De Tincl Lib. IV, p$f 



Non immerito a P. Iotiio Platina repfehenditur, qui Tincas ahciquitus Mbna^Fuiileexiftrrnauif, A 

 cum Macnae folum fint marinae, Tincat paluftresfiuelacuftres 6c fluuiatiles. 



VidiRomacIudacosquofdam medicinamexercentesjqui carpo&plantispedum Tincas^ perdorfi t& 

 longitudinem difciflas, admouerent in febribus arderitifiimis . Sed rd nifi in tempore fiat •, non modo 

 nihilprofuerit,fedmaximeobfuerit, nam frigiditate intro repellente, acnugis conftringente auge» 

 turincendium. * 



DE EADEM, BELLONiVS, 



Tincaltalis & Latinis, Galiis Tenche dicitur. nam vbique fuam appeilationem corirTkntiffime re- A 

 lo tinuit. Popularis eft pifcis ac coenofus : qui cam vbiquefrequens fit, mif um eft, quod a prifcis Rorria- 

 nisnullumnomenhabuerit. Fulionem Ariftoteliseflecredidcrim Gregalis cftFuilo(inquic ille )•&*&*• 

 partus temporepetit iitora tranquilliora, Fullo autern diclrus pifcis, quod eius decoctum decergendis 

 lanz fordibus inferuiat. Dorioni y m$iv\ vocatur : cuius deco&o ( inquit ) macula omnis fordesuee- 

 luitur. quod noftri vulgi plerifque p ro magno arcano habctur. ( Tmc* nomenvetm nttlhm ceftis dr,timen~ 

 tisoftendipotesl. Necidemejfepoteli TmQwr, ^m^vKm^ quem Gaz.afitIlonem vertit. Vtdecjm noselemento F.thFuU 

 ionefcripftmus. ) TincaPhycidi vfqueadeo fimilis eft, vt vulgus Phvcidem Tincam marinam vocet. 



Viridanti eft fquamarum colore, quas olida vligine obfeflas habet, feu mucorc lento vifcofas : aoe'o ^ 

 tamen tenucs, vt mcrito ijs carere dixeris. Singularem in tergore pinnam habetjeamque paruam: q ua- 

 ternas fub ventre, & caudam rotundam. Os nulla dentium afperitate communitum. Tergus Sc totum. 

 ** corpusdiuerfomodofulgerecomperics.InTincarum porro capitibus calculi duo admodtim exi<nii 

 rcperiuntur. * 



COROLLARIVM* 



Ego paluftreshos pifces nullo in precio apud antiquos fuifle putauerim , 8c propterea nuilis litera- * 



rummonumentisfuifTecelebratos. mequeplarimum mouecAufonius,qui tincas 8c lucios ignobi- 



liflimis pifcibus adnumerauit, Iouius. Veteres authores preciofos potius quam viles pifccs licCrarurri 



monumentis celebrare confueuerunt. Vnde & Columella fcribic : Viles pifces ne captare quidem,ne- 



. dumalere conducit, Saluianus & Mairarius. ldem Saluianus : Satis(inquic) mirari non poifum , fcri- 



5 ptoresAafoniovetuftiores,tincampifcib.nunquamannumera{re:fimilitcrconicaarcnequeo,quam- 

 obremmilleaccentumdeincepsannisnemotincarmencionem fecerit. nam poft Aufonium(quirc- 



demptionisnoftraranniscircitertrecentis&feptuaginra,fubValentinianoacValenteAu^uftisvixit) 

 centum tantum ab hinc annis nonnulli rur fus tincae meminere. Sic ille. atqui cinc<e Albertus Magnus 

 etiammeminitantehasctemporaanniscircitertrecentis. claruit.n.circaannum Salutis m.cc. lvui. 

 vtin Chronicisreperio:quanquam Trittemius annum Domini quo floruit numerat m.cc. lxxx° 



hiclibroi3.Deanimalibus,falconumremediadefcribens,fecundumGuilielmumFalconariumrcgi$ 

 Rogerij,(quinimirumance Alberti quoq; aecace vixit) tincham nominans ,Germ. etiam interpretacur 



