Spi De Aquatilibus. 



proueniant in generum explicatione. In petris quoque cruoris inhaeret color, Africis prarcipue quas 

 generantur in Sy rtibus, Plinius. Ex Graecia, Illyria & orientalioribus par tibus Venetias afferuntur: 

 quanquam & in noftro mari fpongiae nafcuntur , fed minores. nos fpongias prope Camadium , paruas 

 quidem, fed valde molles collegimus faxis inhaerentes, Brafauolus. Differunt figura & magnitudine: 

 quoniam aliquaS oblonge_, aliae minus : aliquae latae, aliae rotundae : aliquae craffe; , aliae fub tiles : aliquac 

 tuberofat, aliq planae, Idem. InUeniuntur & ingentes quaedam fpongiae (ex Qceano ni fallor, aetate, vt 

 putant,proue£tiores) quftrumprasftantiorestribusaucquatuorferedenarijs aureis quandoque ven- 

 duntur. In magnis lapides afpongijs cognominati probi perfedtique reperiuntur. Viuentibus,idem- 

 que madentibus, nigncans color, Plinius. Color illotis viuifque nigricans eft, Axiftot. Adhaerent (fa- 

 xis) nec parte, nec totae. interfunt autem fiftulae quardam inanes, quaternae fere aut quin^per quas pa- 1© 

 f ci exiftimantur. Sunt & aliae, fed fuperne concretae. Et fubefle membrana quardam radicibus earum 

 intelligitur,PliniusexAriftdtele:cuiusverbanuncinc.referam.intereftenimaliquid. 

 C Adhaetent, nec parte, nec toto. intcrfunt enim fiftulae quaedam inanes, fed pluribus paflim particu- 

 lis1i£fitant,&quafimembranaextentafubeiferadicibusearum videtur. fuperne autem caeteri mea- 

 tusconcretipropemodumlatent. atveroquaterni,autquinipatent,perquospafci eas aliqui cxifti- 

 mant, Arifbot. Plinij quidemverba indetranslata,rccitauipauloanteinfineB.intereftautem nonni- 

 hil Spongia2&vrticaegeneranturfimiliter, vtillaquaeteftainteguntur. per rimas enim & cauernas 

 & fauces faxorum oriuntur, bi^ou<;<m^yh r mT^uv, Ariftot. N afcuntur omnes in petris. aluntur con- 

 chis, pifCclimojPlinius. Omnes aut ad faxa nafcuntur, aut iuxta littus, ( -srCjV TeusSiai) lutoque alun- 

 tur : ciiius rei argumentum eft, quod captae, limo refertae omnes cernuntur. quod certe indicat , caete- *& 

 ris quoq; adhejentibus, cibum per ipfum annexum hauriri. Imbecilliores propterea funt fpiffae,quam. 

 rarae, quiaminusaltoradicishaefuinnituntur,Ariftot. Spiifasminusadhaerefcereaiunt,Plinius. In- 

 tellecT:umineIfeijsapparetiquiavbiauulforemfenfere,contracT:xmultodifriciliusabftrahuntur.Hoc 

 idem flu&u pulfante faciunt. Viuere efca, manifefto conch? minutq in his reperre, oftendunt. Circa 

 Toronen vefci illis auulfas etiam aiunt, & ex reli&is radicibus recrefcere, Idem ex A riftotele. fcd Ari- 

 ftot. profecto hoc non dicit, circa Toronen auulfas etiam fpongias conchis minutis vefci : cum hift. 5- 



16. fcribitt 0.'c*Te£wv*j<f>#<n (tbv axroyyov) Te6<f>eiv ov kcuiTw £aiet , thptvfacs 71 fyqznggi nviewmt : d\ orocv ~&m>axru<&vj 

 nn ix$$l& tk mtioux Kotnt&let, &c. quae vcrba infra in d. confiderabimus. Viuere eas conftat longo 

 tempore, Plinius. verum hoc Ariftoteles de aplyfijs priuatim , non de fpongijs prodit. Putrefcunt in 

 apf icis locis, ideooptimaein gurgitibus, Plinius. Neccalorem immodicum fpongiae patiuntur. fit * 

 cnimeo,vt morepullulantiu (wWi^Tw<pvo^«)putrefcant. quocircaoptimae iuxtaoras(«VrKV)com- 

 periuntur fpongie.,fi gurgite alro demerfae funt.commode enim temperantur(tum quod ad frigus,tum 

 ad flatus ) propter altitudinem gurgitis, Ariftot. 

