ioo8 De Aquatilibus. 



Trutunomen Lupos variostruttasnoftrasvocare videtur. Nam vti nullum luporum maculis itainfignitum viie- 

 JfidoriHiffal. mus,Yt varius dici poflit: (ic pifcium, qui macularum ratione,quibus depi&i funt,varij vocari meren- 

 fetih. tur, nullus eft, qui propiusquamtruttaadlupiaccedatiimilitudinem. Vemrnne folis videamurcon- 



^'^^* iecT:urisinniti,IiidorumHirpalenfem,inrecenfendisrerum nominibus, quibus tcmpeftate fua vte- 

 diuerforumft kantur (vixitautemplus odbingentis ab hinc annis) teftemhaud contemnendum confulamus. Cum 

 faum. enimfcribat:PifciumnonnulliacoIoreappeIlantur,vtVmbra7,quiacolore vmbrse funt: & Auratze, 



quiaincapkeauricoloremhabent:&Varij,avarictate,quos vulgo Truttas vocant: apertiffime no- 

 ftrasfubferibit opinioni. Hic tamen (ne quifpiam nominum dccipiatur fimilitudine)animaduerti de- 

 betjpifcemetiamillumr^Aew^quemalijafteriam^ideftjftellarem vocant, ot;jc/a&vj hoceft, varium 

 vocariab Athenaeo: {cognominaturUpotms, quam vocatur ■vanus: ) Paufaniamque&Euftathiumpifcern ta 

 quendam vocalem in Aornofluuio repertum, ttoikiaIow .i. varium vocari, fcriptum reliquifle : vt latius 

 oc~fcogefimaprimapertra&abimus hiftoria. {AtqHiineahifioriASaluatnmdeturdofcrtbens, odohtw cognomi- 

 nari mtmmir. vt & coracmum ouio A*V, &fiarum cuoaov, idtsl varium. depcealta nihil nos depcect/lifuo loco , P. tle- 

 mentofcripjimw, greumptfcemejje docuimus, quem Beifcerum Germanivocant, ejyc.) PraetereaPlinius Valeria- 

 nusillequilibrumdemorbisatqueremedijsconfcripfit,lib.f.dere. med.cap. 4?. Truttum vocauit, 

 dicens: Pifces de flumine, qui petram habent, vt Trutti, Squalei, comede. (ego Truttae & Squali lege- 

 rim.) DeindeD. etiam AmbrofiusTrurtamappellauit,fimiliter vt ifidorus, vulgarem nomenclatu- 

 ram eife teftatus, his verbis : Pifcium alij ouagenerant, vt ij quos truttas vocant. ( Ifidort verbaiam ante 

 recitatafunt.) Ha:c Saluianus. Alexander BeneduStus temporepeftis comendat labracem pifcem , quem 

 vulgd(inquit)Variolumnominant.Etmox, Inhocgenere& truttam fluuiatilem obfimilitudinem l ° 

 pofuerim.Nominaratautempriuslupumtummarinum, tum fluuiatilem, duplicierrore. namcum 

 labrax Graecorum non alius quam lupus marinus fit, ipfe difiunxi t : & Lucium vuloo dictum fl uuiati- 

 lempifcemlupumerrearbitratus.Luciummarinumetiam(nefeioqucmpifcem,ariienim fpyraenam 

 alijgenusafclli,alij forte alium fic vocant) vulgo di&um, Lupum marinum appellauit. Truttas 

 noftras non dfe lupos varios, feumaculatos, Rondeletius docet, tuminLupi, tum in Trutta: 

 fluuiatilis hiftoria. cuius ego fententiam contra Iouium & Saluianum defenderim. Saluianus 

 Ifidoriverbisnititur, quaefunt:Pifciumnonnulliacoloreappella.ntur, vtVarijavarietate,quos vul- 

 go truttas vocant.fed aliud eft varios dicere,aliud Lupos varios.Equidem Kidori feculo pifces qui vul- 

 go flominabantur Truttac, ficut hodieque Gallis & I talis, a literatis hoc ceu barbaricum nomen afper- 

 riatisjVanos vocarifolitoscredo, non tamen pnfcis Latinis idcm nomenpro hocpifcein vfufuiffe 

 j£lianus tamen hb. de animalibus iy.cap.i. in A Iraio Macedoniar fluuio pifces colore vario diftinctos 

