Walvisschew. 475 



Van het Spek der Walviflehen wordt , gelyk i. Afdeed 

 bekend is , na dat hetzelve tot Vinken is ge- XXXX. 

 fneeden of klein gekapt, een foort van Olie ge- Hoofd- 

 kookt, die men Tbraan noemt; welk woord, "/ 

 2:0 de Heer Anderson aanmerkt 3 oorfpronge- van het' ; 

 lyk is van de Noorder Moskovieten, die aller- s ^ €k ' 

 eerft de Olie der Viflchen , om in de Lampen 

 te branden, zenden gebruikt hebben. Anderen 

 verbeelden zig, dat deeze Olie dien naam voert, 

 om dat zy Traanswyze uit het Spek druipt. Die 

 Thraan, welke van 't verfche Spek gemaakt plagt 

 te worden , door 't zelve of daar te Lande , ge- 

 lyk op Spitsbergen en Jan Maijen Eiland door' de 

 Nederlanders gefchiedde , of op de Schepen, ge- 

 lyk de Bi-skaijers fomtyds deeden, te kooken; 

 hadt op ver naa zulk een onaangenaame Reuk 

 niet , als die , welke gekookt wordt van het in 

 Vaten gepakte en herwaards gevoerde Spek. De 

 Franfchen maakten derhalve van hanne Thraa'n 

 veel gebruik, om inde Lamp te branden, als >■' 



ook tot het rafineeren van de Zwavel en bereiden 

 van eenige Soorten van Leder, daar men die 

 noodwendig toe. hebben moet. In de Nederlan- 

 den wordt de bede Thraan meeftal tot het maa- 

 ken van groene Zeep gebezigd, en van de dik- 

 te Prut en Lil uit de Bakken , daar de eerft- 

 gekookte nog heet zynde Thraan in te verkoe- 

 len gedaan heeft , ftooken de Prutkookers brui- 

 ne Thraan , die voor de Leertouwers en Scheeps- 

 tïmmerluiden dient. De Vinken , daar de eerfie 

 Thraan van is gekookt , worden bewaard tot 



I. Deel. III. Stuk.» HoH- 



