De Torpedinibus. Lib.IV. gg^ 



deijsqu«morruveli6luvcnenumimmittiint,torpedinemrcnbitvim uiamtranfmittereetiamperli- 

 gna&fufcinas itavtmanustenenciumobtorpefcancAthenzus. Nonfolumfi manuretineatur,fed e 

 longinquoetiamtorporeminfpirat.nam&retisintervallojvtinquit AuerroysoftauoPhyficoTumjfe 

 fecundo cceli & mundi , hunc affectum eam inferre certum eft , Maffarius. kiera Iorath quidam author 

 obfcurusfcribit , &AndreasBellunenfis,Alrahade(inquit)pifcisretlcaprus , cumadpifcatorcsrete. 

 trahentesapprOpinquat,ftupefacit manusipforum.Scorpionitorpedoadmotaeum comp_rimit,GiU 

 lius ex Aelianomon recte. Verbaenim ifiliani ex noftra translatione hzc funt:Stcllionem fcorpius ho- 

 ftiliter odit:& eo admoto torpore anicitur. Vide in libro noftro de Quadruped.ouiparis in Stellione d. 

 DetherionaLca&alijsherbisqu«admotxfcorpijsalijfveanimalih.torporemafferant,abundefcripfi 

 inLupoquadrupedeH.a.pag6i8.Torpedotangentem,vtcunqiceleritermanumretrahat,ftupefacit> 



10 adeovtvnusdefocijsnoftris,qui extremodigito pundtim tantumattigerat, vixintradimidiumannii 

 lotionibus & vnguentis calidis brachio fenfum reftitucrit Albertus. Manum hominis qui torpedine 

 contigerit torporeaffici,etiamnumpueramatrefrequenteraudiui.Pr3rtereaavirisperitisaccepi,il« 

 lumq^uLretein quofueritcapta, attigerit,omninopaffurumtorporem.Itemfiquiseamviuaminvas 

 impofuerit,&marinamaquaminfuderit,fi quidemgrauidafuerit,pariet fuotempore. Eam deindea- 

 quamfiexvafeinhominisautmanumautpedeminfuderit,membrahzc nondubitanterobtorpefcet, 

 ifilianus De animalibus.sj.i^.Si quis liquorem Cyrenaicum teneat, & torpedinem apprchendaqnihil 

 ab eapatietur,Idem 5.37. Auerroes ezterique philofophi torpedinem ea qualicate manus adficere,qua 

 ferrum a mao-nete lapide pertrahacur,exiftimarunt, 1 ouius.ldem Simocatus fcribit, & addit: quoniam 

 aer medius Su;n^*jV,<toj%w>2^$*vij; & 4/°W@: eft:idque Dei confilio,vt per aerem terra cceleflibus iun - 



i0 ereretur.ficetiamcontagiaophthalmia:accidunt,&c.Pliniusde echeneideIoquutus,fubdit: Qujsab 

 hoc tenendi nauigiaexempio de vlla potcntia naturz atque efrec"tu,in remedijs fpontc nafcentium re- 

 rum dubitet ? Quin & fine hoc exemplo per fe fatis effet ex eodem mari torpedo:etiam procul & e taat 

 ginquo,vel fi hafta virgaue actingatur,quamuis przualidos lacertos torpefcere , quamhbet ad curfum 

 velocesaIlia;aripedes: Quodfineceirehabemusfaterihocexemploeffe vimaliquam,quzodoretan~ 

 tum&quadamaurafuicorporis afficiat membra,quid non derernediorum omnium momentisfpe- 

 randumeft? Torpedofolota6tuomniacongelat.visinalis,quzetiamacnleismuriitzfunt,Cardanus. 

 nosfuprainB.alas&aculeoseinegauimus. Vis faneillatorporans,htotohuiuspifciscorporeemana- 

 remi.hividetur.namvelfelli,quzcalidiflima inanimalibusparseile iolet,faculcacemeandeminefle, 

 exeoconijcimus quodPliniusfcribit,feltorpedinisviuaegenitalibusiliitum>Venerem.inhiberc.Re- 



