofum non eft,fed fsepius cauita- 

 tem vnam, &eam amplam habet, in quacancellus hofpitatur. 



Hisfpongiarumgeneribusexplicatis,nuncde vfudicemus : quiapud veteresfi^equenscratsiScvai- E 

 j. de multiplex. Martialis: Haec tibi forte d?.tur tergendis fpongia meniis Vtilis,xxprc(fo cum leuis im- 

 bretumet. Prxftabunt&ftrigilumvicemjlinteolorumqueaffedJscorporibus. Et contra folem apte 

 protegunt capita,Plinio tefte. Eadem ratioiie nos qui comam non alimus ad detergendum caput com- 

 modevtemur, maximeafperfbfale beneconcufo. G: len.aliquandonoua,aliquando antiqua fpongia 

 vtendumcenfet, fepiuslotainlibrisaci Glauconem&methodimed. Vtcumreficcandujdigetenduq^ (5 

 in cedematc, infebribus, inalijscalidisafTe6tibusfpongianoua&lor.a:recentibusenim plus falfu- 

 ginis ineft. Corpori adhibentur modo f!cc$, modo Cum aceto, vino, frigida, aqua c^lefti , ccra , pofca» 

 melle. His fanguis rapitur in fecando, vt curatioperfpici poflit. fic quum corpornm diifedionem tra- 

 C^amus,fpongijs vtimuradebibendumfanguineme vcnisafFatimprofluentcm,&partiumconfpecl;fii 

 nobis adimentem. Adcanummorfus vtiliter concifeJmpcnuntur,ex aceto,aut frigida,aut mellc, 

 €0 abunde fubinde humedand^, ait Plinius. Sed nequc hic frigida, neq; acetum mihi placet : ab his enin* 

 intro venenum pelleretur,verum mel prodcife poteft,tum venenum digerendo, tum attrahendo.Cir- 

 cumligantur&nydropicisficce, vel exaquatepidapofcaue,vtcunq, (*/*'z//f»»^)blandiorib. opuseftj, 

 opeririue aut ficcari cute.Nos fumma cum vtilitate ventri & tibijs hydropicoru fpogias impoitiimus)» 

 cutetantuacuperforata:tum.n.facilepercarnisinaniafpatiaaquaeftluic.Chirurgiinvlccrafiuevul-- 

 aieracapitis&thoracisvtiiiterfpongiam molliffimaimmittunt, vtfaniesdefluat,&afpongia exhau- 

 riatur. Eadem & ad vlcerum oras dilatandas vtuntur, vei filo aliigata, cum ftri&i funt finus, vel cerali- 

 «quidadenfata : vel fine filo & cera, cum magna funt vlcerai,& parum profunda. Cum cera vcro fic pre- 

 paratur. A lapillis, conchulis, alijfque qu^ in fpongiarum fiftulis latere folent diligentcr cxpurgata, 

 ^eraliquefadaperfunditur, tuintertabellasduasexprefta, attenuataqjinfruftuladiftecatur.Prseceret 

 ianguiiris profluuiu liftunt ex aceto,aut frigida. N 6 alia quide qua exi ccandi faculcacc Spongiasidfaci- 



<*g§g 4 ttnt:qui^« 