%w.Nomenhuiuspifcisarecentiorib.variefcribitur:Tinca,Tincha,Thinca,Tenca,Tencha,Ten- 



con. vltimum videtur diminutiuu. inter reliqua magis arridet vt Tinca fcdbacur , nimirum quafi tin^ 

 4oaa,quodGallusdicerctTeinte.coloreenima^lerifqueaty^ 



cantequafitinaavidetur.Germani atramencum fcriptonumetiama nigrocolore Tmten, quafi titi- 

 <5tum vel tincruram nomiaant. Alexander Benedidus victum podagricorum defcribens orphos lacu- 

 ftresnominatpifces,quivulgotinca;vocentur,nefcio qua ratione. mihi quidem minimf probatur. 

 Merulam pifcem turdo fimillimum , (nifi quod merula nigrior eft , ) quoniam tinca^ formam hahet* ^****** 

 tincammarinamVeneticognominant,Ma(farius. Merula pifcis mannus tincae fiuuiatili fimiliseft 

 corpons habitu, Rondcletius. Ergo tincam quoque fi quis mcrulam fluuiatilem auc lacuftrem appel- 

 lec, (GrxceK9osv<pov7nmpioviiAipvcuov,)nonineptefecerit. 



. Aufoniusfuitemporisfecucusplebem, vfitacis nominibus pulcherrimum poema non eft veritus 

 inficerepotius,quamautipfeinambiguoia<aari,auciaaarelecl:oremin obfcuro. fic alofamproclu 

 5© peafiuethn(ra,tinchampr0 merulafluuiatilipofuit, Scaliger. Hippolytus Saluianus Tenca mad 

 naRomarvocarifcribit,&alionominepefccFico,pifcemilIumquemRondcleciusphycid 

 tat, ipfe callariamafellorum generis. fediconaRondeleCLoprophycidepofica,abeaauam callaV« 

 iiomineSaluianusdedic,diuerfavideripoceft.Qua:reiBfinehuius voluminis iconem illi quamSal» 

 uianusdedic,fimilem.BelloniusinTurdo Phycid^m, Tincam fl. interprttatur. Pierius Valerianas 

 de tincadubitat,fitnefuca(idcftphycis)autphohs veterum. Atqui phycis pifcis marinus eft, tirica 



vcro dulcium aquarum. cum llla tamen aliquid commune habet : ( nam, vc Bellonius fcribit, Italime 

 rulama£queatquephycidem,tincam marinam vocant: ) De pholide aliud nihil iegimus, nifiquoi 

 mucum quem lpfaemictit, fibi obducat, ita vt in eo quafi cubili quiefcat. Videfupra , elemento p Iu- 

 lidem quoque, autfimilemeipifcem, alicubi tincam marinam vocanaudio, force quod masnaexoar 

 ^teviridifitcoIore.Puto&coracinumpifcemnigricantemfimiliternonnufquamvocari.TWal^^^^^^^ 

 ce&HifpamceTincavocatur: Gallice Tanche: vel etiam TinckcfirectefcribitCarolusFiguius 

 Germaniplenque^%alubncicace, velpociusmuco,quem noftrifthkym appellant: vt Grarce my* 

 xonem,Latinemuconeminterpretari liceret,nifi mugilum cuidam formaeiam priushocnornende 

 beretur. VirdodusquidamvtvimGermanicinominisexprimat, tincam vocatlimariam. fedquo. 

 mam id pocius Gratcorum pelamydem exprimic, %t\h enim limus eft : & cincse apud Germanos a mu 

 co(vt dixi) nomenpofitumeft,abftinere eo prxftiterit. Muco quid«-m hunc pifcem plenum 

 efle vel tacrus arguit, limofis etiam & fordidis locis dcgit, & in cceno alitur. Schley,*b aliis 

 fcnbitur, Schlethe, a noftns SchHg t quod ita proferimus, vt fit i. breue, 8c g. molle in fine voco 

 autem g. molle, ficuti ante e. & i. profertur. Roftochij & finitimis oris Slye. ad Albim Schleyn- 

 ahcubietiamGalUcovocabulo em Tmch 7 inferiores quidam Germani & Galiis viciniores vt Flan- 

 k dri. Geidri 



V»k*ri^ 



