De Teftudinibus. Lib. IV. 947 



Komine marinam vocz.tte'.ve\(hocma{uprobandum )teftudinem marinam etiam murem Latine dicipof- 

 fe,atq; etiam non folumemyda,fed&«^apudAriftotelemlegi pofle. Gallicortues vocant, (ntmirum 

 ow»cw^y?«^wiw)Noftritortugues.Hifpanitortugas.Italigalanasvoce,vtapparetdeflexaexaccufau-- 

 uo Qtxco pKuvctz* Quamnunc defcribimusjCoriaceamappellamus^quodintegumentumhabeat no 

 tamc©rticifimiiequamcoriobubulo,duronigroq;&iamconcinnato adcalceos equorurnq; framos 

 Sc fellascaeteraq;ornamentaconficienda.EandemMercurijteftudinemappelIo,quodeamelieexifti- 

 znem,a cuius fimilitudine Mercurius muficum inftrumentum nobis leut , Gallis luc vocatum excoo-i_ 

 tarit,exeateftudinequam Nilodecrefcenteinlitorc repererat , confumpta iamcatne fuperftitirnis 

 ncr*iis,&oktenfi©nemadcontacT:um fonantibus:cuiinftrumentummuficumadeofimileeft,vtnemo 

 •foproculeamvidenscapkepedibufq;truncatis,quinoncheIynnoftram thecafuaconclufameiTeiu- 

 dicet:vt enim haecita teftudo al tcra parte , fupina fcilicet,plana eft lataqj : prona conuexa, ax fex aflii - 

 lis contexta, lougis,anguios acutos crHcientibus:totoambitu rotundato praeter quam in cauda , que 



inlongum&aciuumdefinit,cuietiaminftmmentiparsgracilior(cuiinfixifuntcollopes 9 quibusrides 

 intenduntur & remittuntur)refpondet.Ha!C teftudo a fuperiore partibus interms , alis , pedibus, vn- 

 guibus non dirfert,longiorc acutioreq; eft cauda, capite oifeo. Roftri pars infenor acuta eft , & furfurn 

 reeurua,fuperioris extremum in partes duas diuifum,inter quas infcrioris extremum recipttur. Hu- 

 iufmodi roftro minus auem refertquam fuperior teftudo.Oculis eft maioribus,ante quos i untforami- 

 nanariumloco.Caputfemperprominet.Ceruix]ataeft&torofa,infupinapartemaculas aliquotro- 

 tundashabet,quasineptequideaquatilibusfcripfit pronaepartiteftudimscorticata-appinxit. Car- 

 nis habet plurimum anteriore in parte mufculis fcilicet omoplatarum : in pofteriore multo minns, «a. 



bubulaefimiliseft.Teftavertebrisdorfialligatur.Coftaslatascontegitcutisduplexinterior,corio?pif 

 fo denfoqj fed iaeui , fimiiis:fuperior,tenuis & alba Sub cute pingue plurimum coaceruat. 



Vidi huiufmoditeftudinem adfolem menfes aliquot fuipenfam, exquaquotidiepinguitudinis ^ 

 libravnadeftillabat:qua, qui cepcrat , ad iucernas vtebatur , eiufdem carne falita loco bubular.Eaad F 

 Frontignanum captafuerat,longacubitos quinq; ,duos lata. Alteram ante videramad Magalonam ^V* ' 

 caotam multo minorem. Aliquot ante annis vnius ^conem mihi dederat Agathenfis,qui tum crat E- ?£?!™*-' 



piicopus^quamadNiccamcaptamfuiffeanirmabatcubitosoaolongam.Canieeftmultodunorequa A 

 fuperior.Caetcrumijfdemfacultatibus&carnem&fel pollere exiftimo. Tefi-H 



*© c Hl ,£P/* termitte " dumnone ft coriaceam fiue Mercurij teftudinem, quam depinximusab^liano wiX 



tortaileiimiammansrubnappellari,id quod eius defcriptioneclariusintelligetur. Eftetiaminma- ^"forte 



rirubrofimia,nonpifcisquidemhaec,fedbeftiacartilaginea,^ g 7 g } simiam m*- 



Sedeamremdoclis,quipifcesrubrimarisviderunt,a!ftimandamrelinauo ' ' )rkr " b *iw- 



• • ■ i <ari. 