 D Pinnophylaxiiuepinnoteras,(quicancerparuuseft,rotundocorpore,)infpongiarum quoq; cu-' 

 bilibus(cauis,feufiftuiis)reperitur.eftautem veluti arancusin eis: qui venaturhoc modo: fiftulas 

 aperiens, pifciculos admittit, admiffos claudit, Ariftoteles 5. 16. hiftoriae. Sed idem fcyllarus, 

 (ldeftoblongocorporecaneellus, caudanuda,)facit, vtRondeletuisaflerit. in fpongiarum enimca- 

 uernis(inquit)liicquoquelatet, &viuit:cuiusreioculatusfumteftis. in denfiflimo autem tantum 

 afperoque fpongiarum genere, quod tragon Anftoteles vocat, reperiile cancellum hunc caudatum fe 

 fcribit: quiingratumetiam&pifculcntumodoremabhacfpongiacontrahat. Nosmultade vtroque " 

 cancellorum genere , dedimus fupra elemento c. Caeterum vt paruulus ille pinnae cuftos Pin- 

 nophylax, & idem fignificante vocabulo pinnoteras vocatur : fic in fpongia fpongophylax aut 

 fpongoteras vocari poterit. Pinnother etiam vcl pinnotheras , vt aliqui fcr ibunt in re&o fingula- 

 ri.In Plutarchi libro Vtra animalium,&c.legimus: 071 b tb srKeJsrv ef*v#A«o-#c x^jiWi! pihcw mwofyeoK mv - 



^^<PvmKw^Qhlu^hb-Uu<^ia^i(Uii)^i.'nv'^> ajroyykn^cf. x% ^«J**". *' jSW TnxpMmv. fed fpongotheraS 



etiam pifcator fpongiarum dicitur. Spongiam dirigit pufilla beftia,non fpecie quidem cancro, Ced ma- 



gis araneo fimilis. fuum illaquendam motum (quo nunc exporrigitur, nunc contrahitur) habet : ve- 



runtamen animalculo ad fe fenfu afficiendam, atquc illud admonendam quod fi t animata , eget. Nam 



propterquandamraritatem(aclaxitatem)ingenitamnonipfafefecommouet: fedcum quippiam in 



fuaforaminainciderit, abeabeftiolaquamdixiAraneofimilemexcitata,id comprehendit &exe«lit. ^ 



Cum autem ad euellendam eam e faxis horao accedit, ipfa ab eodem animali conuic~tore fuo ftimulata 



inhorrefcit, & contorquens fe ardtiffime contrahit: quae caufa hercule eft, cur pifcatori plurimum ne- 



gocij faceflatur, jElianus de animalibus 8. 16. & fimiliter Philes. Plutarchus in libro Vtra animalium, 



&c. QuiToronen habitant,aiuntfpongiaminfefealercanimaiia, lumbricos, &aliahuiufmodi, (»*- 



mn-umetiameancellos,) «, oTOvi5Tocor*o9-if(fupple cnroyy®*,) Ttxix$v24& tw mrfcuct jco»tio9-/«, ^tkV 'el^iug 



*j^Ao/^«Aiiftoteleshiftori?5. i<5.EftautemfenfusinverbisGraecisambiguus. nam fi« articulumia 



accufandi cafuaccipias.&Taj^^innominatiuojbeftiolas illas fpongiarum hofpitesa pifciculis 



faxatilibus vorari, ficuti & reliquias fpongiarum auulfarum , dicemus. fin contra, « pro nominatiuo, 



&ra lx$v2fet pro accufatiuo : auulfis fpongijs refiduas radiccs &pifciculos faxatiles a beftiolis illis ab- 



fumi dicendum. quae pofterior fententia mihi magis arridet, praefertim cum a pinnophyLace alij quoq; <Jo 



^ captari&vorarepifciculostradant. Gaza priorem fecutus cft. 



StmUrum Vrinatores qui fpongias pifcantur, a Tneophrafto ( hiftorie, 4. 7. ) & Herodoto ajroyy^ dicuntur. 



Jtnputatu. Gazafpongiarios vertit, Vallafpongiatores. Sic&^4>w^«V,purpurarei,vel purpuratores nominan- 



tur. iTTvyyofipeLJ.y id eft fpongiarum venatores : & axroyyo-Aghv^Tz^yiii cft, vrinatores fpongiarij, fex Ly- 



curgo: ) & ojroyytfydLTnt.q, id eft, venatoria fpongiarum ars,apud Pollucem leguntur. Oppian. axroyyo- 



«iB^s?:quicirca finem libri quinti Halicuticorum copiose & eleganter, quopadoa fpongiatoribus 



fpongiaeamputand^lcganturdefcribit : vndeGillius breuitercomplexuseft, in haec verba: Certamen 



ineuntma^num&difncilepifcatcres cumfpongiasadfcopulosadhaerefcentes inter fe iunctas tan- 



quammefloresvibratafalceafaxoabfcindunt:atque abicfta omni cunctatione fune ( oblongo, quo 



cin&us eft,plumbum altera manu tcncns, alterafalcem) focios admonent, yt ex ima maris fede cele- 



riter 