 (rkjj^oavKcfxw^x.T::-,) nomine ab incolis Macedonibus interrogando, gigni referens: quipeculia;es 

 quafdamillifluuiomufcas, circafun.mamaquam volitantes,appetant: truttasintelligere mihivide» 

 tur: vtpotepifcesfljuiatiles,varios, &mufcarum,ficut&aliorum vermium,appetentes. poffuntau- 

 tem facile, cum faltu valeant pra? ca?teris pifcibus, mufcas quoq; extraaquam volitantes arripere. Ad- 

 diti£lianuspifcatoresprohismuf;isourpurafcentelana hamum veftire, & gallinaceas pennas duas 



cerei coloris addert, vt pifces decipiant,ficut referemus in e. qualibus dolis hodie etiamnu m ad pifces 

 quofdamcapiendosvtuntur, thymallospiazcipue&truttas: Videinfrain e. Grxcum equidemvetus 

 truttaenomen,tumAliano, tumviris h^ftcnus erudrtis & h6ucb%%gow; ignoratum omnibus,primus 4. 

 egonoftrofeculodeprehendillemihi vidcor: vt "upractiamoftendi,elemento P. fub finem pag. S96. 

 hicaliquaexparterepetam,nonfineaudariophilologi3r.Mnefitheusapud Athenxum lib 8. truttas 

 Pjrtu. appellauitpyruntas.Exfluuiatilibus(inquit)optimiiunt,quiinrapidifTimisfluuijs,verfantur vtpy- 



runtes, {o\'n7rv^Svnr.mA\imaeoi7rv^vng.) Hieniranongignunturnifi in rapidis ab <?elidis fluuijs' "& 

 facilius quam caeterifluuiatile s concoquuntur, Ha?c ille. Natalis de Comitibus,nimium plerunq'fi - 

 dus interpres , 01 n Trv^vne lcgit : & tranftulit , quiq; rubefcunt. mihi placct fubftantiuum efle nomen 

 quo pifces quorum meminit,tanquam eorum qui vel prae caete ris praecipites ac gef idas aquas f equan- 



jo 



velignecxaminarefignific|it. indeparticipiumTr^ovxwformaripoteft^aredoTr^ow:. UvpSvng ver6 oC 50 

 fces nomen eft fubftantiuum a rcdo 7ru£ow,qui contradus efFertur irvg&:ik vel adiectiue calidum i^ni- 

 tum, rutilum fignificat: vel fubitantiue accipitur pro ftclla Martis, qua* rutilet colore : pro trutta pjfce 

 rutilo. pro ftellaenim fubaudiri poteft *V^, pro ;;$$> Sic & placentarum nomina in hm* vel Ss contra- 

 &e, Grascihabent: vtgenus, tshotKonc vtfpecies,r^o«^,7r>5^//o«i-,oT5^ / us'«f:fubauditurautemaidT©' id 

 eft panis. oVc«? ciuitatis nomcn eft, Ztfilm fluuius. & haec quidem contrahuntur fer^. alia non itcm* vt 

 igoetc, &jc?^o«c,nifallor. vt neque ea quorum ante pcnultima cum fit longa, i« penultima quoqu 

 proo. breui,o.|magnum accipiunt, quale eft«'™W, quod annotauit Euftathius. A mafculini 



e 

 nis 



inoaf, fcemininaterminatiofitino£ay«, contradeiTaT*, vel Attice»7?*, vtweAJT^a, ohgfjx quoex- 

 fy/Ota. emplo truttam noftram non folum mafculino genere pyrunta, fedctiam fceminino pyruifam aut 



pyruttamnominarelicebit:&;quidemadLatinaminflexionemcommodius. Videri fane poteft Gcr- 60 

 manicum etiam nomen Foerine y quafi Furinezb ignc factum,hoc eft rutilantibus igneo colore macu lis- 

 quanquam&caroinnonnulliseodemcolorefit. Qupdfiquis Germanicum nomenaLatinovarius 

 deduceremalit,nonrefragabor:hoctamenaudict, prasftareGermanicisnominibusde fua lin^uao- 

 riginincmpetcrcpraefertimcumpleiofquealiospifces proprijs Cax lingua; vocabulis Germani ap- 

 pellent. 



TruttaeItalicumnomcneftTrotta,velTruta: Trutala, circa Larium lacum, vtaudio, diminuti- 



Vulgarioy uum. Gallicum&SabaudicumTroutte,velpotiusTruitte. Rha?ti qui Italicalingua corruptavtun- 



tur, Criues appellant. Germani alijs in locis aliter atque aliter proferunt, Fore, Forhen, Foerine 



/ r <?^/,>Ftfrtf//:pleriqueprimampcrf.pauciperu. confonantemfcribunt. Habent &compofitanomina', 



"Brachfo- 