DE TESTVDINE CORNIGERA SIVE TRO- 

 glodytka,<& alba,%ondeletiw. 



PLiNivslib.5X.f6X t ornigerarumteftndinumdiuerfamaca?tensgenusfacit.TroModvte,inquit, 

 eornigerashabent,vtinlyraaiinexis cornibuslatis,fedmobilibus,quoruminnatando remiViofead' 

 ,^ muant.Celetumgenusidvocaturcximi ? teftudinis,fedrarae :nanq;quafi fcopuli praeacuti cfok>sro- 

 phagosterrent : Troglodyts autem ad quos adnatant, vtfacras adorant. Quolocopro mobilibusalii 

 immobilibuslegunt,iedperperam, vtopinor: namfi cornuumremigio innatandofeadiuuant,quo- 

 modo immobiliaeiTc pofliint?Deinde pro celetum aiij celtium , alvj celetinum. Hermokus aliquando 

 «xiftimauit legendum chelytium,^^ z Uu& : quae vox & teftudinem fi-nificat & peclora, quafi ma 

 gnas &pedorofas incelligi voluiffet. Placuitpofteavtceletumlegatur, vtdicanturccletesteftudi^ 



^esaceleritate:quoniamcornuumrcmigioadiuuantfenatando,ceuequitesviderinoffint,nonpc- 

 deftres. funt .n.celetes fmgulis equis currentes in certaminib.& equi ipfi celetes qui f w li agitabantur 

 Siccancrorumeft genus quoddam Ittttw Ariftoteh : itemqjformicarum altcrum, quasPiinius Pen^ 

 natasvocatavelocitate. *^ 



CornigeraeteftudinisefEgiem eleganterinfculptam&expreflam vidiRom* inantiquiffimornat- g 

 more,quaeafupenoribusteftudinibusnon differebat nifi cornibus ex vtroq; capicis latere latis& 

 longis,qualiaineopifcefuntquemantea cornutamfiue ^mm appellauimus, &inlyra fed inhis bre 

 uiora,in teftudine pro magnitudine corporis lor giora. 



ArrianusinNauigationemarismbriinteftudinimigenerealbamtcftudinemnumerat,fedaqiiati T,M>*a* 

 lislit^an Iutana,an terreftris parum conftat. Ego tcftudinem vidi corticc (maximacx parte)albefqen 

 te & dcnio, qi^m mihi oftendit Iacobus Regius , vir in chirurgicis operiwus exercitatiffimuc & P eri>- 

 tiillmus.Eateltudoabalijsomnibusineodifferrcmihividetur , quod in mediocortice p'-one partis 

 articulationes duas habet,quales in locuftarum caudis cernuntur , ex quo apparet animal hoc iiVpil* 

 modum totumcorpus conglobare. Sitneeateftudo Arrianialba,nefcio.neq; enimdc rc parummihi 

 peripccta temcre quicquam arhrmare volo. r 



60 



DE TESTVDINE LVTARIA, RONDELETIVS. 



AriftotelesTeftudinemlutariam,ab eaquaein(^a) aqua viuitnoufciunxit, quamMu«emaqlu 

 tilemconuertit Gaza,quaedicitur ab Ariftotele w , vel fortaife ;.a^.Ha*c quam hicexhibemuc m pa^ 

 mftribus&limofisaquisjfo/fisqjvrbium&caftellorummceniaambientibus.viuit. EaficaPliniode- 

 pingitur:Teftudinumefttertiumgeaus,inco3no&paludibusviuentium. Latitudohis indorfope- 

 «:orifimilis,necconuexo incuruacalyccingraca vifu.Et a V^nnoiE^vg^ov^A^^i,^^^ 

 «u ixawvU» -dw iX ^ v ^. Vocatur a noftris Tortugue d aigue.i. teftudo aquatilis ad di fcrimen terre- 



«ris,qu ? dusfimilesfunt,nifiquodaquatilicaudaeftlongiorperindeacinmuribus,aquaMurisa^ 

 quatuisnomenaccepiirccrcdiderim. 



Miamm 4 Tefta 