30 moratollitmotum,torpedonontollit, fed deprauatnonenim quiefcit pifcatoris fed tremltmanus, 

 vndeTremulam vocantlftri.QujninlitoreiiritonurnreJabens zftus eurn vnarain ficcoreliqu?ffct,& 

 adolefcensvteampalpitationetentante abitumfifteret,pedibus lnuafilfet,ipfo inveftigiototustre- 

 anuit ,Scaliger.Zeilam infulej fluuius Aroton pifcofiilimus eft.czterum pifces illineutiquam efculen- 

 tifunt.equodamgenerevnum fiquismanucapiat, continuofebrecorripitur.amiffo pifce,ftatimli- 

 beratur.idcircoeumfebriumappellauimus,Idem.Torpedinem viuamftupefaciendi facultate przdi- 'Pehrim vfch. 

 tamefle,(inquitSaluianus,)extin(9:amver6illaeadempriuari,przteridquodreipfaexperimur (ytie ^^ImT^tr- 

 jnimviuz coota&utorpefcunt membra: ficdemortuamcitra omnem torporemcontre&amus acque no nf r igidit'^ 

 comedimus)authorum etiam teftimonijs comprobari videtur. ( Atiani verba <am (ttpra retuUm£ : Gatsm tefedxnqn*- 

 vero reqmresfupra tn %ondeletij fcrtpto de hocp>fce , {egmento G. ) Preterea non manifefta iol 11 m, frigi di tate n e- A*m occult* 

 pe,fedczcaetiam quahtate eamftupefaccre,tumratione,tum authoritatecomprohatur.Curn nan- finM ac4r£ - 



'40 queviuaeafacultate polleat:mortuaver6,eademorbatafit:clariflimarationeinteiligitur,eamftupe- 

 faciendivimnonamanifeftaqualitate,frigiditatefcilicet,qu2emnito nia!orinmartua(extinc~tonati~ 

 uocalore)dubioproculreperitur: fcdaczca&nobisincognita(cuius viuafolumparticepseft)ema- 

 nare.Qupd Galeni quoq; confirmatur teftimonio : qui cum torporis caufas enarrans,inquiat: Torpor 

 vero,quiex tam motus quam fenfus ditficultate eft compofitus,in toto corpote,& maxime inartubus, 

 manifefte videtura frigore,&comprefIione neruoforumcorporum ,incidere.adhzc etiam atorpe- 

 dinis marinz conta&u: fi torpedinem frigiditate folum fua torporem inferrearbitratus effet:cum pri- 

 molocotorporis caufam fngiditatem pofuent:fruftrarurfusccrtiolocoac ceutertiamcaufamipfius 

 torporis, torpedinis contactum ftatuere.(/« libro ejutdem de vfurefpi^ationis Galenxs difenc, occuhamcjudtta- 

 tem factt,cjua torpedo liupefactat.)]? oftremo, vt refert Athenzus,Diphilus Laodiceus in libro de theriacis ^w^»»»**- 

 yo Nicandri,fcribit:Non totumhocanimal, fedparcemeiusquandamtorpefacere.Cuinoniolumiub- f**Jfat>ef&* 

 fcriberc,fedpartem eam etiam explicarevideturQppianus,his verfibus: ^ u 



At duofe tollunt dtflentaper ilta rami, 

 Ottifraudempro robore habent,ptfcemc^ tuentur, 

 Quosjiquii trac~ht,perdttper membra vtgorem, 

 Sangutne concreto 3 ngtdos nec commouet artus. 

 Soluuntur fubito contratlo in corpore vires. 



60 Verumcumhirami, fiueradij( vt magisGrzca voxfonare videtur.x^/JW enimabeovocantur) 

 nulliintorpedineappareant(nififemicircula.riaeiuslatera,^>tiW,ideft,radios, velramos, vtvertit 

 interpres,abipfQamproprieadmodumappellaricredamus:)cumquereliquifcriptoresomnes(vtqni 

 nunquam alicui tantum torpedinis parti illam vim ineffe notauerint)torpedinem totam torpcrem in- 

 ferrearbitrarivideanturmosquoquenon ahquamtantum partemeius,fedipfamtotamtorpefacien ■ 

 difaculcatepreditameffe,cenfcmus, Hucufque Saluianus. Vehemens torpedinis virus iniuperabili 

 fngoreprzditum, vbiduriorem aliquammaterutn na6fcumfuerit,quippevelvimen,velfunem,illi 

 pertinacius& copiofius adhzrefcit^circunfufumq; aerafacilius cotaminat,atq, ita perrepit, no tecLi? 



Qq -q q 4 ac flani- 



